Bu gün İranda qadın müdafiə obyekti deyil

David Seliverstov: "O, repressiya obyektidir"
Mən bunu siyasətçi kimi demirəm. Mən bunu hüquq müdafiəçisi kimi deyirəm. Və hüququ kağız üzərində mətn yox, insan ləyaqətinin son sərhədi hesab edən bir insan kimi danışıram. Bu günə qədər dünya UN Women tərəfindən İran rejiminin qadınlara qarşı törətdiyi vəhşiliklərə dair bircə açıq, qəti və prinsipial bəyanat belə eşitməyib. Və bu susqunluq istənilən bəyanatdan daha ucadan danışır.
Mən sadə, lakin son dərəcə ciddi bir sual verirəm — diplomatik yox, hüquqi sual: Susmaq nə vaxt neytrallıqdan çıxıb şərikliyə çevrilir? Qadınlar itaətsizlik etdiklərinə görə öldürüləndə. Gənc qızlar zahiri görkəminə görə döyüləndə. İnsan bədəni ideoloji cəza alətinə çevriləndə. Qorxu dövlət siyasətinə çevriləndə. Bu artıq “daxili məsələ” deyil.
Bu, insanlıq anlayışının özünə qarşı törədilmiş cinayətdir.
Bizə deyirlər: “mürəkkəb vəziyyətdir”, “mədəni kontekst var”, “dövlət suverenliyi”. Amma beynəlxalq hüquq sistemli zorakılığa bəraət tanımır. Suverenlik işgəncəyə icazə demək deyil. Ənənə insan ləyaqətini ləğv etmir. Din isə heç vaxt insana qarşı silaha çevrilə bilməz.
Bu gün İranda qadın müdafiə obyekti deyil. O, repressiya obyektidir. Və qadınları qorumaq üçün yaradılmış beynəlxalq struktur susduqda —o, sadəcə mövcud olmur. O, qan və qorxu ilə dolan bir boşluq yaradır.
Mən emosiyalara çağırmıram. Mən məsuliyyətə çağırıram. Qadın hüquqları qlobal siyasətin ikinci dərəcəli mövzusu deyil. Onlar bütün insan hüquqları sisteminin lakmus kağızıdır. Əgər bu sistem burada işləmirsə — heç yerdə işləmir.
Beynəlxalq institutların susqunluğu rejimlərə bir şeyi öyrədir: kifayət qədər gözləsən, dünya öyrəşəcək. Amma hüquq zorakılığa öyrəşmək haqqına malik deyil. Mən bunu ucadan deyirəm, çünki kimsə deməlidir: İran qadınları xüsusi imtiyaz istəmir. Onlar doğulduqları andan malik olduqları haqqı tələb edirlər—qorxusuz həyat, zəncirsiz bədən, cəzasız səs.
Tarix həmişə eyni sualı verir —cinayət törədənlərə yox, bilən və susanlara. Və bu sual mütləq veriləcək.
David Seliverstov
Magen David Azərbaycan İnsan Hüquqları Müdafiə Mərkəzinin rəhbəri