Icma.az
close
up
RU
Menu

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

Dişlər yaddaş kartımızdır?

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

Azerbaijan’s macro economy 2025 2026 and future prospects

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

45 min dollardan Walmart rəflərinə: Bir qadının qəhvə alternativi biznesi

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

Bu günün bir vaxtlar sözsöhbət adlandırdığımız reallıqları

Bu günün bir vaxtlar sözsöhbət adlandırdığımız reallıqları

Icma.az, Oxu.az saytından verilən məlumata əsaslanaraq xəbər yayır.

İllər əvvəl "dünyada iqlim dəyişir", "fəsillər yoxa çıxır", "dünya uçuruma doğru gedir" deyə ifadələri eşidib, bunların bir uydurma, şayiə və ya sadəcə iddia olduğunu düşünürdük.

Amma o illərdən çox illər keçib. Artıq həmin fikirlərin gözlərimizin önündə reallığa çevrilməsinin şahidiyik. İnsanlar özlərinin ən dəyərli xəzinələri olan dünyanı öz əlləri ilə uçuruma sürükləyirlər.

İllər əvvəl eşidib şayiə adlandırdığımız fikirlər artıq bu günün reallıqlarıdır. Bəli, iqlim dəyişir və bu təhlükəli tendensiya getdikcə daha geniş vüsət alır.

Məsələn, İqlim Dəyişmələri üzrə Hökumətlərarası Ekspertlər Qrupunun son hesabatlarına nəzər saldıqda görürük ki, son 100 ildə Yer kürəsində orta temperatur 0.8 dərəcə artıb. Buna səbəb isə antrogen amillər - istilik effekti yaradan qazlardır (karbon, metan, azot oksidi, azot bir oksid və xlor-flüor birləşmələridir). Son 100 ildə aparılan kosmik müşahidələrə əsasən qeydə alınıb ki, tufanların, çovğun və fırtınaların istər tezliyi, istərsə də intensivliyi əhəmiyyətli dərəcə artıb. İqlim dəyişikliyi planetimizin ən önəmli elementlərindən biri olan okeanlara da təsirsiz ötüşməyib. İllər öncə okean səthi min metr dərinliyə qədər qızırdısa, bu gün artıq iki min metrə qədər dərinlikdə sözügedən hal müşahidə olunur.

İqlim dəyişiklikləri ölkəmizdən də yan keçməyib. Son 100 ildə dünyada olduğu kimi Azərbaycanda da orta illik temperaturda artım qeydə alınıb. Üstəlik bu rəqəm dünya statistikasındakı kimi 0.8 C deyil, 0.4-1.3 C arasında dəyişir. Ölkəmizin fərqli bölgələrində bu statistika da fərqli xarakter daşıyır. Son müşahidələrə nəzər salsaq, görərik ki, ölkəmizdə xüsusən kiçik dağ çaylarında sel və daşqınların həm kəmiyyəti, həm də gücü artıb.

Ətraf mühitin çirklənməsi, su mənbələrindən səmərəli istifadə edilməməsi, istixana qazlarının təsirləri bu gün bəşəriyyətin qarşısında dayanan problemlər arasında bəlkə də, ən aktualı və prioritet təşkil edənidir. Çünki bəzi məsələlərin həlli müəyyən müddətə təxirə salına bilər, ancaq dünya gözləmir, bizə sonsuz zənginliklər bəxş edən həyat mənbəyimiz təhlükə altındadır.

Bir zamanlar sadəcə söz-söhbət, dedi-qodu hesab etdiyimiz fikirlər bu gün ən ağır həqiqət kimi qarşımızda dayanıb və həllini gözləyir.

Atmosferin çirklənməsi, Ozon təbəqəsinin zədələnməsi, okeanların flora və faunasına vurulmuş ziyan, meşə sahələrinin getdikcə artması, quraqlıq və s. bu qəbildən onlarla problemi saymaq olar. Halbuki bu sadalananlardan sadəcə biri belə bəşəriyyətin gələcəyini sual altında qoymağa kifayət edir. Problemin böyüklüyünü təsəvvür etmək üçün düşünün ki, biz bu problemlərdən sadəcə biri ilə deyil, bir neçəsi, onlarla problemlə üz-üzəyik.

İqlim dəyişikliyi ilə mübarizədə dünya səfərbər olmalıdır. Bu səfərbərliyin bir parçası kimi son olaraq ölkəmizdə keçirilən BMT-nin İqlim Dəyişmələri üzrə Çərçivə Konvensiyasının Tərəflər Konfransının 29-cu sessiyasının önəmi vurğulanmalıdır. Sözügedən tədbir zamanı Bakı bir neçə günlük İqlim dəyişikliyi ilə mübarizənin mərkəzinə çevrildi. Paytaxtımıza planetin gələcəyi üçün naharat olan və ən əsası həll yolu axtaran insanlar axın etdilər. Olduqca mühüm addımların atıldığı, çoxşaxəli müzakirələrin getdiyi COP29 dünyada iqlim dəyişikliyi ilə mübarizə sahəsində yeni bir mərhələ təşkil etdi.

Ancaq iqlim dəyişikliyi ilə mübarizə sadəcə dünyanın bir hissəsinin səfərbərliyi ilə uğura çata biləcəyimiz bir proses deyil. Çünki burada xüsusən böyük dövlətlərin maraq göstərməsi mühüm önəm kəsb edir. Təəssüf ki, bir sıra ölkələr öz maraqları naminə iqlimin bizim qarşımıza çıxardığı fəsadları görməzdən gəlir və iqlim dəyişiklikləri artıq geridönüşü olmayan bir mərhələyə çatmadan bəşəriyyətin gələcəyini, insanların hüquqlarını düşünməkdən imtina edirlər.

Halbuki bizdən öncəki nəsillərin bizlərə əmanəti olan dünyanın gələcəyini qorumaq və onu gələcək nəsillərə ötürmək bizim vəzifəmizdir. Bu gün bizim istifadə etdiyimiz bütün zənginliklərdən gələcəkdə də istifadə edilməsi gələcək nəsillərin hüququdur.

Çünki təmiz bir dünyada sağlam yaşaya bilmək hər kəsin haqqıdır. Üstəlik iqlim dəyişikliklərinin yaratdığı fəsadlar gələcəkdə insan hüquqlarının tapdalanması hallarına da zəmin yarada bilər. Çünki bu dəyişikliklər insanların əllərindəki mövcud resursların əhəmiyyətli dərəcədə itirilməsinə səbəb ola bilər.

Resurslarını itirmiş bir bəşəriyyət isə artıq əlində olan az sayda resursun bölgüsündə növbəti bir mübarizəyə düçar ola bilər. İndiki halda belə dünyada milyonlarla insanın maraqlarının nəzərə alınmadığı, hüquqlarının böyük güclər tərəfindən tapdalandığı, bəzi insanların ən adi ehtiyaclarını qarşılamaq üçün günün böyük hissəsini çalışmalı olduğu bir halda, bəzi insanların dünyanın zənginliklərindən acgözlüklə istifadə etməsi hər kəsə bəllidir. Elə isə dünya öz resurslarını itirdikdə, iqlim dəyişiklikləri bəşəriyyətin həyatını daha da çətinləşdirdikdə, insanlar hansı miqyasda bir mübarizə ilə qarşı-qarşıya qalacaqlarını anlamalıdırlar. Bu gün görməzdən gəldiyimiz çox şey gələcək nəsillərin, bəlkə də elə yenə bizim qarşımıza daha ağır şəkildə mütləq çıxacaq.

Dünyanın həyat mənbəyi, zənginlikləri ilə insan övladının məskəni olaraq qalması üçün istisnasız hər kəs məsuliyyəti üzərinə götürməli, dünyanın gələcəyi üçün çiyinlərinə düşən mühüm vəzifəni mütləq şəkildə icra etməlidir. Bu dünya hər birimizin evidir və evimizdə hüquqlarımızın maksimum qorunması və təmini bizim rifah səviyyəmizlə birbaşa əlaqəlidir. Bu gün sahib olduğumuz zənginlikləri sabaha saxlamaq və gələcəyimizi qorumaq üçün elə bu gün dünyamızı qorumaq üçün daha çox iş görməli, iqlim dəyişikliyinin dağıdıcı təsirlərindən dünyamızı qorumalıyıq.

Bunu etmək hər birimizin borcudur. Ən azından bu gün təhlükənin fərqində olmayanların, bizdən eşitdiklərini söz-söhbət kimi dərk edən gənclərin sabah öz gözləri ilə təhlükəli reallıqların şahidi olmamaları üçün... Bir vaxtlar bizim olduğumuz kimi...

Orxan Tağıyev

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:138
embedMənbə:https://oxu.az
archiveBu xəbər 30 Noyabr 2024 15:52 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

17 Noyabr 2026 09:13see434

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see327

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see325

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see304

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see298

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

17 Noyabr 2026 09:14see284

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see282

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see272

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see253

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

17 Noyabr 2026 14:52see237

Dişlər yaddaş kartımızdır?

17 Noyabr 2026 13:42see232

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

17 Noyabr 2026 12:44see215

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

17 Noyabr 2026 23:18see214

Azerbaijan’s macro economy 2025 2026 and future prospects

17 Noyabr 2026 13:48see205

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see199

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

17 Noyabr 2026 23:17see195

45 min dollardan Walmart rəflərinə: Bir qadının qəhvə alternativi biznesi

17 Noyabr 2026 14:53see191

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

18 Noyabr 2026 00:46see191

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

18 Noyabr 2026 01:52see186

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

18 Noyabr 2026 01:24see178
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri