Bu model nəqliyyatda ədalətlilik elementinin formalaşmasına imkan yaradır ŞƏRH EDİLDİ

"Metrolarda tariflərin məsafəyə görə müəyyənləşdirilməsi dünyanın müxtəlif şəhərlərində tətbiq olunan və özünü müəyyən mənada doğrultmuş modellərdən biridir. Bu yanaşmanın əsas hədəfi sərnişinlərin istifadə etdiyi real məsafə və resurs sərfi əsasında ödəniş mexanizmi qurmaqdır". Bu sözləri SİA-ya açıqlamasında nəqliyyat eksperti, texnika elmləri üzrə fəlsəfə doktoru, dosent Fərhad Eyyubov deyib.

Onun sözlərinə görə, nəzəri olaraq bu model həm nəqliyyat sisteminin maliyyə dayanıqlığını artırır, həm də sərnişin axınlarının daha düzgün tənzimlənməsinə imkan yaradır: "Bu yanaşmanın müsbət tərəflərindən biri ondan ibarətdir ki, qısa məsafə qət edən sərnişinlər daha az ödəniş edir və nəticə etibarilə sistemdə ədalətlilik elementi formalaşır. Eyni zamanda, məsafə əsaslı tariflər nəqliyyat operatorlarına gəlirləri daha şəffaf proqnozlaşdırmağa, investisiya planlamasını düzgün qurmağa və tələbatı analiz etməyə şərait yaradır. Nəticə etibarilə, metro kimi yüksəkkapasitəli sistemlərdə xətt yüklənmələrinin optimallaşdırılması və müəyyən stansiya istiqamətlərində tıxac risklərinin azaldılması mümkündür. Bununla yanaşı, modelin sosial aspektləri də nəzərə alınmalıdır. Uzun məsafələrdən istifadə edən sərnişinlər xüsusən şəhər kənarında yaşayan əhali daha çox ödənişlə üzləşə bilər. Bu isə sosial ədalətlilik baxımından əlavə mexanizmlərin, məsələn, güzəştli tariflərin və xüsusi kateqoriyalar üçün subsidiyaların tətbiqini gündəmə gətirir. Dünya praktikasında tələbələr, pensiyaçıar, əlilliyi olan şəxslər və müəyyən sosial qruplar üçün kompensasiya mexanizmlərindən geniş istifadə olunur.

Məsafəyə əsaslanan tarif modeli həm texniki, həm iqtisadi, həm də sosial baxımdan çoxmərhələli yanaşma tələb edən bir prosesdir. Bu addım təkcə tarif mexanizminin dəyişdirilməsi deyil, həm də ümumi nəqliyyat idarəçiliyinin modernləşdirilməsi anlamına gəlir. Əgər tətbiq düzgün planlaşdırılarsa, bu dəyişiklik nəqliyyat sisteminin maliyyə sabitliyinə, xidmət keyfiyyətinə və sərnişin məmnuniyyətinə müsbət təsir göstərə bilər".