“Bu plan fəlakətdir və NATO nu sarsıdır” “Əgər plan qəbul edilərsə...”

“Tramp ərazi bütövlüyü prinsipini tapdalayır və təcavüzkarı mükafatlandırır”

Donald Trampın sülh planı fəlakətə çevrilə bilər. 

“AzPolitika” xəbər verir ki, “Sky News”-un beynəlxalq ekspertləri bu qənaətə gəliblər.

Dərc edilən məqalədə deyilir ki, Avropa məsuliyyəti öz üzərinə götürməlidir, əks halda hamı bunun ağır bədəlini ödəyəcək.

Qeyd olunur ki, Qərbdə artıq tənqid dalğasına səbəb olan Trampın Ukrayna ilə bağlı sülh planı, İkinci Dünya Müharibəsindən bəri qüvvədə olan fundamental təhlükəsizlik prinsiplərini təhlükə altına qoyur.

Analitiklər və keçmiş diplomatlar xəbərdarlıq edirlər ki, Avropa qəti addım atıb Ukraynanın müdafiəsinə zəmanət verməsə, nəticələri hamı hiss edə bilər: "Əgər plan qəbul edilərsə, bu, silahlı təcavüzü mükafatlandıracaq. Hətta həqiqi sərhədlərin güclə dəyişdirilə bilməyəcəyi barədə müqəddəs prinsip azad dünyanın liderinin(ABŞ Preidenti nəzərdə tutulur-red.) əmri ilə tapdalanacaq".

Analitiklərə görə, Trampın sənədi əsl sülh planı deyil, Kremlin tələblərinin təkrarıdır:

“Xüsusən də ona görə ki, təklifdə aşağıdakılar nəzərdə tutulur:

İşğal zamanı ələ keçirilən ərazilərin “sülh əvəzinə” Rusiyaya verilməsi;

Ukraynanın NATO-ya qoşulmaqdan imtina etməsi;

Uzaq mənzilli silahlara və xarici qoşunlara qadağa qoyulması;

Ukrayna ordusunun sayının azaldılması”.

Təhlilçilər həmçinin, plandakı NATO ilə Rusiya arasında danışıqlar təklif edən bəndi olduqca təhlükəli sayırlar. Çünki ABŞ orada NATO müttəfiqi deyil, "vasitəçi" kimi çıxış edir. Bu isə transatlantik birliyin mahiyyətini sarsıdır. Analitiklər yaranmış vəziyyəti NATO-nun yaranmasından bəri transatlantik ittifaq üçün ən ciddi problem adlandırırlar.

Ekspertlər xəbərdarlıq edirlər ki, Trampın planı sülhə gətirib çıxarmayacaq. Putin dəfələrlə bütün Ukrayna ilə bağlı ambisiyalarını bildirib və onun hərbi kampaniyalar tarixi göstərir ki, istənilən fasilə sadəcə yenidən qruplaşmaq üçün Rusiyaya vaxt verir: "Təcavüzkarı mükafatlandırsanız, o, yeni məqsədlər üçün geri dönəcək. Bu taktika yalnız Moskvanın Kiyevə yolunu açacaq. Digər yandan, dünya liderlərinin Trampı Qəzza atəşkəs planına görə tərifləməsi onun qlobal münaqişələrin bir neçə addımda həll edilə biləcəyinə inamını daha da gücləndirir. Lakin Qəzza sülh planı problemlər içində batıb və müharibənin səbəblərini həll edə bilmir. Eyni şey Ukraynanın da başına gələ və Avropa başda olmaqla, bütün region üçün daha ciddi nəticələrə səbəb ola bilər. Avropa hərəkətə keçməlidir - əks halda hamı uduzacaq. Baltikyanı ölkələrindən birinin keçmiş xarici işlər nazirinin xəbərdarlıq etdiyi kimi: 28 maddəlik plan Avropa üçün aydın bir mesaj ehtiva edir: bu, sonun sonudur. Bizə açıq şəkildə deyildi ki, Ukraynanın təhlükəsizliyi artıq Avropanın məsuliyyətidir. Və indi həqiqətən də belədir".

Ekspertlər qeyd edirlər ki, Avropa Ukraynanın təhlükəsizliyinin qarantı rolunu öz üzərinə götürməlidir - Vaşinqtondan qərarlar gözləməməlidir: “Əks halda, Amerika xəyanətinin bədəli Baltikyanı ölkələrdən tutmuş Aİ-nin qalan hissəsinə qədər hər kəsin üzərinə düşəcək. Qitə Ukraynanı dəstəkləməsə, öz təhlükəsizliyini itirəcək”.

C.Məmmədli

“AzPolitika.info”