Icma.az
close
up
RU
Bu qərar həm də gələcəyin geoiqtisadi düzəninə verilən cavabdır Şərh

Bu qərar həm də gələcəyin geoiqtisadi düzəninə verilən cavabdır Şərh

Olke.az portalından alınan məlumata görə, Icma.az xəbər verir.

“VII Məşvərət Məclisinin Daşkənddə keçirilməsi Mərkəzi Asiya üçün yeni siyasi mərhələ açdı. Bu dəfə diqqət təkcə regional əməkdaşlığın növbəti raunduna deyil, həm də geosiyasi reallığın dəyişməsinə yönəldi. Azərbaycan rəsmi şəkildə formatın tamhüquqlu iştirakçısına çevrilməklə regionun strateji xəritəsini genişləndirdi və Mərkəzi Asiya ilə Cənubi Qafqaz arasında yeni geosiyasi əlaqəlilik yarandı. Bu qərar, əslində, son illər ərzində formalaşan qarşılıqlı yaxınlaşmanın institusional təsdiqi kimi çıxış edir”.

Bunu Ölkə.az-a açıqlamasında Milli Məclisin deputatı Sevinc Fətəliyeva deyib.

Deputat bildirib ki, Azərbaycanın formata qoşulması tarixi və mədəni yaxınlıqdan qaynaqlanan təbii proses olsa da, bu addımın əsas səbəbi daha dərindir: “Mərkəzi Asiya dövlətləri ilə Azərbaycanın maraqları bir-biri ilə üst-üstə düşür: hər iki tərəf yeni logistika xəritələrinə, diversifikasiya edilmiş nəqliyyat marşrutlarına, xarici asılılığı azaldan iqtisadi modellərə və daha güclü strateji avtonomiyaya ehtiyac duyur. Qlobal ticarət yollarının yenidən qurulduğu bir vaxtda Xəzər hövzəsi ətrafında yaranan sinerji artıq regional deyil, qlobal əhəmiyyət kəsb edir”.

Deputat əlavə edib ki, bu yaxınlaşmanın əsasını iqtisadi və nəqliyyat bağlantıları təşkil edir: “Çin-Avropa istiqamətində ən qısa və səmərəli alternativ kimi ortaya çıxan Orta Dəhliz XXI əsrin əsas ticarət arteriyalarından birinə çevrilir. Azərbaycan müasir liman infrastrukturu, yüksək ötürücülük qabiliyyətinə malik dəmir yolu şəbəkəsi və çevik gömrük sistemi ilə bu dəhlizin ən kritik halqasını təşkil edir. Azərbaycanın formata daxil olması Mərkəzi Asiya dövlətlərinə dəhliz boyunca vahid standartların, uyğunlaşdırılmış tarif siyasətinin və qarşılıqlı tamamlanan logistik mühitin formalaşmasına şərait yaradır. Bu, sadəcə tranzit xətti deyil, vahid iqtisadi məkanın bünövrəsini qoyan strateji arteriyadır.
Enerji və rəqəmsal sahədə də yeni imkanlar açılır. Xəzərin dibi ilə elektrik ötürücü xətlərinin çəkilməsi, regionlararası fiber-optik şəbəkələrin qurulması, “yaşıl enerji” layihələrinin sinxronlaşdırılması Azərbaycan və Mərkəzi Asiya dövlətlərini təkcə fiziki deyil, həm də texnoloji cəhətdən birləşdirir. Bu proses bölgəni yaxın gələcəkdə Avropaya enerji tədarük edən, eyni zamanda böyük rəqəmsal axınları idarə edən mühüm qovşağa çevirə bilər.

Daşkənd görüşü göstərdi ki, siyasi əməkdaşlıq da yeni məzmuna malikdir. Qlobal qeyri-sabitlik şəraitində regionun birgə addımlaması onun beynəlxalq subyektliyini artırır. Mərkəzi Asiya ölkələri ilə Azərbaycanın ortaq mövqedən çıxış etməsi həm təhlükəsizlik, həm də diplomatik çəkini artıran amildir. Regionun sərhədlərindən kənarda formalaşan risklər,  Əfqanıstandakı vəziyyətdən tutmuş böyük güclər arasında rəqabətə qədər  bütün iştirakçılar üçün ortaq xarakter daşıyır. Bu baxımdan, koordinasiyalı fəaliyyət ehtiyacı əvvəlkindən daha aktualdır”.

Deputata qeyd edib ki, Azərbaycanın formata daxil olması təkcə coğrafi faktor deyil. “Ölkənin iqtisadi potensialı, siyasi sabitliyi, balanslaşdırılmış xarici siyasəti və illər ərzində formalaşdırdığı diplomatik platforma onu regionlararası proseslərin təbii aparıcılarından birinə çevirir. Cənubi Qafqazı Mərkəzi Asiya ilə birləşdirən körpü funksiyası Azərbaycanı yeni regional arxitekturanın mərkəzinə çəkir. Bu arxitektura artıq təsadüfi əlaqələrin deyil, strateji vizionun məhsuludur.
Daşkənddə qəbul olunan qərar yaxın illər üçün üç əsas istiqaməti müəyyənləşdirir. Birincisi, Mərkəzi Asiya və Azərbaycan arasında vahid iqtisadi zona elementləri formalaşa bilər, qarşılıqlı investisiya axınları, rəqəmsal inteqrasiya, uyğunlaşdırılmış logistika siyasəti regionu daha rəqabətqabiliyyətli edəcək. İkincisi, Avrasiyanın əsas nəqliyyat-enerji arteriyası məhz bu məkan üzərində formalaşır. Orta Dəhliz artıq regional deyil, qlobal əhəmiyyətli layihəyə çevrilir və Bakı–Aktau–Türkmənbaşı xətti gələcək dünya ticarətinin mühüm hissəsini daşıya bilər. Üçüncüsü, regionun siyasi səsi güclənir, daha koordinasiyalı fəaliyyət böyük beynəlxalq platformalarda daha təsirli çıxış etməyə imkan verəcək.

Nəticə etibarilə, Daşkənd sammiti coğrafiyanın dövlətləri ayırdığı deyil, birləşdirdiyi yeni mərhələnin başlanğıcı oldu. Azərbaycan formatın genişlənməsinə əlavə rəng qatmaqla kifayətlənmədi , həm də regional əməkdaşlığa yeni dinamika verdi. Mərkəzi Asiya ilə Cənubi Qafqazı vahid strateji məkan kimi birləşdirdi. Bu qərar təkcə bugünün siyasi reallıqlarına reaksiya deyil, həm də gələcəyin geoiqtisadi düzəninə verilən cavabdır. Artıq Xəzərin hər iki sahilində yerləşən dövlətlər gələcəyə tək-tək deyil, birlikdə addımlayır və bu birlik regionu yeni güc mərkəzinə çevirə bilir, - o vurğulayıb.

Mürtəza

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:146
embedMənbə:https://olke.az
archiveBu xəbər 18 Noyabr 2025 18:54 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see384

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see376

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see372

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see368

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see366

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see346

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see346

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

20 Noyabr 2026 20:43see330

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see327

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see326

Liderlər razılığa gəldi: Süni intellektin hərbi əməliyyatlara müdaxiləsi məhdudlaşdırılır

20 Noyabr 2026 21:29see311

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see309

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see302

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see293

Ağdamda yaradıcı master klas təşkil olundu FOTO

20 Noyabr 2026 21:05see278

Cennifer Lopesdən ETİRAF: “Altı ay dayanmadan ağladım”

20 Noyabr 2026 19:20see272

Qazax şəhərində beşinci İdman Festivalının açılış mərasimi keçirilib FOTO

20 Noyabr 2026 21:35see263

Parisdə bugünkü etirazlara 21 mindən çox şəxs qatılıb

21 Noyabr 2026 21:24see223

Sabunçu rayonunda YAP ın yaradılmasının 34 illiyi münasibətilə ağacəkmə aksiyası keçirilib

20 Noyabr 2026 21:11see223

Dünya iqtisadiyyatı təhlükə qarşısındadır KİV

22 Noyabr 2026 07:02see213
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri