Icma.az
close
up
RU
Bu qərar həm də gələcəyin geoiqtisadi düzəninə verilən cavabdır Şərh

Bu qərar həm də gələcəyin geoiqtisadi düzəninə verilən cavabdır Şərh

Olke.az portalından alınan məlumata görə, Icma.az xəbər verir.

“VII Məşvərət Məclisinin Daşkənddə keçirilməsi Mərkəzi Asiya üçün yeni siyasi mərhələ açdı. Bu dəfə diqqət təkcə regional əməkdaşlığın növbəti raunduna deyil, həm də geosiyasi reallığın dəyişməsinə yönəldi. Azərbaycan rəsmi şəkildə formatın tamhüquqlu iştirakçısına çevrilməklə regionun strateji xəritəsini genişləndirdi və Mərkəzi Asiya ilə Cənubi Qafqaz arasında yeni geosiyasi əlaqəlilik yarandı. Bu qərar, əslində, son illər ərzində formalaşan qarşılıqlı yaxınlaşmanın institusional təsdiqi kimi çıxış edir”.

Bunu Ölkə.az-a açıqlamasında Milli Məclisin deputatı Sevinc Fətəliyeva deyib.

Deputat bildirib ki, Azərbaycanın formata qoşulması tarixi və mədəni yaxınlıqdan qaynaqlanan təbii proses olsa da, bu addımın əsas səbəbi daha dərindir: “Mərkəzi Asiya dövlətləri ilə Azərbaycanın maraqları bir-biri ilə üst-üstə düşür: hər iki tərəf yeni logistika xəritələrinə, diversifikasiya edilmiş nəqliyyat marşrutlarına, xarici asılılığı azaldan iqtisadi modellərə və daha güclü strateji avtonomiyaya ehtiyac duyur. Qlobal ticarət yollarının yenidən qurulduğu bir vaxtda Xəzər hövzəsi ətrafında yaranan sinerji artıq regional deyil, qlobal əhəmiyyət kəsb edir”.

Deputat əlavə edib ki, bu yaxınlaşmanın əsasını iqtisadi və nəqliyyat bağlantıları təşkil edir: “Çin-Avropa istiqamətində ən qısa və səmərəli alternativ kimi ortaya çıxan Orta Dəhliz XXI əsrin əsas ticarət arteriyalarından birinə çevrilir. Azərbaycan müasir liman infrastrukturu, yüksək ötürücülük qabiliyyətinə malik dəmir yolu şəbəkəsi və çevik gömrük sistemi ilə bu dəhlizin ən kritik halqasını təşkil edir. Azərbaycanın formata daxil olması Mərkəzi Asiya dövlətlərinə dəhliz boyunca vahid standartların, uyğunlaşdırılmış tarif siyasətinin və qarşılıqlı tamamlanan logistik mühitin formalaşmasına şərait yaradır. Bu, sadəcə tranzit xətti deyil, vahid iqtisadi məkanın bünövrəsini qoyan strateji arteriyadır.
Enerji və rəqəmsal sahədə də yeni imkanlar açılır. Xəzərin dibi ilə elektrik ötürücü xətlərinin çəkilməsi, regionlararası fiber-optik şəbəkələrin qurulması, “yaşıl enerji” layihələrinin sinxronlaşdırılması Azərbaycan və Mərkəzi Asiya dövlətlərini təkcə fiziki deyil, həm də texnoloji cəhətdən birləşdirir. Bu proses bölgəni yaxın gələcəkdə Avropaya enerji tədarük edən, eyni zamanda böyük rəqəmsal axınları idarə edən mühüm qovşağa çevirə bilər.

Daşkənd görüşü göstərdi ki, siyasi əməkdaşlıq da yeni məzmuna malikdir. Qlobal qeyri-sabitlik şəraitində regionun birgə addımlaması onun beynəlxalq subyektliyini artırır. Mərkəzi Asiya ölkələri ilə Azərbaycanın ortaq mövqedən çıxış etməsi həm təhlükəsizlik, həm də diplomatik çəkini artıran amildir. Regionun sərhədlərindən kənarda formalaşan risklər,  Əfqanıstandakı vəziyyətdən tutmuş böyük güclər arasında rəqabətə qədər  bütün iştirakçılar üçün ortaq xarakter daşıyır. Bu baxımdan, koordinasiyalı fəaliyyət ehtiyacı əvvəlkindən daha aktualdır”.

Deputata qeyd edib ki, Azərbaycanın formata daxil olması təkcə coğrafi faktor deyil. “Ölkənin iqtisadi potensialı, siyasi sabitliyi, balanslaşdırılmış xarici siyasəti və illər ərzində formalaşdırdığı diplomatik platforma onu regionlararası proseslərin təbii aparıcılarından birinə çevirir. Cənubi Qafqazı Mərkəzi Asiya ilə birləşdirən körpü funksiyası Azərbaycanı yeni regional arxitekturanın mərkəzinə çəkir. Bu arxitektura artıq təsadüfi əlaqələrin deyil, strateji vizionun məhsuludur.
Daşkənddə qəbul olunan qərar yaxın illər üçün üç əsas istiqaməti müəyyənləşdirir. Birincisi, Mərkəzi Asiya və Azərbaycan arasında vahid iqtisadi zona elementləri formalaşa bilər, qarşılıqlı investisiya axınları, rəqəmsal inteqrasiya, uyğunlaşdırılmış logistika siyasəti regionu daha rəqabətqabiliyyətli edəcək. İkincisi, Avrasiyanın əsas nəqliyyat-enerji arteriyası məhz bu məkan üzərində formalaşır. Orta Dəhliz artıq regional deyil, qlobal əhəmiyyətli layihəyə çevrilir və Bakı–Aktau–Türkmənbaşı xətti gələcək dünya ticarətinin mühüm hissəsini daşıya bilər. Üçüncüsü, regionun siyasi səsi güclənir, daha koordinasiyalı fəaliyyət böyük beynəlxalq platformalarda daha təsirli çıxış etməyə imkan verəcək.

Nəticə etibarilə, Daşkənd sammiti coğrafiyanın dövlətləri ayırdığı deyil, birləşdirdiyi yeni mərhələnin başlanğıcı oldu. Azərbaycan formatın genişlənməsinə əlavə rəng qatmaqla kifayətlənmədi , həm də regional əməkdaşlığa yeni dinamika verdi. Mərkəzi Asiya ilə Cənubi Qafqazı vahid strateji məkan kimi birləşdirdi. Bu qərar təkcə bugünün siyasi reallıqlarına reaksiya deyil, həm də gələcəyin geoiqtisadi düzəninə verilən cavabdır. Artıq Xəzərin hər iki sahilində yerləşən dövlətlər gələcəyə tək-tək deyil, birlikdə addımlayır və bu birlik regionu yeni güc mərkəzinə çevirə bilir, - o vurğulayıb.

Mürtəza

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:127
embedMənbə:https://olke.az
archiveBu xəbər 18 Noyabr 2025 18:54 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see300

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see297

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see292

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see275

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see274

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see268

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see266

Bitkoinin qiyməti 66 min dollardan aşağı düşdü

15 Noyabr 2026 01:34see247

Məşhur model milyarderə ərə getdi

15 Noyabr 2026 00:26see232

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see219

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see216

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

15 Noyabr 2026 13:13see215

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see213

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

15 Noyabr 2026 19:14see209

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

15 Noyabr 2026 13:40see203

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see199

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see192

Tuxel İspaniya mediasına sərt reaksiya verdi: “Siz özünüz qalmaqal yaradırsınız”

15 Noyabr 2026 02:17see188

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

15 Noyabr 2026 16:38see187

Yuxusuz gecədən sonra bunu edin

15 Noyabr 2026 02:02see181
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri