Icma.az
close
up
RU
Bu qərar həm də gələcəyin geoiqtisadi düzəninə verilən cavabdır Şərh

Bu qərar həm də gələcəyin geoiqtisadi düzəninə verilən cavabdır Şərh

Olke.az portalından alınan məlumata görə, Icma.az xəbər verir.

“VII Məşvərət Məclisinin Daşkənddə keçirilməsi Mərkəzi Asiya üçün yeni siyasi mərhələ açdı. Bu dəfə diqqət təkcə regional əməkdaşlığın növbəti raunduna deyil, həm də geosiyasi reallığın dəyişməsinə yönəldi. Azərbaycan rəsmi şəkildə formatın tamhüquqlu iştirakçısına çevrilməklə regionun strateji xəritəsini genişləndirdi və Mərkəzi Asiya ilə Cənubi Qafqaz arasında yeni geosiyasi əlaqəlilik yarandı. Bu qərar, əslində, son illər ərzində formalaşan qarşılıqlı yaxınlaşmanın institusional təsdiqi kimi çıxış edir”.

Bunu Ölkə.az-a açıqlamasında Milli Məclisin deputatı Sevinc Fətəliyeva deyib.

Deputat bildirib ki, Azərbaycanın formata qoşulması tarixi və mədəni yaxınlıqdan qaynaqlanan təbii proses olsa da, bu addımın əsas səbəbi daha dərindir: “Mərkəzi Asiya dövlətləri ilə Azərbaycanın maraqları bir-biri ilə üst-üstə düşür: hər iki tərəf yeni logistika xəritələrinə, diversifikasiya edilmiş nəqliyyat marşrutlarına, xarici asılılığı azaldan iqtisadi modellərə və daha güclü strateji avtonomiyaya ehtiyac duyur. Qlobal ticarət yollarının yenidən qurulduğu bir vaxtda Xəzər hövzəsi ətrafında yaranan sinerji artıq regional deyil, qlobal əhəmiyyət kəsb edir”.

Deputat əlavə edib ki, bu yaxınlaşmanın əsasını iqtisadi və nəqliyyat bağlantıları təşkil edir: “Çin-Avropa istiqamətində ən qısa və səmərəli alternativ kimi ortaya çıxan Orta Dəhliz XXI əsrin əsas ticarət arteriyalarından birinə çevrilir. Azərbaycan müasir liman infrastrukturu, yüksək ötürücülük qabiliyyətinə malik dəmir yolu şəbəkəsi və çevik gömrük sistemi ilə bu dəhlizin ən kritik halqasını təşkil edir. Azərbaycanın formata daxil olması Mərkəzi Asiya dövlətlərinə dəhliz boyunca vahid standartların, uyğunlaşdırılmış tarif siyasətinin və qarşılıqlı tamamlanan logistik mühitin formalaşmasına şərait yaradır. Bu, sadəcə tranzit xətti deyil, vahid iqtisadi məkanın bünövrəsini qoyan strateji arteriyadır.
Enerji və rəqəmsal sahədə də yeni imkanlar açılır. Xəzərin dibi ilə elektrik ötürücü xətlərinin çəkilməsi, regionlararası fiber-optik şəbəkələrin qurulması, “yaşıl enerji” layihələrinin sinxronlaşdırılması Azərbaycan və Mərkəzi Asiya dövlətlərini təkcə fiziki deyil, həm də texnoloji cəhətdən birləşdirir. Bu proses bölgəni yaxın gələcəkdə Avropaya enerji tədarük edən, eyni zamanda böyük rəqəmsal axınları idarə edən mühüm qovşağa çevirə bilər.

Daşkənd görüşü göstərdi ki, siyasi əməkdaşlıq da yeni məzmuna malikdir. Qlobal qeyri-sabitlik şəraitində regionun birgə addımlaması onun beynəlxalq subyektliyini artırır. Mərkəzi Asiya ölkələri ilə Azərbaycanın ortaq mövqedən çıxış etməsi həm təhlükəsizlik, həm də diplomatik çəkini artıran amildir. Regionun sərhədlərindən kənarda formalaşan risklər,  Əfqanıstandakı vəziyyətdən tutmuş böyük güclər arasında rəqabətə qədər  bütün iştirakçılar üçün ortaq xarakter daşıyır. Bu baxımdan, koordinasiyalı fəaliyyət ehtiyacı əvvəlkindən daha aktualdır”.

Deputata qeyd edib ki, Azərbaycanın formata daxil olması təkcə coğrafi faktor deyil. “Ölkənin iqtisadi potensialı, siyasi sabitliyi, balanslaşdırılmış xarici siyasəti və illər ərzində formalaşdırdığı diplomatik platforma onu regionlararası proseslərin təbii aparıcılarından birinə çevirir. Cənubi Qafqazı Mərkəzi Asiya ilə birləşdirən körpü funksiyası Azərbaycanı yeni regional arxitekturanın mərkəzinə çəkir. Bu arxitektura artıq təsadüfi əlaqələrin deyil, strateji vizionun məhsuludur.
Daşkənddə qəbul olunan qərar yaxın illər üçün üç əsas istiqaməti müəyyənləşdirir. Birincisi, Mərkəzi Asiya və Azərbaycan arasında vahid iqtisadi zona elementləri formalaşa bilər, qarşılıqlı investisiya axınları, rəqəmsal inteqrasiya, uyğunlaşdırılmış logistika siyasəti regionu daha rəqabətqabiliyyətli edəcək. İkincisi, Avrasiyanın əsas nəqliyyat-enerji arteriyası məhz bu məkan üzərində formalaşır. Orta Dəhliz artıq regional deyil, qlobal əhəmiyyətli layihəyə çevrilir və Bakı–Aktau–Türkmənbaşı xətti gələcək dünya ticarətinin mühüm hissəsini daşıya bilər. Üçüncüsü, regionun siyasi səsi güclənir, daha koordinasiyalı fəaliyyət böyük beynəlxalq platformalarda daha təsirli çıxış etməyə imkan verəcək.

Nəticə etibarilə, Daşkənd sammiti coğrafiyanın dövlətləri ayırdığı deyil, birləşdirdiyi yeni mərhələnin başlanğıcı oldu. Azərbaycan formatın genişlənməsinə əlavə rəng qatmaqla kifayətlənmədi , həm də regional əməkdaşlığa yeni dinamika verdi. Mərkəzi Asiya ilə Cənubi Qafqazı vahid strateji məkan kimi birləşdirdi. Bu qərar təkcə bugünün siyasi reallıqlarına reaksiya deyil, həm də gələcəyin geoiqtisadi düzəninə verilən cavabdır. Artıq Xəzərin hər iki sahilində yerləşən dövlətlər gələcəyə tək-tək deyil, birlikdə addımlayır və bu birlik regionu yeni güc mərkəzinə çevirə bilir, - o vurğulayıb.

Mürtəza

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:143
embedMənbə:https://olke.az
archiveBu xəbər 18 Noyabr 2025 18:54 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see414

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see322

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see305

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see293

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see281

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see275

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see271

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see261

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

18 Noyabr 2026 16:56see243

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see241

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see235

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see235

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see235

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see234

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see229

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see222

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see222

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see214

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see187

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see183
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri