Icma.az
close
up
RU
Buzlar əridi, yarış başladı: Rusiyanı silkəyən razılaşma İki ordu birləşir

Buzlar əridi, yarış başladı: Rusiyanı silkəyən razılaşma İki ordu birləşir

Icma.az bildirir, GlobalInfo saytına əsaslanaraq.

Böyük Britaniya və Norveç Arktikada Rusiyaya qarşı mübarizə aparmaq və kritik sualtı infrastrukturu qorumaq üçün birgə donanma yaradacaq. Məlumata görə, Rusiya gəmilərinin Birləşmiş Krallıq yaxınlığında fəaliyyəti son illərdə 30 faiz artıb. Yeni saziş, dağıdılması infrastruktur üçün ciddi nəticələrə səbəb ola biləcək dənizaltı kabel və boru kəmərlərinin mühafizəsi üçün nəzərdə tutulub.

Böyük Britaniyanın Baş naziri Keyr Starmer məsələ ilə bağlı deyib: “Dərin qlobal qeyri-sabitliyin mövcud olduğu, sularımızda daha çox Rusiya gəmisinin göründüyü bir vaxtda biz milli təhlükəsizliyimizi qorumaq üçün beynəlxalq tərəfdaşlarımızla işləməliyik. Norveçlə bu tarixi razılaşma sərhədlərimizi və ölkələrimizin asılı olduğu kritik infrastrukturu qorumaq qabiliyyətimizi gücləndirir”.

İlk öncə onu qeyd edim ki, Böyük Britaniya ilə Norveç arasında təhlükəsizlik sahəsində əməkdaşlıq yeni deyil. Xüsusilə də İkinci Dünya müharibəsi dövründə London və Oslo çox yaxın müttəfiq idilər. Norveç Almaniya tərəfindən işğal olunanda, Britaniya bu ölkəyə həm hərbi, həm də siyasi dəstək verən əsas dövlətlərdən biri idi. Hətta Norveç kral ailəsi və hökuməti Britaniyaya sığınıb və müharibə boyunca London Oslonun sürgündə fəaliyyət göstərən hökumətinə ev sahibliyi edib. Öz növbəsində Norveç dəniz qüvvələrinin böyük hissəsi də Britaniyanın yanında mübarizə aparırdı. Hətta bu ölkənin ticarət donanması və dənizçiləri müttəfiqlər üçün həyati əhəmiyyət daşıyan təchizat marşrutlarının qorunmasında mühüm rol oynayırdı.

Britaniyanın Baş naziri Keyr Starmerin açıqlaması da məhz bu kontekstdə oxunmalıdır. Onun “dərin qlobal qeyri-sabitlik” və “sularımızda daha çox Rusiya gəmisi” ifadələri Londonda yaranan strateji narahatlığı göstərir. Bu saziş Norveçin Arktika təcrübəsi və coğrafi mövqeyi ilə Britaniyanın dəniz qüvvələrinin imkanlarını birləşdirərək, həm NATO daxilində koordinasiyanı gücləndirir, həm də Rusiyaya qarşı preventiv siqnal verir.

Lakin bunlara baxmayaraq, prosesin Rusiya təhdidindən çox daha fərqli bir motivi də var. Məsələ ondadır ki, Arktikanın buzlarının əriməsi ilə yeni ticarət yollarının açılması, enerji ehtiyatlarına çıxış uğrunda rəqabət və Moskvanın regionda təsirini artırmaq məqsədi, London və Oslonu daha fəal addımlar atmağa sövq edir. Birgə donanmanın yaradılması məhz bu yeni geopolitik reallığa uyğunlaşma cəhdi, bir növ “müdafiəni sərhədlərdən kənarda başlatmaq” yanaşmasıdır.

Əslində, Arktika uğrunda yarış çoxdan başlayıb. Məsələn, bir müddət öncə ABŞ Prezidenti Donald Trampın Danimarkadan Qrenlandiyanı istəməsi və ya Çinin Rusiyanın Arktik hövzədəki ərazilərində elmi təcrübələr aparmaqla bağlı razılaşması buna nümunə ola bilər. London bu yarışda geri qalmaq istəmir və Oslo ilə əməkdaşlığı hərbi kontekstdə sürətləndirib. Ona görə də, bu razılaşma həm Britaniya və Norveçin milli təhlükəsizlik konsepsiyalarında transformasiyanın göstəricisidir, həm də Avropa təhlükəsizliyinin gələcək arxitekturası üçün mühüm siqnaldır. Arktika artıq təkcə təbiət və elmi araşdırmalar regionu deyil – burada hərəkət edən kabel, boru kəməri və gəmilər böyük güclərin rəqabət xəttinə çevrilir və sözügedən saziş həmin xəttin daha aydın şəkildə çəkilməsidir.


Turan Rzayev
Globalinfo.az-ın siyasət yazarı  

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:122
embedMənbə:https://globalinfo.az
archiveBu xəbər 05 Dekabr 2025 17:34 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see295

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see289

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

16 Noyabr 2026 01:15see252

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

15 Noyabr 2026 22:01see239

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see237

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see235

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see234

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

15 Noyabr 2026 21:02see232

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

16 Noyabr 2026 00:05see225

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see221

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see220

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

16 Noyabr 2026 12:36see216

Gündə 50 qramdan çox təmiz etanol içmək demensiya riskini 29 faiz artırır

15 Noyabr 2026 20:52see208

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see199

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see198

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

16 Noyabr 2026 15:49see195

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

16 Noyabr 2026 14:44see195

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see190

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see189

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

16 Noyabr 2026 17:35see187
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri