Icma.az
close
up
RU
Buzlar əridi, yarış başladı: Rusiyanı silkəyən razılaşma İki ordu birləşir

Buzlar əridi, yarış başladı: Rusiyanı silkəyən razılaşma İki ordu birləşir

Icma.az bildirir, GlobalInfo saytına əsaslanaraq.

Böyük Britaniya və Norveç Arktikada Rusiyaya qarşı mübarizə aparmaq və kritik sualtı infrastrukturu qorumaq üçün birgə donanma yaradacaq. Məlumata görə, Rusiya gəmilərinin Birləşmiş Krallıq yaxınlığında fəaliyyəti son illərdə 30 faiz artıb. Yeni saziş, dağıdılması infrastruktur üçün ciddi nəticələrə səbəb ola biləcək dənizaltı kabel və boru kəmərlərinin mühafizəsi üçün nəzərdə tutulub.

Böyük Britaniyanın Baş naziri Keyr Starmer məsələ ilə bağlı deyib: “Dərin qlobal qeyri-sabitliyin mövcud olduğu, sularımızda daha çox Rusiya gəmisinin göründüyü bir vaxtda biz milli təhlükəsizliyimizi qorumaq üçün beynəlxalq tərəfdaşlarımızla işləməliyik. Norveçlə bu tarixi razılaşma sərhədlərimizi və ölkələrimizin asılı olduğu kritik infrastrukturu qorumaq qabiliyyətimizi gücləndirir”.

İlk öncə onu qeyd edim ki, Böyük Britaniya ilə Norveç arasında təhlükəsizlik sahəsində əməkdaşlıq yeni deyil. Xüsusilə də İkinci Dünya müharibəsi dövründə London və Oslo çox yaxın müttəfiq idilər. Norveç Almaniya tərəfindən işğal olunanda, Britaniya bu ölkəyə həm hərbi, həm də siyasi dəstək verən əsas dövlətlərdən biri idi. Hətta Norveç kral ailəsi və hökuməti Britaniyaya sığınıb və müharibə boyunca London Oslonun sürgündə fəaliyyət göstərən hökumətinə ev sahibliyi edib. Öz növbəsində Norveç dəniz qüvvələrinin böyük hissəsi də Britaniyanın yanında mübarizə aparırdı. Hətta bu ölkənin ticarət donanması və dənizçiləri müttəfiqlər üçün həyati əhəmiyyət daşıyan təchizat marşrutlarının qorunmasında mühüm rol oynayırdı.

Britaniyanın Baş naziri Keyr Starmerin açıqlaması da məhz bu kontekstdə oxunmalıdır. Onun “dərin qlobal qeyri-sabitlik” və “sularımızda daha çox Rusiya gəmisi” ifadələri Londonda yaranan strateji narahatlığı göstərir. Bu saziş Norveçin Arktika təcrübəsi və coğrafi mövqeyi ilə Britaniyanın dəniz qüvvələrinin imkanlarını birləşdirərək, həm NATO daxilində koordinasiyanı gücləndirir, həm də Rusiyaya qarşı preventiv siqnal verir.

Lakin bunlara baxmayaraq, prosesin Rusiya təhdidindən çox daha fərqli bir motivi də var. Məsələ ondadır ki, Arktikanın buzlarının əriməsi ilə yeni ticarət yollarının açılması, enerji ehtiyatlarına çıxış uğrunda rəqabət və Moskvanın regionda təsirini artırmaq məqsədi, London və Oslonu daha fəal addımlar atmağa sövq edir. Birgə donanmanın yaradılması məhz bu yeni geopolitik reallığa uyğunlaşma cəhdi, bir növ “müdafiəni sərhədlərdən kənarda başlatmaq” yanaşmasıdır.

Əslində, Arktika uğrunda yarış çoxdan başlayıb. Məsələn, bir müddət öncə ABŞ Prezidenti Donald Trampın Danimarkadan Qrenlandiyanı istəməsi və ya Çinin Rusiyanın Arktik hövzədəki ərazilərində elmi təcrübələr aparmaqla bağlı razılaşması buna nümunə ola bilər. London bu yarışda geri qalmaq istəmir və Oslo ilə əməkdaşlığı hərbi kontekstdə sürətləndirib. Ona görə də, bu razılaşma həm Britaniya və Norveçin milli təhlükəsizlik konsepsiyalarında transformasiyanın göstəricisidir, həm də Avropa təhlükəsizliyinin gələcək arxitekturası üçün mühüm siqnaldır. Arktika artıq təkcə təbiət və elmi araşdırmalar regionu deyil – burada hərəkət edən kabel, boru kəməri və gəmilər böyük güclərin rəqabət xəttinə çevrilir və sözügedən saziş həmin xəttin daha aydın şəkildə çəkilməsidir.


Turan Rzayev
Globalinfo.az-ın siyasət yazarı  

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:138
embedMənbə:https://globalinfo.az
archiveBu xəbər 05 Dekabr 2025 17:34 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see375

Parisdə bugünkü etirazlara 21 mindən çox şəxs qatılıb

21 Noyabr 2026 21:24see247

Dünya iqtisadiyyatı təhlükə qarşısındadır KİV

22 Noyabr 2026 07:02see241

Azərbaycanda regional tədris mərkəzinin yaradılması Dünya Bankı ilə müzakirə edilib

21 Noyabr 2026 15:42see240

BOKT nin rəhbərliyinə təyinat olub

21 Noyabr 2026 14:31see236

Ekspert: Dövlət idarəçiliyinin rəqəmsallaşdırılması Azərbaycan iqtisadiyyatının rəqabət qabiliyyətini artırır

21 Noyabr 2026 17:24see235

Fermer ucuz satır, alıcı baha alır: Qiymət fərqi harada yaranır?

21 Noyabr 2026 14:38see233

Qızıl gələn il ucuzlaşacaq

21 Noyabr 2026 16:40see231

Mehriban Əliyeva və qızlarından Vyetnam mədəniyyətinə zərif ehtiram Foto

21 Noyabr 2026 15:21see230

La Liqa: Derbidə “sülh”

22 Noyabr 2026 00:06see229

Samvel Karapetyan: “Paşinyan müalicə olunmalıdır”

21 Noyabr 2026 17:14see225

Sumqayıtda gənc oğlan qətlə yetirilib

22 Noyabr 2026 04:55see218

Allah uzaq tutsun, amma müharibə bizim işimizdir Hakan Fidan

22 Noyabr 2026 02:18see213

Türkiyə Super Liqası: “Qalatasaray” evdə sevindi

22 Noyabr 2026 00:13see213

SEPAH ABŞ nin hərbi bazalarını hədəf aldı

22 Noyabr 2026 00:43see213

2026 cı ilin sonunda almaq üçün ən sərfəli iPhone modelləri

21 Noyabr 2026 21:07see212

Ötən gün götürülən narkotik vasitələrin həcmi açıqlandı

21 Noyabr 2026 16:00see212

İbrahim Kalın HƏMAS nümayəndə heyəti ilə Qəzzada atəşkəsi müzakirə etdi

22 Noyabr 2026 00:03see212

İran Bəhreyndə sənaye müəssisəsinə zərbə endirdi

22 Noyabr 2026 00:23see210

Milton qasırğası ABŞ də yaşayan azərbaycanlıların evlərini də vurdu

22 Noyabr 2026 07:05see208
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri