Cehizə görə canına qıyan gənc haqda PSİXOLOQLAR GÖRÜN NƏ DEDİ?! “Ortada bir gerçək var!”

Son günlərin aktual mövzularından biri sayılan Ağdaşda 23 yaşlı oğlanın toyuna sayılı günlər qalmış canına qıymasıdır ki, hadisə həm cəmiyyətdə, həm də sosial media seqmentində geniş müzakirəyə yol açıb. Bəs belə məsələlərdə hansı məqamlara diqqət etmək lazımdır ki, gənclərin xoş anı kabusla nəticələnməsin? Kimdir müqəssir?

Yenisabah.az gündəmi zəbt edən həmin məsələni psixoloqlarla müzakirə edib.

Müsahibimiz, psixoloq Vüsalə Rüstəm mövzuya belə yanaşıb: pizza hut

“Evlilik hər iki tərəfin ülvi hissləri, qarşılıqlı razılaşma əsasında qurulur. Təəssüf ki, Şərq ölkələrinin çoxunda hələ də evliliyə iqtisadi güclənmək, varlanmaq vasitəsi kimi baxırlar. Kimi qızını başlıq pulu, süd pulu adı ilə ən baha qiymətə satmağa cəhd göstərir, digəri bahalı qızıllar, paltarlar tələb edir. Belə coğrafiyalarda evlənmək bir işgəncə halına çevrilir.

Qadına bir satılıq əşya kimi davranırlar. Ən pis hal da odur ki, qız evi bu qədər şeylər tələb edirsə, əvəzində oğlan evi də bahalı cehizlər tələb edir. Tələbatlardan biri özünü doğrultmadıqda, evlənən şəxslərin hissləri, evlilikləri qalır bir qırağa — valideynlər keçir bir-birinə mənəvi güc göstərməyə. Heç kim nə oğlunu, nə də qızını düşünmür. Şəxsiyyəti alçalmış qız, oğlan belə vəziyyətdə aciz qalır, ən pis yollara əl atır. Tərəflərin — ana və ataların  övladlarının xətrinə güzəştə getməmələri faciə ilə nəticələnir.

Sosial şəbəkələrə fikir versək, görərik: kimin qızı varsa, oğlanların anasına söyüb qarğayır, oğlu olan analar isə qız analarından davamlı narazılığını bildirir. Bütün qız anaları düşünür ki, qızı kimə ərə gedəcəksə, həmin oğlanın anası həmin gün hər şeyi onun qızına verib bu dünya ilə sağollaşmalıdır. Oğlan anaları isə düşünür ki, əgər qız gəlin gəlibsə, qızın anası öz qızını unutmalıdır: onunla telefonla danışa bilməz (danışsa, demək, evin sirrini verir), az ya da heç qonaq gəlməməlidir. Deməli, bizim coğrafiya kimi yerlərdə valideynlər bir-biri ilə dil tapmasalar, uyğunluq yaranmasa, evliliklərin xoşbəxt sonluğa gedə bilməsi də sual altındadır”.

Növbəti müsahibimiz, psixoloq Samirə Bağırova isə vurğulayıb ki, hadisənin detalları istintaqla dəqiqləşsə də, ortada bir gerçək var:

“Gənc bir insan cəmiyyətin, ailənin və psixoloji yükün altında əzilərək həyatına son qoyub. Bu cür intihar hallarının arxasında çox vaxt uzun müddət yığılan emosional basqılar və psixoloji təzyiqlər dayanır. Gənc bir insan üçün sevdiyi xanımını ailəsinin, daha doğrusu, anasının qəbul etməməsi, hər iki gənc üçün gələcək planlarının pozulması çox dərin travmalara səbəb olub. Bəzən travmalar sözlə deyil, davranışla ifadə olunur — həm də ən kədərli şəkildə. “Cehiz”, “toy xərci”, “el-oba nə deyər” kimi anlayışlar, ümumiyyətlə, ailə quranlar arasında çox ucuz, aşağı səviyyəli, yaxud bəhanə üçün qərəzli söhbətlərdir ki, əfsuslar olsun, mərkəzə gətirilir.

Bu kimi hadisələr göstərir ki, psixoloji maarifləndirmə çox zəifdir. İnsanlar emosional ağrıları hələ də “zəiflik” sayır, dəstək almağa utanırlar. Halbuki istənilən yaşda psixoloji yardım almaq tibbi yardım qədər təbii və çox vacib məsələdir. Mən düşünürəm ki, biz bir ölkə olaraq nəhayət ki, ailələrdə, məktəblərdə, media orqanlarında emosional intellektin, empatiyanın və psixoloji dayanıqlığın aşılanmasına yönəlmiş fəaliyyətləri gücləndirməliyik”.

Aytac Əliyeva