CEPA: “Rusiyanın pulunu götürün...”

...Avropa İttifaqı uzun müddətli qərar qəbuletmə gecikmələri səbəbindən Rusiya Mərkəzi Bankının (MMB) dondurulmuş aktivlərindən Ukraynanı maliyyələşdirmək üçün istifadə etmək imkanını itirmək riski ilə üzləşir.

Noyabr ayında ABŞ və Rusiya Ukrayna üçün "sülh" sazişi üzrə danışıqlar apararkən,

Avropa İttifaqı bu vəsaitlərin ən azı 140 milyard avrosunun verilməsi barədə qərarı təxirə saldı. Bu saziş Kiyev üçün yalnız 100 milyard dollarlıq dondurulmuş aktivləri nəzərdə tuturdu, mənfəətin yarısı ABŞ-a, qalan hissəsi isə Rusiyaya qaytarılırdı.

SİA-nın əldə etdiyi məlumata görə, bu barədə CEPA yazır.

Bu plan Ukraynaya maliyyə dəstəyini təhlükə altına qoydu və mövcud kredit mexanizmlərini sarsıtdı.

Avropalı diplomatlar bu müddəaları danışıqlardan çıxarmağa çalışdılar, lakin Avropa İttifaqının gecikmələri aktivlər üzərində nəzarəti itirmək riskini yaratdı.

Avropa Komissiyasının prezidenti Ursula fon der Leyen Komissiyanın Ukraynaya 140 milyard avro kredit vermək üçün dondurulmuş MMB aktivlərindən istifadə üçün hüquqi çərçivənin yaradılmasını sürətləndirdiyini açıqladı.

Böyük Britaniya və ehtimal ki, Yaponiya da vəsait ayıra bilər. Avropa İttifaqı aktivlərinin əsas hissəsi - təxminən 190 milyard avro - Belçikadakı Euroclear-da saxlanılır.

Belçika illərdir ki, potensial hüquqi riskləri və avronun sabitliyinə təhdid olduğunu əsas gətirərək onların istifadəsinə müqavimət göstərir.

Bu arada, ölkə 2022-2023-cü illər üçün dondurulmuş aktivlərdən təxminən 4 milyard avro gəlir əldə edib ki, bu da Ukraynaya etdiyi yardımı əhatə edir.

Mütəxəssislər xəbərdarlıq edirlər ki, daha da gecikmələr Ukraynanın müharibədə məğlubiyyətinə səbəb ola bilər və Avropada əlavə müdafiə xərclərini - ildə 1 trilyon avroya qədər - tələb edə bilər.

Bu, büdcələrə, artıma, borclanmaya və avronun möhkəmlənməsinə zərər verərdi. AB bir dərs çıxarmalıdır: kritik anlarda gecikmələr baha başa gələ bilər və dondurulmuş Rusiya aktivləri Ukraynanı dəstəkləmək və Avropada strateji böhranın qarşısını almaq üçün əsas vasitəyə çevrilə bilər.

Əli Babayev