Icma.az
close
up
RU
Menu

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

Bu ərazidə yeni üç mərtəbəli məktəb TİKİLƏCƏK 9 milyonluq LAYİHƏ

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

Cibimizdəki təhlükə! Doğum göstəriciləri niyə hər yerdə eyni anda azalır?

Cibimizdəki təhlükə! Doğum göstəriciləri niyə hər yerdə eyni anda azalır?

Sherg.az saytından əldə olunan məlumata görə, Icma.az məlumat yayır.

"Financial Times" qəzetinin araşdırmasına görə, dünyada doğum göstəricilərinin eyni vaxtda aşağı düşməsində smartfonlar və sosial medianın yayılması mühüm rol oynayır. Araşdırmada bildirilir ki, rəqəmsal media insanların üzbəüz ünsiyyətini azaldır, bu isə romantik münasibətlərə və nəticədə doğuş saylarına mənfi təsir göstərir.

Sherg.az xəbər verir ki, məlumata görə, dünya üzrə 195 ölkənin üçdə ikisindən çoxunda qadın başına düşən uşaq sayı əhalinin sabit qalması üçün lazım olan 2,1 səviyyəsindən aşağı enib. 66 ölkədə isə bu göstərici artıq bir uşağa yaxınlaşıb.

Xüsusilə Cənubi Koreya nümunəsi diqqət çəkir. BMT 2023-cü ildə ölkədə 350 min doğum proqnozlaşdırsa da, real rəqəm cəmi 230 min olub. Bu, azalmanın gözləniləndən qat-qat sürətli getdiyini göstərir.

Araşdırmada vurğulanır ki, problem artıq yalnız zəngin ölkələrin deyil. Meksika, Brazilya, Iran, Tunis və Şri- Lanka kimi ölkələrdə də doğum göstəriciləri sürətlə azalır. Mütəxəssislər bunu “zənginləşmədən qocalan cəmiyyət” problemi kimi qiymətləndirirlər.

Tədqiqatçılar bildirirlər ki, iqtisadi səbəblər - mənzil böhranı, yüksək yaşam xərcləri, uşaq böyütməyin bahalaşması mühüm amillər olsa da, təkbaşına kifayət etmir. ABŞ və İngiltərədə 4G internetin yayılmasından sonra doğum göstəricilərinin ən sürətli şəkildə məhz internet istifadəsinin artdığı bölgələrdə azaldığı qeyd olunur.

Ekspertlərə görə, smartfonlar gənclərin sosiallaşmasını zəiflədir:

insanlar daha az üzbəüz görüşür;

münasibət qurmaq gecikir;

evlilik yaşı artır;

tək yaşayanların sayı çoxalır.

Demoqraf Lyman Stoneun sözlərinə görə, “evlənəcəyin insanı tapmaq üçün çox insanla tanış olmaq lazımdır. Daha az sosiallaşanda uyğun tərəfdaş tapmaq daha uzun çəkir”.

Araşdırmada sosial medianın xüsusilə gənc qadınların münasibətlərə dair gözləntilərini dəyişdirdiyi də vurğulanır. Instagram və TikTok kimi platformaların münasibətlərə dair standartları yüksəltdiyi, bunun isə kişi və qadınlar arasında ideoloji və sosial fərqləri dərinləşdirdiyi bildirilir.

Mütəxəssislər hesab edir ki, doğuşların azalması gələcəkdə işçi qüvvəsinin kiçilməsinə,iqtisadi artımın zəifləməsinə, pensiya və sosial xərclərin artmasına, yaşlı əhalinin çoxalmasına səbəb olacaq.

Xüsusilə Yapanoniya nümunəsi göstərilir. Ölkənin uzunmüddətli iqtisadi durğunluğunun əsas səbəblərindən biri kimi aşağı doğum səviyyəsi və əmək qabiliyyətli əhalinin azalması göstərilir.

“Cibimizdəki təhdid” ifadəsi ilə nəzərdə tutulan əsas məsələ smartfonlar və rəqəmsal həyatın insanların sosial davranışlarını dəyişdirməsidir. Son illərdə dünyanın bir çox ölkəsində doğum göstəricilərinin eyni vaxtda azalmasının səbəbi kimi bir neçə amil göstərilir:

iqtisadi çətinliklər,

mənzil böhranı,

evlilik yaşının yüksəlməsi,

sosial medianın təsiri,

insanların daha az sosiallaşması.

"Financial Times" tərəfindən yayımlanan araşdırmada qeyd olunur ki, smartfon və sosial media istifadəsinin artması gənclərin üzbəüz ünsiyyətini azaldıb. Bu isə romantik münasibətlərin qurulmasını çətinləşdirir və ailə qurma prosesini gecikdirir.

Araşdırmalara görə, 4G internetin yayılmasından sonra doğum göstəricilərində sürətli eniş başlayıb.

Gənclər əvvəlki nəsillərlə müqayisədə daha az görüşür və daha gec evlənirlər. Xüsusilə Instagram və TikTok kimi platformalar münasibətlərə dair gözləntiləri dəyişdirib.

Mütəxəssislər bildirirlər ki, problem yalnız zəngin ölkələrdə deyil. Meksika, Brazilya, Iran, Tunis və Şri- Lanka kimi ölkələrdə də doğum səviyyəsi sürətlə aşağı düşür.

Ekspertlərin fikrincə, aşağı doğum göstəriciləri gələcəkdə:

işçi qüvvəsinin azalmasına,

iqtisadi artımın zəifləməsinə,

yaşlı əhalinin artmasına,

sosial xərclərin çoxalmasına səbəb ola bilər.

Demoqraflar hesab edir ki, insanların çoxu hələ də ailə və uşaq sahibi olmaq istəyir, lakin müasir həyat tərzi, iqtisadi yük və rəqəmsal dünyanın təsiri buna mane olur.

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:136
embedMənbə:https://sherg.az
archiveBu xəbər 18 May 2026 15:20 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see277

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see271

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see255

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

16 Noyabr 2026 12:36see252

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see245

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see237

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

16 Noyabr 2026 22:45see233

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see227

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

16 Noyabr 2026 14:44see227

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see227

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see220

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

16 Noyabr 2026 15:49see218

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see215

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

16 Noyabr 2026 20:15see214

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

16 Noyabr 2026 17:35see212

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

17 Noyabr 2026 09:13see202

Bu ərazidə yeni üç mərtəbəli məktəb TİKİLƏCƏK 9 milyonluq LAYİHƏ

16 Noyabr 2026 18:22see197

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see193

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

17 Noyabr 2026 09:14see191

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

16 Noyabr 2026 23:35see189
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri