Çin ilk litoqrafiya qurğusunu yaradıb

Çin ilk dəfə "Xizhi" adlanan elektron-şüa litografiya aparatını təqdim edib. Bu yeni qurğu Çjetszyan Universitetinin alimləri tərəfindən yaradılıb.
Reyting.az-ın məlumatına görə, yerli tədqiqatçılar deyiblər ki, qurğunun yaradılması çox böyük inkişafdan xəbər verir.
Yerli KİV yazır ki, belə bir yenilik ölkəyə ABŞ və Niderlandın ixrac nəzarəti səbəbindən məhdudlaşdırılan bəzi xarici texnologiyalardan asılılığı azaltmağa da kömək edəcək.
Məlumata görə, indiyədək Çin şirkətləri yalnız köhnəlmiş DUV texnologiyasını, yəni dərin ultrabənövşəyi litografiya ilə işləyən avadanlıq ala bilirdilər. Ən müasir EUV qurğuları (ekstremal ultrabənövşəyi litografiya) isə Hollandiyanın şirkəti olan "ASML" tərəfindən istehsal olunur ki, bu da Çin üçün əlçatan deyil. Üstəlik, bu cür avadanlıq 7 nm-dən aşağı texnoloji proseslə çiplərin istehsalı üçün çox kritik əhəmiyyət daşıyır. Bu yenilikdən sonra bazar liderləri "TSMC" və "Samsung" kimi şirkətlər artıq 2 nm-lik ilk prosessorların kütləvi istehsalına hazırlaşırlar.

Yeni "Xizhi" litoqrafiya qurğusu elektron şüaların fokuslaşdırılması vasitəsilə tam dəqiqliklə sxemləri lövhələrə ötürür. Bu qurğu ancaq 8 nm enindəki xətləri formalaşdıra bilir, eyni zamanda 0,6 nm dəqiqliklə mövqeləndirmə aparır ki, bu da beynəlxalq standartlara uyğundur.
Tədqiqatçıların sözlərinə görə, yeni qurğu hələ ki, tam texnologiya mikrosxemlərin kütləvi istehsalına uyğun deyil, lakin ilk addım kimi sınaq mərhələləri, həmçinin elmi-tədqiqat işləri üçün çox əlverişlidir.
"Hangzhou Daily" nəşri yazır ki, artıq elmi institut və şirkətlərlə "Xizhi"-nin tədarükü barədə danışıqlar aparılır. Üstəlik, aparat idxal olunan bütün analoqlardan ucuzdur ki, bu da onun daxili bazarda cəlbediciliyini artırır. Çinin bu yeniliyi həm də növbəti elmi inkişaf kimi ölkə üçün mikroelektronika avadanlıqları üzrə öz müasir ekosistemini yaratmaq, xarici məhdudiyyətləri dolayısı ilə aşmaq yolunda ilk addımdır.

Çinin bu yeni kəşfinin fonunda artıq daha iddialı planlar barədə xəbərlər də yayılır. Mətbuata sızan bəzi şayiələrə görə, hətta "HUAWEI" Dunquanda fəaliyyət göstərən zavodunda təcrübə məqsədilə öz "EUV" qurğusunu sınaqdan keçirir. Bir çox çinli və əcnəbi elm adamlarının fikrincə, əgər həmin layihə reallaşsa, 2026-cı ilə qədər kütləvi istehsal başlasa, bu, həm şirkətə, xüsusilə də Çin sənayesinə böyük üstünlük gətirəcək. Üstəlik, dünya nəhəngləri sayılan "Apple", "Qualcomm", "NVIDIA" kimi nüfuzlu şirkətlərin məhsulları ilə müqayisədə ən qabaqcıl çiplər istehsal etmək imkanı yaradacaq.
Oqtay QORÇU