Icma.az
close
up
RU
Çin Təklə Məkan səhrasının ətrafında “yaşıl zolaq” yaradır

Çin Təklə Məkan səhrasının ətrafında “yaşıl zolaq” yaradır

Azertag saytından alınan məlumatlara görə, Icma.az xəbər verir.

Bakı, 9 aprel, AZƏRTAC

Çinin şimal-qərbində genişmiqyaslı meşəsalma proqramı Təklə-Məkan səhrasının kənarlarının ekoloji xüsusiyyətlərini dəyişdirərək, onun bir hissəsini karbon qazını udma zonasına çevirib. Tədqiqatçılar peyk məlumatlarının təhlili, sahə müşahidələri və karbon dövrü modelləri əsasında bu nəticəyə gəliblər.

AZƏRTAC “Proceedings of the National Academy of Sciences” jurnalına istinadla xəbər verir ki, təxminən 337 min kvadrat kilometr ərazini əhatə edən Təklə-Məkan səhrası ənənəvi olaraq minimal bitki örtüyünə malik son dərəcə quraq bir bölgə hesab olunurdu. Bu vəziyyət 1978-ci ildə, ölkədə qoruyucu meşə zolaqları - “Böyük yaşıl divar” adlanan sahəni yaratmaq proqramına start verildiyi vaxt dəyişməyə başlayıb. Rəsmi məlumatlara görə, o vaxtdan bəri 66 milyarddan çox ağac əkilib və 2024-cü ilə qədər səhranın ətrafında 3 min kilometrdən çox məsafədə davamlı “yaşıl zolaq” formalaşıb.

Tədqiqata görə, yağışlı mövsümdə (iyul-sentyabr) bölgədə yağıntının miqdarı ayda 16 millimetrə qədər artır ki, bu da ilin qalan hissəsinə nisbətən təxminən 2,5 dəfə çoxdur. Bu, bitki örtüyünün böyüməsinə və fotosintezin güclənməsinə kömək edir. Peyk müşahidələri quru dövrlərlə müqayisədə səth havasında CO₂ konsentrasiyalarının təxminən 3 ppm azalmasını qeydə alır.

Qlobal karbon balansı modellərindən istifadə yolu ilə aparılan əlavə yoxlama səhra kənarlarının xalis karbon uducusuna - udmanın emissiyaları üstələdiyi ekosistemə çevrildiyini təsdiqləyir.

Yerli səviyyədə də dəyişikliklər qeydə alınır. Bir sıra ərazilərdə toz fırtınalarının azalması və illik yağıntıların artması müşahidə olunub. Müşahidələrə görə, bəzi bələdiyyələrdə qum fırtınalarının baş verdiyi günlərin sayı üç dəfədən çox azalıb.

Eyni zamanda, mütəxəssislər qeyd edirlər ki, bu təsir ətraf dağ silsilələrindən ərimiş sular və suvarma da daxil olmaqla su ehtiyatlarının mövcudluğu sayəsində əldə edilir. Bundan əlavə, bəzi ərazilərdə bitkilərin yaşaması və monomədəniyyətlərin dayanıqlığı ilə bağlı problemlər qeydə alınıb.

Tədqiqatçılar vurğulayırlar ki, bu cür layihələrin qlobal iqlim balansına verdiyi töhfə məhdud olaraq qalır, lakin onlar deqradasiyaya uğramış ərazilərin bərpası və yerli ətraf mühit şəraitinin yaxşılaşdırılması potensialını nümayiş etdirir.

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:354
embedMənbə:https://azertag.az
archiveBu xəbər 09 Aprel 2026 17:07 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Azərbaycanda 55 yeni peşə standartı hazırlanır

14 Noyabr 2026 11:57see304

“Ağzımızdakı dişlərin sayını da uçota alsalar yaxşı olar...” TƏKLİF

14 Noyabr 2026 12:26see295

Balıq bazarında bahalaşma var (Video)

14 Noyabr 2026 21:02see292

Bakı avtobuslarında sərnişin bumu

14 Noyabr 2026 17:02see288

Gələn il qeyri dövlət müəssisələri büdcədən 130 mln. manata yaxın subsidiya alacaq

14 Noyabr 2026 18:04see287

Azərbaycandan Suriyaya nəql edilən qazın həcmi 56% artdı

14 Noyabr 2026 14:44see284

Ədalət Partiyasında şairlə səmimi görüş

14 Noyabr 2026 17:43see274

STAR neft emalı zavodu dizel yanacağı istehsalını 4 % ə yaxın artırıb

14 Noyabr 2026 17:02see272

Yuğ Teatrında Ana tamaşasının premyerası keçirilib FOTOLAR

14 Noyabr 2026 20:23see266

Avropa siyasi məkanında aparılan müzakirələrdə Azərbaycan fəal iştirak edir

14 Noyabr 2026 19:16see265

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see245

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see239

Rusların təxminən 90 faizi son üç ildə kredit götürdüyünü etiraf edib

14 Noyabr 2026 19:30see238

Ermənistanı Avropa İttifaqının tərkibində görürəm Paşinyan

14 Noyabr 2026 19:50see236

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see235

Azərbaycanda bəzi dövlət müəssisələri ləğv oluna bilər

14 Noyabr 2026 17:10see232

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see226

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see225

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see223

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see221
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri