Icma.az
close
up
RU
Menu

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

İran parlamenti ABŞ la danışıqların başa çatdığını açıqlayıb

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

Gündə 50 qramdan çox təmiz etanol içmək demensiya riskini 29 faiz artırır

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

“Çin və ABŞ arasında elmi texnoloji rəqabətin yeni mərhələsi“ Araşdırma

“Çin və ABŞ arasında elmi texnoloji rəqabətin yeni mərhələsi“ Araşdırma

Icma.az, Moderator.az portalına istinadən məlumat yayır.

"İki qlobal güc arasında durmadan azalan fərq..."

"Research Fronts 2025" hesabatına görə, son beş ildə aparılmış elmi işlərin sitatlanma tezliyi baxımından ABŞ və Çin dünya elminin əsas mərkəzləri kimi yenidən ilk iki sırada qərarlaşıb.

Moderator.az xəbər verir ki, bu barədə "infotel.ua" nəşri yazıb.

ABŞ və Çinin elmi araşdırmalarda paralel yüksəlişi

Araşdırma göstərir ki, ABŞ Yer elmləri, klinik tibb, həyat elmləri, astronomiya və riyaziyyatda lider olsa da, Çin kənd təsərrüfatı, ekologiya, kimya, materialşünaslıq, informatika və sosial elmlərdə birinci yerə çıxıb.

Ümumi mənzərə belədir: fundamental araşdırma fəaliyyəti baxımından ABŞ hələ də birinci sıradadır, lakin Çinlə fərq sürətlə azalır. Pekin klinik tibb və astrofizika kimi zəif olduğu sahələrdə artıq 4-5-ci yerlərə yüksəlib və əvvəlki illərlə müqayisədə böyük irəliləyiş göstərir.

Texnologiyalar yarışında Çin 44 sahənin 37-də öndədir

Avstraliyanın Strateji Siyasət İnstitutu tərəfindən dərc olunan yeni hesabat isə texnoloji rəqabətin daha kəskin mənzərəsini ortaya qoyur. Məlumata görə, müdafiə, kosmos, robototexnika, süni intellekt, enerji, qabaqcıl materiallar və kvant texnologiyaları daxil olmaqla 44 kritik texnoloji sahənin 37-də Çin ABŞ-ı qabaqlayır.

Xüsusilə hərbi və kosmik texnologiyalar Pekini irəli çıxarır: hipersəs raket mühərrikləri üzrə aparılan elmi işlərin 48 faizdən çoxu Çində hazırlanır, dünyanın bu sahədə fəaliyyət göstərən ən aparıcı 10 institutundan 7-si məhz Çində yerləşir. Bu dinamika Pekinin onilliklərdir davam edən "texnoloji suverenlik" strategiyasının nəticəsi kimi qiymətləndirilir.

Qlobal elmi balansın dəyişməsi və gələcək risklər

Hesabatlar göstərir ki, Çin tədqiqat və inkişaf sahəsinə misilsiz investisiyalar yatırır, daha çox alimini ABŞ-dan geri qaytarır və elmi məhsuldarlıqda əvvəlkindən qat-qat böyük sıçrayış edir. 2021-ci ildə Çinin illik patent müraciətlərinin sayı ABŞ-dakından iki dəfə çox olub. Eyni zamanda, dünya alimləri Çin tədqiqatlarının keyfiyyətini daha yüksək dəyərləndirməyə başlayır: 1 faiz ən çox sitat alan elmi işlərdə Çin ilk dəfə ABŞ-ı geridə qoyub.

Bununla belə, hesabatlar bir mühüm məqamı da vurğulayır: tədqiqat uğurunu real istehsalatda təkrarlamaq Çinin ən zəif həlqələrindən biridir. Məsələn, reaktiv mühərriklərin istehsalında Çin hələ də xarici istehsalçılardan asılıdır, eyni hal qabaqcıl çiplər sektorunda da müşahidə olunur - çip dizaynı və yüksək performanslı hesablama üzrə üstünlük hələ də ABŞ-dadır.

Bütün bunlar Vaşinqtonu hərəkətə gətirib: Əvvəlki Baydem administrasiyası yarımkeçirici sənayesini gücləndirmək üçün 53 milyard dollarlıq CHIPS proqramını işə salıb, çünki Çin bir sıra texnologiyalarda artıq kifayət qədər böyük üstünlüyə malikdir.

İki böyük güc arasında elmi və texnoloji yarış yeni mərhələyə keçib. ABŞ fundamental elmdə liderliyini qoruyur, amma Çin çoxsaylı sahələrdə sürətlə yaxınlaşır və bəzi kritik texnologiyalarda artıq dominant mövqedədir. Bu rəqabət yeni qlobal elmi arxitekturanı formalaşdırır və gələcək qırılma nöqtələrinin əsas istiqamətlərini indidən göstərir.

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:214
embedMənbə:https://moderator.az
archiveBu xəbər 08 Dekabr 2025 21:53 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

15 Noyabr 2026 19:14see290

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see272

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see268

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

16 Noyabr 2026 01:15see236

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

15 Noyabr 2026 22:01see223

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see220

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see220

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

15 Noyabr 2026 21:02see220

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see218

İran parlamenti ABŞ la danışıqların başa çatdığını açıqlayıb

15 Noyabr 2026 17:27see217

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

16 Noyabr 2026 00:05see207

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see207

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

16 Noyabr 2026 12:36see200

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see194

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see185

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see184

Gündə 50 qramdan çox təmiz etanol içmək demensiya riskini 29 faiz artırır

15 Noyabr 2026 20:52see181

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see178

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see174

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

16 Noyabr 2026 15:49see172
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri