Icma.az
close
up
RU
Menu

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

Vətən müharibəsinin xronikası: 16 oktyabrda Xocavəndin bir sıra kəndləri işğaldan azad edilib

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

“Çin və ABŞ arasında elmi texnoloji rəqabətin yeni mərhələsi“ Araşdırma

“Çin və ABŞ arasında elmi texnoloji rəqabətin yeni mərhələsi“ Araşdırma

Icma.az, Moderator.az portalına istinadən məlumat yayır.

"İki qlobal güc arasında durmadan azalan fərq..."

"Research Fronts 2025" hesabatına görə, son beş ildə aparılmış elmi işlərin sitatlanma tezliyi baxımından ABŞ və Çin dünya elminin əsas mərkəzləri kimi yenidən ilk iki sırada qərarlaşıb.

Moderator.az xəbər verir ki, bu barədə "infotel.ua" nəşri yazıb.

ABŞ və Çinin elmi araşdırmalarda paralel yüksəlişi

Araşdırma göstərir ki, ABŞ Yer elmləri, klinik tibb, həyat elmləri, astronomiya və riyaziyyatda lider olsa da, Çin kənd təsərrüfatı, ekologiya, kimya, materialşünaslıq, informatika və sosial elmlərdə birinci yerə çıxıb.

Ümumi mənzərə belədir: fundamental araşdırma fəaliyyəti baxımından ABŞ hələ də birinci sıradadır, lakin Çinlə fərq sürətlə azalır. Pekin klinik tibb və astrofizika kimi zəif olduğu sahələrdə artıq 4-5-ci yerlərə yüksəlib və əvvəlki illərlə müqayisədə böyük irəliləyiş göstərir.

Texnologiyalar yarışında Çin 44 sahənin 37-də öndədir

Avstraliyanın Strateji Siyasət İnstitutu tərəfindən dərc olunan yeni hesabat isə texnoloji rəqabətin daha kəskin mənzərəsini ortaya qoyur. Məlumata görə, müdafiə, kosmos, robototexnika, süni intellekt, enerji, qabaqcıl materiallar və kvant texnologiyaları daxil olmaqla 44 kritik texnoloji sahənin 37-də Çin ABŞ-ı qabaqlayır.

Xüsusilə hərbi və kosmik texnologiyalar Pekini irəli çıxarır: hipersəs raket mühərrikləri üzrə aparılan elmi işlərin 48 faizdən çoxu Çində hazırlanır, dünyanın bu sahədə fəaliyyət göstərən ən aparıcı 10 institutundan 7-si məhz Çində yerləşir. Bu dinamika Pekinin onilliklərdir davam edən "texnoloji suverenlik" strategiyasının nəticəsi kimi qiymətləndirilir.

Qlobal elmi balansın dəyişməsi və gələcək risklər

Hesabatlar göstərir ki, Çin tədqiqat və inkişaf sahəsinə misilsiz investisiyalar yatırır, daha çox alimini ABŞ-dan geri qaytarır və elmi məhsuldarlıqda əvvəlkindən qat-qat böyük sıçrayış edir. 2021-ci ildə Çinin illik patent müraciətlərinin sayı ABŞ-dakından iki dəfə çox olub. Eyni zamanda, dünya alimləri Çin tədqiqatlarının keyfiyyətini daha yüksək dəyərləndirməyə başlayır: 1 faiz ən çox sitat alan elmi işlərdə Çin ilk dəfə ABŞ-ı geridə qoyub.

Bununla belə, hesabatlar bir mühüm məqamı da vurğulayır: tədqiqat uğurunu real istehsalatda təkrarlamaq Çinin ən zəif həlqələrindən biridir. Məsələn, reaktiv mühərriklərin istehsalında Çin hələ də xarici istehsalçılardan asılıdır, eyni hal qabaqcıl çiplər sektorunda da müşahidə olunur - çip dizaynı və yüksək performanslı hesablama üzrə üstünlük hələ də ABŞ-dadır.

Bütün bunlar Vaşinqtonu hərəkətə gətirib: Əvvəlki Baydem administrasiyası yarımkeçirici sənayesini gücləndirmək üçün 53 milyard dollarlıq CHIPS proqramını işə salıb, çünki Çin bir sıra texnologiyalarda artıq kifayət qədər böyük üstünlüyə malikdir.

İki böyük güc arasında elmi və texnoloji yarış yeni mərhələyə keçib. ABŞ fundamental elmdə liderliyini qoruyur, amma Çin çoxsaylı sahələrdə sürətlə yaxınlaşır və bəzi kritik texnologiyalarda artıq dominant mövqedədir. Bu rəqabət yeni qlobal elmi arxitekturanı formalaşdırır və gələcək qırılma nöqtələrinin əsas istiqamətlərini indidən göstərir.

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:228
embedMənbə:https://moderator.az
archiveBu xəbər 08 Dekabr 2025 21:53 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see363

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see317

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see283

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see259

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see256

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see247

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see236

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see230

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see228

Vətən müharibəsinin xronikası: 16 oktyabrda Xocavəndin bir sıra kəndləri işğaldan azad edilib

18 Noyabr 2026 04:19see226

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see210

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

18 Noyabr 2026 16:56see209

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see206

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see203

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see202

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see201

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see198

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see197

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see187

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see186
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri