Çin və Kanada ABŞ ın rüsumlarına cavab verir...

Məlum olduğu kimi, Donald Tramp Kanada və Meksikadan idxal olunan mallara iri tariflər tətbiq edib.

...Və Çinə tarifləri iki dəfə artırıb.

Amma maraqlıdır ki, qlobal iqtisadiyyatı ticarət müharibəsinə sürükləyə biləcək cavab tədbirləri çox çəkməyib.

SİA-nın məlumatına görə, Bloomberg yazır ki, ABŞ-ın yeni tarifləri illik idxalda təxminən 1,5 trilyon dollara təsir edir.

Bu addım respublikaçı prezidentin yeni gəlirlər əldə etmək və yerli istehsalda iş yerləri yaratmaq üçün idxal tariflərindən istifadə etmək niyyətində olduğunu göstərir.

Tariflər ABŞ-ın idxal haqlarını 1943-cü ildən bəri ən yüksək orta səviyyəyə çatdırır, lakin Yale Büdcə Laboratoriyasına görə Amerika ev təsərrüfatlarına əlavə xərclərə görə 2000 dollara başa gələcək.

Bu həm də ABŞ-da iqtisadi artımın əhəmiyyətli dərəcədə yavaşlaması demək olardı, xüsusən də digər ölkələr cavab tədbirləri görsə...

...Kanada hökuməti Amerika istehsalı olan mallara böyük əks-tariflər paketi tətbiq edəcəyini açıqlayıb. Birinci mərhələdə təxminən 20,6 milyard dollar dəyərində ABŞ ixracına 25 faiz tarif tətbiq ediləcək və bu, ABŞ tarifləri ilə eyni vaxtda qüvvəyə minəcək.

İkinci raund üç həftə ərzində avtomobillər, yük maşınları, polad və alüminium kimi məhsullar da daxil olmaqla 125 milyard Kanada dolları dəyərində mallara tətbiq ediləcək.

“The New York Times” yazır ki, Çin Maliyyə Nazirliyi Amerikadan toyuq, buğda, qarğıdalı və pambıq idxalına 15 faiz, soyadan süd məhsullarına qədər digər ərzaq məhsullarına isə 10 faiz rüsum tətbiq edib.

Bundan əlavə, Ticarət Departamenti bildirib ki, 15 Amerika şirkəti Çindən yalnız xüsusi icazə ilə məhsul ala biləcək.

Qeyd edilməlidir ki, bura Amerikanın ən böyük pilotsuz təyyarələri istehsalçısı, eləcə də ABŞ-da hərbi və fövqəladə xidmətlər üçün təchizatçı olan Skydio da daxildir.

Milli Xalq Konqresinin sözçüsü Lu Qinjian Vaşinqtonu Ümumdünya Ticarət Təşkilatının azad ticarət qaydalarını pozduğuna görə qınayıb.

Onu da qeyd etmək lazımdır ki, Çin Orta Qərb əmtəə bazarlarında qiymətlərə və tələbata əhəmiyyətli təsir göstərən Amerika fermerləri üçün əsas xarici bazardır.

Ərzaq idxalını hədəfləməklə Pekin Trump-ın ilk dövründə tətbiq etdiyi tariflərə cavabını təkrarladı. 2018-ci ildə Çin ABŞ soya paxlasına tariflər tətbiq etdi və alışlarının əhəmiyyətli bir hissəsini Braziliyaya köçürdü.

Lakin sonradan bu strategiya işləmədi.

Lakin Çinin ərzaq tariflərindən kənara çıxan potensial ticarət silahı var. Fevralın əvvəlində Pekin yarımkeçiricilər və digər texnoloji məhsulların istehsalında istifadə olunan bəzi əsas mineralların ABŞ-a ixracına məhdudiyyətlər qoyub.

Pekin Amerika şirkətlərinin Çində iş görməsini daha da çətinləşdirə bilər, lakin bu, xarici investisiyalara da zərər verə bilər.

...Martın 4-də Çin Ticarət Nazirliyi 15 şirkətin Çin mallarını almasını effektiv şəkildə qadağan etməklə yanaşı, daha 10 Amerika şirkətini "etibarsız təşkilatlar siyahısı"na əlavə edib.

Və onların Çində biznes fəaliyyətini yasaqlayıb.

Yeri gəlmişkən, Çinin sanksiya tətbiq etdiyi şirkətlərin çoxu hərbi podratçılardır.

Lakin Ticarət Departamenti biotexnoloji şirkət Illumina-dan idxalı da bloklayıb. O, şirkəti bazar qaydalarını pozmaqda və Çin şirkətlərinə qarşı ayrı-seçkilik etməkdə ittiham edib. Çinin Ümumçin Xalq Nümayəndələri Konqresinin sözçüsü ölkəsinin Trampın tarifləri ilə bağlı yeni strategiyasına işarə edərək, Avropa ilə daha sıx ticarət əlaqələrinə çağırıb. Bununla belə, Avropanın Çinlə, xüsusən də elektrik avtomobilləri ilə bağlı öz ticarət mübahisələri var.

Trampın hərəkətləri nəticəsində Çin idxalına orta tariflər 2017-ci ildə vəzifəyə başlamazdan əvvəl cəmi 3-dən bu il 39 faizə yüksəlib.

Əli Babayev