Çində ilk plastik yol inşa edildi: Asfaltına nə əlavə olunub?

2021-ci ildə Şanxayda minlərlə istifadə edilmiş süd butulkasına ikinci həyat verilib. 6 mindən çox butulka və digər plastik tullantılar Şərqi Çin Elm və Texnologiya Universitetində yol layihəsində istifadə edilib. Beləliklə, təkrar emal müəssisələrinin çox vaxt qəbul etməkdən imtina etdiyi material polimerlə modifikasiya edilmiş asfalt örtüyünün tərkib hissəsinə çevrilib.

Qaynarinfo xəbər verir ki, Yer Günü münasibətilə təqdim edilən layihə “Dow” şirkəti və “Shiny Meadow” süd brendi tərəfindən çətin təkrar emal olunan plastik problemini həll etmək məqsədilə hazırlanıb. “The Times of India” yazır ki, butulkalar tullantıya çevrilmək əvəzinə yol örtüyünün hazırlanmasında istifadə olunub. Bu, adi təkrar emal zamanı az dəyərə malik olan plastik üçün alternativ istifadə sahəsi yaradıb.

Bu yanaşma istifadədən çıxmış qablaşdırmanın infrastruktura yönəldilməsinin mümkün olduğunu göstərib. Bu, həm poliqonlara göndərilən plastik tullantıların həcmini azaltmağa, həm də təkrar emalı çətin olan materiallardan istifadə üçün yeni imkanları araşdırmağa kömək edə bilər.

Layihə həmçinin şirkətlər və universitetlər arasında əməkdaşlığın potensialını nümayiş etdirib.

Süd butulkalarını niyə təkrar emal etmək çətin idi?

“Dow”un rəsmi açıqlamasına görə, süd butulkaları təkrar emal üçün uyğun ola bilərdi. Butulkalar texniki baxımdan təkrar emal edilə bilsə də, süd qalıqları yüksək çirklənməyə səbəb olduğundan təkrar emal müəssisələri onları çox vaxt qəbul etməkdən imtina edirdi.

Nəticədə təkrar emal edilə bilən material belə faydalı resurs kimi deyil, tullantı kimi qiymətləndirilə bilərdi.

“Shiny Meadow” da butulkaların istifadə müddəti başa çatdıqdan sonra onlarla davranmağın çətin olduğunu qəbul edib. Brendin direktoru Lin Jun bildirib ki, şirkət artıq təkrar emal edilə bilən qablaşdırma materiallarından istifadə etsə də, təkrar emal müəssisələrinin az dəyərli plastik hesab etdiyi butulkalarla bağlı problem qalırdı.

“Boş butulkalarımız üçün mənalı istifadə sahəsi tapdığımıza görə şadıq”, – Lin deyib və yol layihəsini qablaşdırmaya daha dövri istifadə imkanı verən üsul kimi qiymətləndirib.

“Dow” plastik tullantıları yol materialına çevirib

“Dow”un həlli təkrar emalı çətin olan plastikin toplanaraq asfalt üçün təkrar emal edilmiş istehlakçı plastik materialına çevrilməsindən ibarətdir. Daha sonra bu material yol örtüyünün çəkilməsi prosesinə daxil edilib və minlərlə lazımsız butulka ECUST-nin Süyxuy kampusundakı infrastrukturun bir hissəsinə çevrilib.

Ümumilikdə layihədə 6 mindən çox istifadə edilmiş süd butulkası və digər plastik tullantılardan istifadə olunub.

Layihə həmçinin materialşünaslığın ənənəvi təkrar emal sistemlərinin çətinlik çəkdiyi plastiklər üçün yeni istifadə sahələri yarada biləcəyinə nümunə kimi təqdim edilib.

“Dow” şirkətinin Asiya-Sakit okean regionunda qablaşdırma və xüsusi plastiklər bölməsi üzrə kommersiya məsələləri üzrə vitse-prezidenti Bambanq Çandra bildirib:

“Materialşünaslıq sahəsindəki təcrübəmizdən istifadə edərək işlənmiş butulkalar üçün yeni tətbiq sahəsi tapmağa kömək edirik.”

O əlavə edib ki, şirkət bu layihənin digər brend sahiblərini plastik tullantıların azaldılması yollarını axtarmağa ruhlandıracağına ümid edir.

Plastik yol tullantıları necə azalda bilər?

Layihənin məqsədi sadəcə lazımsız plastiki başqa formada utilizasiya etmək olmayıb. “Dow”un bildirdiyinə görə, tullantıların ətraf mühitdən kənarda saxlanılması, tələb olunan bitumun miqdarının azaldılması və yolların istismar müddətinin potensial olaraq uzadılması istixana qazı emissiyalarını və enerji sərfiyyatını da azalda bilər.

Beləliklə, şirkət yolu tullantı probleminin infrastrukturda faydalı tətbiqə çevrilməsinə nümunə kimi təqdim edib.

“Shiny Meadow” üçün layihə daha geniş dövrilik konsepsiyasının bir hissəsi olub. Lin Jun bildirib ki, şirkət plastik qablaşdırmasının ənənəvi “götür-hazırla-istifadə et” modelini izləmək əvəzinə “dövri bir yol” əldə etməsini istəyib.

Yol adi təkrar emal müəssisələri üçün az dəyərli olan plastik butulkalar üçün mümkün istifadə sahələrindən birini təqdim edib. Bununla da istifadədən çıxmış qablaşdırma ilkin funksiyasını başa vurduqdan sonra praktiki tətbiq imkanı qazanıb.

“Dow”un Asiyada təkrar emal edilmiş plastikdən yol layihələri

Şanxay layihəsi “Dow”un Asiya üzrə yollarda təkrar emal edilmiş plastikdən istifadə istiqamətində daha geniş fəaliyyətinin bir hissəsi olub. Şirkətin məlumatına görə, o, 2017-ci ildə İndoneziyanın Depok şəhərində təkrar emal edilmiş plastikdən istifadə etməklə yolların təkmilləşdirilməsinə başlayıb.

Daha sonra şirkət Hindistanda Pune və Banqalor şəhərlərində yolların tikintisi üzrə tərəfdaşlarla əməkdaşlıq edib və Tailandda “Siam Cement Group” ilə birgə fəaliyyətə başlayıb.

ECUST Şanxaydakı yolu plastik tullantı probleminin həlli üçün qeyri-ənənəvi yanaşmaların praktik nümayişi kimi qiymətləndirib.

Universitetin vitse-prezidenti professor Li Tao bildirib ki, ali məktəb bu əməkdaşlığın tələbələri dayanıqlı inkişaf sahəsində qeyri-adi həllər araşdırmağa və yaradıcı ideyaları daha geniş miqyasda tətbiq etməyə ruhlandıracağına ümid edir.

Aydın