Icma.az
close
up
RU
Menu

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

Bu ərazidə yeni üç mərtəbəli məktəb TİKİLƏCƏK 9 milyonluq LAYİHƏ

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

Dişlər yaddaş kartımızdır?

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

Cizgi filmləri uşaqların dilini necə inkişaf etdirir? Psixoloq izah edir

Cizgi filmləri uşaqların dilini necə inkişaf etdirir? Psixoloq izah edir

Icma.az, Redaktor.az saytından verilən məlumata əsaslanaraq xəbər yayır.

"Müasir dövrdə cizgi filmləri uşaqların gündəlik həyatının ayrılmaz hissəsinə çevrilib. Xüsusilə erkən uşaqlıq dövründə vizual materialların təsiri yüksək olduğundan, valideynlər cizgi filmlərinin uşaqların dil açmasına necə təsir etdiyi ilə maraqlanırlar. Mövzu həm müsbət, həm də mənfi tərəfləri ilə elmi araşdırmalarda da geniş yer alır".

Bu fikirləri Redaktor.az-a açıqlamasında psixoloq Pərvanə Musayeva cizgi filmlərinin uşaqların dil açma və dil inkişaf etdirmə prosessinə təsirindən danışarkən bildirdi.

Onun sözlərinə görə, cizgi filmlərinin uşaqların dil inkişafına müsbət təsirləri müxtəlif formalardadır:

"Birincisi, cizgi filmləri uşaqlarda söz ehtiyatını artıra bilər. Bu filmlərdə tez-tez gündəlik dialoqlar, yeni sözlər və ifadələr səslənir. Xüsusilə 3 yaşdan yuxarı uşaqlar eşitdikləri yeni sözləri təqlid edərək öz nitq repertuarına daxil edə bilirlər. İkinci olaraq, cizgi filmləri fonoloji bacarıqları, yəni səsləri düzgün eşidib ayırd etmə bacarığını dəstəkləyə bilər. Təmiz və aydın tələffüslə çəkilmiş keyfiyyətli cizgi filmləri uşaqlarda səslərin düzgün eşidilməsi və fərqləndirilməsini gücləndirə bilər. Cizgi filmləri həm də dil strukturunun modellənməsinə kömək edir. Əgər uşaq keyfiyyətli, dialoqa əsaslanan və yavaş tempdə olan cizgi filmlərinə baxırsa, bu, düzgün cümlə quruluşunu modelləşdirə bilər. Bəzi cizgi filmləri xarici dilləri də sadə cümlələrlə təqdim edərək uşağın təqlid etmə motivasiyasını artırır və xarici dil öyrənməyə dəstək verir".

Psixoloq cizgi filmlərinin müsbət təsirlərindən danışarkən mənfi təsirlərin də mövcudluğunu qeyd etdi. Dediyinə görə, cizgi filmləri passiv öyrənməyə səbəb ola bilər:

"Uşaq yalnız “dinləyən” tərəf olur, yəni dil inkişafı üçün qarşılıqlı ünsiyyətin əhəmiyyəti gözardı edilir. Dil yalnız qarşılıqlı ünsiyyətdə inkişaf edir, buna görə də yalnız cizgi filmləri izləmək, dil bacarıqlarının inkişafı üçün kifayət deyil. Həmçinin, ekrana uzun müddət baxmaq 0-3 yaş dövründə nitq gecikməsinə, gecikmiş sosial bacarıqlara və diqqət dağınıqlığına səbəb ola bilər. Araşdırmalar göstərir ki, 2 yaşdan aşağı uşaqlarda ekran istifadəsi beynin dil mərkəzlərinə mənfi təsir edir. Cizgi filmlərində sürətli kadr keçidləri də uşağın diqqət sistemini poza bilər. Bir çox cizgi filmi (məsələn, "Teletubbies" və bəzi "YouTube" animasiyaları) çox sürətli kadr dəyişiklikləri ilə uşağın diqqətini yorur. Bu, təqlid və dildə davamlılıq bacarığını zəiflədir. Bundan əlavə, bəzi cizgi filmlərində personajların danışıq tərzi şişirdilmiş və real həyatdan uzaq olur. Uşaq bu danışıq tərzini təqlid edərək qeyri-düzgün tələffüz və intonasiya problemləri ilə qarşılaşa bilər. Son olaraq, cizgi filmləri uşaqlarda sosial ünsiyyətin azalmasına səbəb ola bilər. Uşaq ekran qarşısında çox vaxt keçirəndə göz təması azalır, jest və mimikadan istifadə zəifləyir və dialoq bacarığı inkişaf etmir. Bütün bunlar dilin əsas baza bacarıqlarını formalaşdırır və uşağın sosial bacarıqlarına mənfi təsir göstərir".

Pərvanə Musayeva qeyd etdi ki, cizgi filmlərinin dil inkişafına faydalı olması üçün müəyyən şərtlər mövcuddur:

"İlk növbədə yaşa uyğun məzmun seçilməsi vacibdir. 0-2 yaş dövründə ekrana baxmaq tövsiyə olunmur. 2-4 yaş arası uşaqlar üçün gündə maksimum 30 dəqiqə, yavaş tempdə, dialoqlu cizgi filmləri tövsiyə edilir. 4 yaşdan yuxarı uşaqlar üçün isə məzmunun elmi və sosial dəyərinə görə seçilən cizgi filmləri gündə 1 saata qədər izlənə bilər. Həmçinin, valideynlə birlikdə baxmaq uşağın dil inkişafına müsbət təsir edir. Uşağın cizgi filmini izlədikdən sonra valideynlər tərəfindən verilən suallar - “bax, o nə etdi?”, “bu, nə deməkdir?”, “səncə sonra nə olacaq?” - uşağın nitqini aktivləşdirir. Baxışdan sonra isə oyunla möhkəmləndirmək, cizgi filmində gördüyü hərəkətləri və ya sözü oyunda təkrarlamaq uşağın dil inkişafını sürətləndirə bilər".

Müsahibimiz tövsiyə olunmayan cizgi filmlərindən də danışdı:

"Sürətli keçidlər, qışqırıq, yüksək stimul və ölçüsüz rənglərə malik olan cizgi filmlər tövsiyyə edilmir. Bir çox yutub kanalları buna daxildir və bu cür məzmun uşağın diqqətini dağıda və dil inkişafına mənfi təsir göstərə bilər. Ümumilikdə, cizgi filmləri uşaqların dil inkişafına müsbət təsir göstərə bilər, lakin onların istifadəsi diqqətlə idarə olunmalıdır. Dil açılması üçün əsas amil insanla qarşılıqlı ünsiyyətdir və cizgi filmləri bu ünsiyyəti tam əvəz etmir. Uşaqların dil inkişafı üçün ən yaxşı nəticə vaxt məhdudiyyəti, doğru məzmun və valideynlə birgə izah edilmiş baxışla əldə edilə bilər".

Xədicə BAXIŞLI

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:191
embedMənbə:https://redaktor.az
archiveBu xəbər 25 Noyabr 2025 22:10 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

17 Noyabr 2026 09:13see383

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see312

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

16 Noyabr 2026 22:45see292

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see291

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see287

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see285

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see282

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see266

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see265

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see260

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

16 Noyabr 2026 20:15see255

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

17 Noyabr 2026 09:14see249

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see248

Bu ərazidə yeni üç mərtəbəli məktəb TİKİLƏCƏK 9 milyonluq LAYİHƏ

16 Noyabr 2026 18:22see239

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see237

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see231

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

16 Noyabr 2026 23:35see225

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

17 Noyabr 2026 14:52see203

Dişlər yaddaş kartımızdır?

17 Noyabr 2026 13:42see200

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

17 Noyabr 2026 12:44see177
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri