Icma.az
close
up
RU
Menu

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

Dişlər yaddaş kartımızdır?

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

45 min dollardan Walmart rəflərinə: Bir qadının qəhvə alternativi biznesi

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

Azerbaijan’s macro economy 2025 2026 and future prospects

Cizgi filmləri uşaqların dilini necə inkişaf etdirir? Psixoloq izah edir

Cizgi filmləri uşaqların dilini necə inkişaf etdirir? Psixoloq izah edir

Icma.az, Redaktor.az saytından verilən məlumata əsaslanaraq xəbər yayır.

"Müasir dövrdə cizgi filmləri uşaqların gündəlik həyatının ayrılmaz hissəsinə çevrilib. Xüsusilə erkən uşaqlıq dövründə vizual materialların təsiri yüksək olduğundan, valideynlər cizgi filmlərinin uşaqların dil açmasına necə təsir etdiyi ilə maraqlanırlar. Mövzu həm müsbət, həm də mənfi tərəfləri ilə elmi araşdırmalarda da geniş yer alır".

Bu fikirləri Redaktor.az-a açıqlamasında psixoloq Pərvanə Musayeva cizgi filmlərinin uşaqların dil açma və dil inkişaf etdirmə prosessinə təsirindən danışarkən bildirdi.

Onun sözlərinə görə, cizgi filmlərinin uşaqların dil inkişafına müsbət təsirləri müxtəlif formalardadır:

"Birincisi, cizgi filmləri uşaqlarda söz ehtiyatını artıra bilər. Bu filmlərdə tez-tez gündəlik dialoqlar, yeni sözlər və ifadələr səslənir. Xüsusilə 3 yaşdan yuxarı uşaqlar eşitdikləri yeni sözləri təqlid edərək öz nitq repertuarına daxil edə bilirlər. İkinci olaraq, cizgi filmləri fonoloji bacarıqları, yəni səsləri düzgün eşidib ayırd etmə bacarığını dəstəkləyə bilər. Təmiz və aydın tələffüslə çəkilmiş keyfiyyətli cizgi filmləri uşaqlarda səslərin düzgün eşidilməsi və fərqləndirilməsini gücləndirə bilər. Cizgi filmləri həm də dil strukturunun modellənməsinə kömək edir. Əgər uşaq keyfiyyətli, dialoqa əsaslanan və yavaş tempdə olan cizgi filmlərinə baxırsa, bu, düzgün cümlə quruluşunu modelləşdirə bilər. Bəzi cizgi filmləri xarici dilləri də sadə cümlələrlə təqdim edərək uşağın təqlid etmə motivasiyasını artırır və xarici dil öyrənməyə dəstək verir".

Psixoloq cizgi filmlərinin müsbət təsirlərindən danışarkən mənfi təsirlərin də mövcudluğunu qeyd etdi. Dediyinə görə, cizgi filmləri passiv öyrənməyə səbəb ola bilər:

"Uşaq yalnız “dinləyən” tərəf olur, yəni dil inkişafı üçün qarşılıqlı ünsiyyətin əhəmiyyəti gözardı edilir. Dil yalnız qarşılıqlı ünsiyyətdə inkişaf edir, buna görə də yalnız cizgi filmləri izləmək, dil bacarıqlarının inkişafı üçün kifayət deyil. Həmçinin, ekrana uzun müddət baxmaq 0-3 yaş dövründə nitq gecikməsinə, gecikmiş sosial bacarıqlara və diqqət dağınıqlığına səbəb ola bilər. Araşdırmalar göstərir ki, 2 yaşdan aşağı uşaqlarda ekran istifadəsi beynin dil mərkəzlərinə mənfi təsir edir. Cizgi filmlərində sürətli kadr keçidləri də uşağın diqqət sistemini poza bilər. Bir çox cizgi filmi (məsələn, "Teletubbies" və bəzi "YouTube" animasiyaları) çox sürətli kadr dəyişiklikləri ilə uşağın diqqətini yorur. Bu, təqlid və dildə davamlılıq bacarığını zəiflədir. Bundan əlavə, bəzi cizgi filmlərində personajların danışıq tərzi şişirdilmiş və real həyatdan uzaq olur. Uşaq bu danışıq tərzini təqlid edərək qeyri-düzgün tələffüz və intonasiya problemləri ilə qarşılaşa bilər. Son olaraq, cizgi filmləri uşaqlarda sosial ünsiyyətin azalmasına səbəb ola bilər. Uşaq ekran qarşısında çox vaxt keçirəndə göz təması azalır, jest və mimikadan istifadə zəifləyir və dialoq bacarığı inkişaf etmir. Bütün bunlar dilin əsas baza bacarıqlarını formalaşdırır və uşağın sosial bacarıqlarına mənfi təsir göstərir".

Pərvanə Musayeva qeyd etdi ki, cizgi filmlərinin dil inkişafına faydalı olması üçün müəyyən şərtlər mövcuddur:

"İlk növbədə yaşa uyğun məzmun seçilməsi vacibdir. 0-2 yaş dövründə ekrana baxmaq tövsiyə olunmur. 2-4 yaş arası uşaqlar üçün gündə maksimum 30 dəqiqə, yavaş tempdə, dialoqlu cizgi filmləri tövsiyə edilir. 4 yaşdan yuxarı uşaqlar üçün isə məzmunun elmi və sosial dəyərinə görə seçilən cizgi filmləri gündə 1 saata qədər izlənə bilər. Həmçinin, valideynlə birlikdə baxmaq uşağın dil inkişafına müsbət təsir edir. Uşağın cizgi filmini izlədikdən sonra valideynlər tərəfindən verilən suallar - “bax, o nə etdi?”, “bu, nə deməkdir?”, “səncə sonra nə olacaq?” - uşağın nitqini aktivləşdirir. Baxışdan sonra isə oyunla möhkəmləndirmək, cizgi filmində gördüyü hərəkətləri və ya sözü oyunda təkrarlamaq uşağın dil inkişafını sürətləndirə bilər".

Müsahibimiz tövsiyə olunmayan cizgi filmlərindən də danışdı:

"Sürətli keçidlər, qışqırıq, yüksək stimul və ölçüsüz rənglərə malik olan cizgi filmlər tövsiyyə edilmir. Bir çox yutub kanalları buna daxildir və bu cür məzmun uşağın diqqətini dağıda və dil inkişafına mənfi təsir göstərə bilər. Ümumilikdə, cizgi filmləri uşaqların dil inkişafına müsbət təsir göstərə bilər, lakin onların istifadəsi diqqətlə idarə olunmalıdır. Dil açılması üçün əsas amil insanla qarşılıqlı ünsiyyətdir və cizgi filmləri bu ünsiyyəti tam əvəz etmir. Uşaqların dil inkişafı üçün ən yaxşı nəticə vaxt məhdudiyyəti, doğru məzmun və valideynlə birgə izah edilmiş baxışla əldə edilə bilər".

Xədicə BAXIŞLI

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:194
embedMənbə:https://redaktor.az
archiveBu xəbər 25 Noyabr 2025 22:10 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

17 Noyabr 2026 09:13see417

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see340

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see316

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see311

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see293

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see289

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see285

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

17 Noyabr 2026 09:14see270

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see270

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see260

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see244

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

17 Noyabr 2026 14:52see228

Dişlər yaddaş kartımızdır?

17 Noyabr 2026 13:42see224

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

17 Noyabr 2026 12:44see203

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

17 Noyabr 2026 23:18see202

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see192

45 min dollardan Walmart rəflərinə: Bir qadının qəhvə alternativi biznesi

17 Noyabr 2026 14:53see183

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

18 Noyabr 2026 01:52see177

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

18 Noyabr 2026 00:46see175

Azerbaijan’s macro economy 2025 2026 and future prospects

17 Noyabr 2026 13:48see174
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri