Icma.az
close
up
RU
COP29 un parlaq uğuru fonunda COP30 xaosla yadda qaldı

COP29 un parlaq uğuru fonunda COP30 xaosla yadda qaldı

Icma.az, Bakivaxti portalına istinadən məlumat yayır.

Bu il 10–21 noyabr tarixlərində keçirilən, BMT-nin İqlim Dəyişiklikləri üzrə Çərçivə Konvensiyasının Tərəflər Konfransının, yəni, COP-un 30-cu sessiyası ilə bağlı son iki həftə ərzində yaşanan təşkilati və siyasi problemlər ötən il Bakıda keçirilən COP29-la müqayisə aparmaq zərurətini daha da artırır.

Çünki COP30-un davam etdiyi müddətdə ortaya çıxan qarışıqlıq, koordinasiya çatışmazlığı və gündəmin dağınıqlığı fonunda COP29-un peşəkar planlaşdırılması, aydın strategiyası, nəticəyönümlülüyü və yüksək səviyyəli iştirakçılığı daha qabarıq görünməyə başlayıb.

Bakıdakı COP29 qlobal iqlim diplomatiyasının son illərdəki ən sabit, ən ardıcıl və ən effektiv tədbiri kimi yadda qaldı. Azərbaycanın təşkilatçılığı ilə keçirilən sammit həm texniki koordinasiya, həm diplomatik balans, həm də siyasi qərarların universallığı baxımından yüksək standart formalaşdırdı. Danışıqlar prosesinin ritmi, gündəliyin aydınlığı, maliyyə mexanizmləri üzrə konsensusun əldə olunması və iştirakçı ölkələr arasındakı münasibətlərin konstruktivliyi COP29-u uğur nümunəsinə çevirən əsas faktorlar idi.

COP30-da isə bu iki həftə ərzində tam əks mənzərə yaşandı. Braziliyanın ev sahibliyi etdiyi sammiti müşayiət edən ardıcıl çətinliklər - təşkilati komitələrin tez-tez dəyişməsi, Amazon siyasəti ilə bağlı daxili ziddiyyətlər, gündəliyin qeyri-müəyyənliyi, məruzələrin gecikməsi, danışıqların tez-tez dayanması və aparıcı ölkələrin təsirli koordinasiya qura bilməməsi tədbirin effektivliyinə kölgə saldı. COP30-un son gününə isə bütün gündəmi kölgədə qoyan yanğın hadisəsi damğasını vurdu.

Bununla yanaşı, COP30 boyunca diqqəti çəkən digər zəiflik diplomatik harmoniyanın olmaması idi. Bir sıra Qərb ölkələrinin Braziliyanın mövqeyi ilə ziddiyyətləri, inkişaf etməkdə olan dövlətlərin gündəm daxilində özünü təmsil olunmamış hiss etməsi və iqlim maliyyəsi sahəsində konkret nəticələrin əldə olunmaması COP30-u “yadda qalmayacaq COP” kimi qiymətləndirən fikirləri daha da gücləndirdi.

Bu mənzərə COP29-un uğurunu daha da aydın şəkildə göstərir. Bakıdakı sammitdə həm təşkilatçılıq sabit idi, həm ev sahibi ölkə iqlim diplomatiyasına ciddi hazırlıqla daxil olmuşdu, həm də ən həssas məsələlər üzrə anlaşma əldə olunmuşdu. COP30 isə əksinə, iki həftə ərzində fərqli problemlərdən başını qaldıra bilmədi və qlobal iqlim gündəminin lider toplantısı olmaq əvəzinə daha çox koordinasiyada itkilərlə yadda qaldı.

Beləliklə, bu gün, COP30-un yekun günü ortaya çıxan mənzərə iki COP arasında kəskin fərqi təsdiqləyir: COP29 uğurlu təşkilatçılığın, peşəkar diplomatiyanın və ardıcıl qərarların nümunəsi oldu; COP30 isə ardıcıl problemlərin, dağınıq diplomatik ritmin və nəticəsiz danışıqların yaratdığı xaotik təsirlə yadda qaldı. Bu müqayisə göstərir ki, qlobal iqlim gündəmini müəyyən edən təkcə qəbul edilən qərarlar deyil, tədbirin keçirildiyi ölkənin siyasi iradəsi, koordinasiya bacarığı və diplomatik balansı da eyni dərəcədə həlledicidir.

Züriyə Qarayeva

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:209
embedMənbə:https://bakivaxti.az
archiveBu xəbər 21 Noyabr 2025 14:48 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see323

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see315

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see311

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see302

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see281

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see269

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see261

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see249

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see244

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see242

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see237

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see224

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see216

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see215

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see209

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see200

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see190

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see180

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see179

Əliyevlə deyil, kimlə imzalayım? Lula da Silva ilə?

18 Noyabr 2026 21:19see177
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri