Icma.az
close
up
RU
COP29 un parlaq uğuru fonunda COP30 xaosla yadda qaldı

COP29 un parlaq uğuru fonunda COP30 xaosla yadda qaldı

Icma.az, Bakivaxti portalına istinadən məlumat yayır.

Bu il 10–21 noyabr tarixlərində keçirilən, BMT-nin İqlim Dəyişiklikləri üzrə Çərçivə Konvensiyasının Tərəflər Konfransının, yəni, COP-un 30-cu sessiyası ilə bağlı son iki həftə ərzində yaşanan təşkilati və siyasi problemlər ötən il Bakıda keçirilən COP29-la müqayisə aparmaq zərurətini daha da artırır.

Çünki COP30-un davam etdiyi müddətdə ortaya çıxan qarışıqlıq, koordinasiya çatışmazlığı və gündəmin dağınıqlığı fonunda COP29-un peşəkar planlaşdırılması, aydın strategiyası, nəticəyönümlülüyü və yüksək səviyyəli iştirakçılığı daha qabarıq görünməyə başlayıb.

Bakıdakı COP29 qlobal iqlim diplomatiyasının son illərdəki ən sabit, ən ardıcıl və ən effektiv tədbiri kimi yadda qaldı. Azərbaycanın təşkilatçılığı ilə keçirilən sammit həm texniki koordinasiya, həm diplomatik balans, həm də siyasi qərarların universallığı baxımından yüksək standart formalaşdırdı. Danışıqlar prosesinin ritmi, gündəliyin aydınlığı, maliyyə mexanizmləri üzrə konsensusun əldə olunması və iştirakçı ölkələr arasındakı münasibətlərin konstruktivliyi COP29-u uğur nümunəsinə çevirən əsas faktorlar idi.

COP30-da isə bu iki həftə ərzində tam əks mənzərə yaşandı. Braziliyanın ev sahibliyi etdiyi sammiti müşayiət edən ardıcıl çətinliklər - təşkilati komitələrin tez-tez dəyişməsi, Amazon siyasəti ilə bağlı daxili ziddiyyətlər, gündəliyin qeyri-müəyyənliyi, məruzələrin gecikməsi, danışıqların tez-tez dayanması və aparıcı ölkələrin təsirli koordinasiya qura bilməməsi tədbirin effektivliyinə kölgə saldı. COP30-un son gününə isə bütün gündəmi kölgədə qoyan yanğın hadisəsi damğasını vurdu.

Bununla yanaşı, COP30 boyunca diqqəti çəkən digər zəiflik diplomatik harmoniyanın olmaması idi. Bir sıra Qərb ölkələrinin Braziliyanın mövqeyi ilə ziddiyyətləri, inkişaf etməkdə olan dövlətlərin gündəm daxilində özünü təmsil olunmamış hiss etməsi və iqlim maliyyəsi sahəsində konkret nəticələrin əldə olunmaması COP30-u “yadda qalmayacaq COP” kimi qiymətləndirən fikirləri daha da gücləndirdi.

Bu mənzərə COP29-un uğurunu daha da aydın şəkildə göstərir. Bakıdakı sammitdə həm təşkilatçılıq sabit idi, həm ev sahibi ölkə iqlim diplomatiyasına ciddi hazırlıqla daxil olmuşdu, həm də ən həssas məsələlər üzrə anlaşma əldə olunmuşdu. COP30 isə əksinə, iki həftə ərzində fərqli problemlərdən başını qaldıra bilmədi və qlobal iqlim gündəminin lider toplantısı olmaq əvəzinə daha çox koordinasiyada itkilərlə yadda qaldı.

Beləliklə, bu gün, COP30-un yekun günü ortaya çıxan mənzərə iki COP arasında kəskin fərqi təsdiqləyir: COP29 uğurlu təşkilatçılığın, peşəkar diplomatiyanın və ardıcıl qərarların nümunəsi oldu; COP30 isə ardıcıl problemlərin, dağınıq diplomatik ritmin və nəticəsiz danışıqların yaratdığı xaotik təsirlə yadda qaldı. Bu müqayisə göstərir ki, qlobal iqlim gündəmini müəyyən edən təkcə qəbul edilən qərarlar deyil, tədbirin keçirildiyi ölkənin siyasi iradəsi, koordinasiya bacarığı və diplomatik balansı da eyni dərəcədə həlledicidir.

Züriyə Qarayeva

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:185
embedMənbə:https://bakivaxti.az
archiveBu xəbər 21 Noyabr 2025 14:48 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Balıq bazarında bahalaşma var (Video)

14 Noyabr 2026 21:02see327

Bakı avtobuslarında sərnişin bumu

14 Noyabr 2026 17:02see325

Gələn il qeyri dövlət müəssisələri büdcədən 130 mln. manata yaxın subsidiya alacaq

14 Noyabr 2026 18:04see318

Ədalət Partiyasında şairlə səmimi görüş

14 Noyabr 2026 17:43see308

STAR neft emalı zavodu dizel yanacağı istehsalını 4 % ə yaxın artırıb

14 Noyabr 2026 17:02see304

Yuğ Teatrında Ana tamaşasının premyerası keçirilib FOTOLAR

14 Noyabr 2026 20:23see300

Avropa siyasi məkanında aparılan müzakirələrdə Azərbaycan fəal iştirak edir

14 Noyabr 2026 19:16see299

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see271

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see270

Rusların təxminən 90 faizi son üç ildə kredit götürdüyünü etiraf edib

14 Noyabr 2026 19:30see264

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see260

Ermənistanı Avropa İttifaqının tərkibində görürəm Paşinyan

14 Noyabr 2026 19:50see258

Azərbaycanda bəzi dövlət müəssisələri ləğv oluna bilər

14 Noyabr 2026 17:10see256

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see250

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see247

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see245

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see244

Bitkoinin qiyməti 66 min dollardan aşağı düşdü

15 Noyabr 2026 01:34see208

Həftədə bir məşq fiziki formanı və sağlamlığı yaxşılaşdıra bilərmi?

14 Noyabr 2026 21:54see207

Məşhur model milyarderə ərə getdi

15 Noyabr 2026 00:26see199
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri