Çörək, su və... mobil telefon...

Yəqin ki, hər birimiz onlarla fakt saya bilərik ki, aldığımız bir xəbərlə həyəcanlanmışıq, sonra isə onun doğru olmadığını eşidib rahatlanmışıq.
Texniki inkişaf həmişə faydalı olmur. Bəli, indi istədiyin adamı istədiyin vaxt tapa bilirsən. Yetər ki, onun mobil nömrəsini biləsən. Bu, bir tərəfdən yaxşı olduğu kimi, bir tərəfdən də pisdir. Heç düşünürsünüzmü ki, niyə avtomobil sürəndə mobil telefonla danışmaq qadağandır? Səbəbi çox sadədir. Aldığınız hər hansı bir həyəcanlı xəbərin təsiri ilə qəza törədə və ya qəzaya səbəb ola bilərsiniz.
Bu gün Azərbaycanda 13-14 yaşından yuxarı, demək olar ki, hamının mobil telefonu var. Bu isə o deməkdir ki, bu gün Azərbaycanda milyonlarla mobil nömrə aktivdir.
Əgər müşahidə etmisinizsə, son illər bir çox dəhşətli xəstəliklərin, dəhşətli bəlaların yaşı xeyli cavanlaşıb. Yəni, adını çəkmək istəmədiyimiz bu bəlalara orta məktəblərin orta siniflərində belə rast gəlmək olar. Bunun əsas səbəblərindən biri də uşaqlar arasında gərginliyin, stresin ilbəil daha da geniş yayılmasıdır. Təbii ki, gecə səhərə qədər istifadə etdiyimiz mobil telefonlar, internet xidmətləri, sosial şəbəkələr əsas səbəblərdir. Evdə pul var, yoxsa yox, artıq bu o qədər də vacib deyil. Bəzi yeniyetmələr telefon əyləncələrinə o qədər alışıblar ki, bu texniki nailiyyət onlar üçün çörək, su qədər zərurətə çerilib.
Doğrudur, getdikcə mobilləşən dünyamızda biz uşağımızı istəsək də, istəməsək də, bu texniki nailiyyətdən məhrum edə bilmərik, ancaq mobil aparatlarla, xüsusilə də, mobil telefonlarla davranışda çox ciddi qaydalara riayət etmək və onun fəsadlarını minimuma endirmək mümkündür. Çünki uşağın sağlamlığı hər bir valideynin ən mühüm qayğısı, ən mühüm problemidir.
Mobil telefonlar həm şüalanmaya səbəb olur, həm həyəcan mənbəyidir. Ona görə də, uşaqların erkən yaşda mobil telefona alışmasına icazə vermək doğru deyil.
Hər şey bir tərəfə qalsın, mobil telefon yeniyetmələrin əxlaqının pozulmasında da xüsusi rol oynayır. Gizli nömrələrdən gələn müxtəlif zənglər, mesajlar, blutuzla göndərilmiş müxtəlif şəkillər, oyunlar... bütün bunlar hamısı uşağı real həyatdan uzaqlaşdırır və əlindəki o kiçik cihazın əsirinə çevirir. İş o yerə çatır ki, 13-14 yaşlı uşağınız sizinlə danışmaqdan çox, telefonla ünsiyyət qurur.
Əslində, hər kəsin zəng əvəzinə qoyduğu musiqi onun xarakterini açıq-aydın ifadə edir. Hər gün müxtəlif mənbələrdən mobil telefona axan bayağı musiqilər uşağın zövqünü korlayır, onu primitiv musiqilərə alışdırır.
Hər bir texniki nailiyyət fayda ilə yanaşı, ziyan da gətirir. Ziyandan uzaq olmaq üçün ciddi qaydalara riayət etmək lazımdır. Son 20-25 ildə həyatımıza daxil olan və artıq zərurətə çevrilən mobil telefonla uşaqlarımız arasında münasibəti düzgün tənzimləməliyik ki, sonradan peşman olmayaq. Və bir də oturub bu haqda düşünək ki, bəlkə heç o mobil telefona bu qədər ehtiyacımız yoxdur?..
Murad Məmmədov