Icma.az
close
up
RU
Daha çox rəngi görə bilən insanlar fenomeni kəşf edilib

Daha çox rəngi görə bilən insanlar fenomeni kəşf edilib

Icma.az, Bizimyol portalına istinadən məlumat verir.

Alimlər bəzi insanların digərlərindən daha çox rəngi görə bilməsi ilə bağlı nadir bir fenomenin mahiyyətini anlamağa getdikcə daha da yaxınlaşırlar. Söhbət tetraxromiyadan gedir — görmənin unikal bir xüsusiyyəti olub, əksər insanların fərqinə vara bilmədiyi çalarları ayırd etməyə imkan verir.

Bizimyol.info xəbər verir ki, tədqiqatçıların izahına görə, insanların böyük əksəriyyəti trixromatdır: onların görməsi gözün torlu qişasında yerləşən və qırmızı, yaşıl və mavi işığa həssas olan üç növ konus hüceyrəsinin fəaliyyəti üzərində qurulub. Lakin əhalinin kiçik bir hissəsində doğuşdan etibarən dördüncü növ konus hüceyrəsi mövcuddur. Məhz bu xüsusiyyət əlavə bir rəng diapazonunu qavramağa imkan yaradır.

Sasseks Universitetindən neyroalim Cennı Bosten qeyd edir ki, tetraxromatın dünyanı necə gördüyünü adi bir insana birbaşa “göstərmək” mümkün deyil. Alimlər yalnız başqaları üçün eyni görünən rəngləri fərqləndirmə qabiliyyətinə əsasən bu insanları müəyyən edə bilirlər.

Təcrübələrdən birində tetraxromiyaya genetik meyli olan 24 qadın bir sıra testlərdən keçirilib. Onlardan yalnız biri digərlərinin fərqinə varmadığı hallarda rəng fərqlərini ardıcıl şəkildə ayırd edə bilib. Bu isə insanlarda tetraxromiyanın mövcudluğuna dair ən inandırıcı sübutlardan biri sayılır.

Bununla belə, dördüncü növ konus hüceyrəsinin olması hər zaman genişlənmiş rəng qavrayışı demək deyil. Əgər onun spektri digər konuslardan birinə çox yaxın olarsa, beyin əlavə siqnalı emal etməyə bilər. Burada mühit də mühüm rol oynayır: insanın böyüdüyü və yaşadığı şərait çalarlara olan həssaslığa təsir göstərə bilər.

Tetraxromatlar isə dünyanı fərqli təsvir edirlər: ağ səthlər onlara çoxqatlı və parıltılı görünür, kölgələr qeyri-adi çalarlar alır, boz sahələr isə mürəkkəb rəng mozaikasına bənzəyir.

Bu effekti öyrənmək üçün alimlər yeni alətlər hazırlayırlar. Məsələn, Kaliforniya Universitetinin Berkli kampusunda adi rəng məkanını genişləndirən dördölçülü rəng modeli yaradılıb. Həmçinin standart üç rəng əvəzinə dörd rəngdən istifadə etməklə şəkillərin çapı üzrə təcrübələr aparılır ki, bu da tetraxromiyaya malik insanları daha dəqiq müəyyən etməyə kömək edə bilər.

Tədqiqatçılar hesab edirlər ki, bu fenomenin daha dərindən araşdırılması insan beyninin vizual təcrübəni necə formalaşdırdığını daha yaxşı anlamağa imkan verəcək və bəlkə də indiyədək yalnız azsaylı insanların görə bildiyi “gizli rəng spektri”nə yol açacaq.

Qadir, Bizimyol.info

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:161
embedMənbə:https://www.bizimyol.info
archiveBu xəbər 23 Dekabr 2025 09:29 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see387

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see365

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see352

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see314

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

17 Noyabr 2026 23:18see293

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

17 Noyabr 2026 23:17see275

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see264

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see262

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

18 Noyabr 2026 00:46see259

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see254

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

18 Noyabr 2026 01:52see238

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

18 Noyabr 2026 01:24see238

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

18 Noyabr 2026 02:56see237

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see231

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see226

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see224

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see206

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see206

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see203

Vətən müharibəsinin xronikası: 16 oktyabrda Xocavəndin bir sıra kəndləri işğaldan azad edilib

18 Noyabr 2026 04:19see200
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri