Icma.az
close
up
RU
Daha çox rəngi görə bilən insanlar fenomeni kəşf edilib

Daha çox rəngi görə bilən insanlar fenomeni kəşf edilib

Icma.az, Bizimyol portalına istinadən məlumat verir.

Alimlər bəzi insanların digərlərindən daha çox rəngi görə bilməsi ilə bağlı nadir bir fenomenin mahiyyətini anlamağa getdikcə daha da yaxınlaşırlar. Söhbət tetraxromiyadan gedir — görmənin unikal bir xüsusiyyəti olub, əksər insanların fərqinə vara bilmədiyi çalarları ayırd etməyə imkan verir.

Bizimyol.info xəbər verir ki, tədqiqatçıların izahına görə, insanların böyük əksəriyyəti trixromatdır: onların görməsi gözün torlu qişasında yerləşən və qırmızı, yaşıl və mavi işığa həssas olan üç növ konus hüceyrəsinin fəaliyyəti üzərində qurulub. Lakin əhalinin kiçik bir hissəsində doğuşdan etibarən dördüncü növ konus hüceyrəsi mövcuddur. Məhz bu xüsusiyyət əlavə bir rəng diapazonunu qavramağa imkan yaradır.

Sasseks Universitetindən neyroalim Cennı Bosten qeyd edir ki, tetraxromatın dünyanı necə gördüyünü adi bir insana birbaşa “göstərmək” mümkün deyil. Alimlər yalnız başqaları üçün eyni görünən rəngləri fərqləndirmə qabiliyyətinə əsasən bu insanları müəyyən edə bilirlər.

Təcrübələrdən birində tetraxromiyaya genetik meyli olan 24 qadın bir sıra testlərdən keçirilib. Onlardan yalnız biri digərlərinin fərqinə varmadığı hallarda rəng fərqlərini ardıcıl şəkildə ayırd edə bilib. Bu isə insanlarda tetraxromiyanın mövcudluğuna dair ən inandırıcı sübutlardan biri sayılır.

Bununla belə, dördüncü növ konus hüceyrəsinin olması hər zaman genişlənmiş rəng qavrayışı demək deyil. Əgər onun spektri digər konuslardan birinə çox yaxın olarsa, beyin əlavə siqnalı emal etməyə bilər. Burada mühit də mühüm rol oynayır: insanın böyüdüyü və yaşadığı şərait çalarlara olan həssaslığa təsir göstərə bilər.

Tetraxromatlar isə dünyanı fərqli təsvir edirlər: ağ səthlər onlara çoxqatlı və parıltılı görünür, kölgələr qeyri-adi çalarlar alır, boz sahələr isə mürəkkəb rəng mozaikasına bənzəyir.

Bu effekti öyrənmək üçün alimlər yeni alətlər hazırlayırlar. Məsələn, Kaliforniya Universitetinin Berkli kampusunda adi rəng məkanını genişləndirən dördölçülü rəng modeli yaradılıb. Həmçinin standart üç rəng əvəzinə dörd rəngdən istifadə etməklə şəkillərin çapı üzrə təcrübələr aparılır ki, bu da tetraxromiyaya malik insanları daha dəqiq müəyyən etməyə kömək edə bilər.

Tədqiqatçılar hesab edirlər ki, bu fenomenin daha dərindən araşdırılması insan beyninin vizual təcrübəni necə formalaşdırdığını daha yaxşı anlamağa imkan verəcək və bəlkə də indiyədək yalnız azsaylı insanların görə bildiyi “gizli rəng spektri”nə yol açacaq.

Qadir, Bizimyol.info

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:160
embedMənbə:https://www.bizimyol.info
archiveBu xəbər 23 Dekabr 2025 09:29 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see346

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see333

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see319

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see312

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see289

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

17 Noyabr 2026 14:52see276

Dişlər yaddaş kartımızdır?

17 Noyabr 2026 13:42see271

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

17 Noyabr 2026 23:18see254

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

17 Noyabr 2026 12:44see240

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

17 Noyabr 2026 23:17see235

Azerbaijan’s macro economy 2025 2026 and future prospects

17 Noyabr 2026 13:48see234

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see228

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

18 Noyabr 2026 00:46see220

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see217

45 min dollardan Walmart rəflərinə: Bir qadının qəhvə alternativi biznesi

17 Noyabr 2026 14:53see215

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

18 Noyabr 2026 01:52see213

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

18 Noyabr 2026 01:24see213

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see209

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

18 Noyabr 2026 02:56see206

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see193
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri