DAHA QORXULU, DAHA AMANSIZ...

Nurəddin İSMAYIL

İşğalçılıq, ekspansionizm, ta yaranışdan rus dövlət sisteminin xarici siyasət kursunda daim prioritet olub. Formasiyalar dəyişsə, çar Rusiyasını sovet Rusiyası əvəzləsə də, bu dövlətin öz ərazilərini başqa dövlətlərin torpaqları hesabına genişləndirmə, işğal yolu ilə ələ keçirmə siyasəti dəyişməyib və onun xislətindən doğan bu imperial ambisiya çağımızda da davam etməkdədir.

İqtisadi, siyasi sistemində çöküş yarananda, təcavüzkar siyasətinə görə ağır sanksiyalara məruz qalanda müvəqqəti ləngərləmə, geri çəkilmə müşahidə olunsa da, beynəlxalq hüquq sistemində boşluq yaranan kimi onun hərbi təcavüz planları dərhal işə düşür və ilk hədəfi dünənə qədər onun ictimai sisteminə bağlanmış, lakin sonradan müstəqillik əldə etmiş dövlətlər olur.

Ukrayna müharibəsindən dolayı üç ildən artıq müddətdə qınına çəkilən Putin Rusiyası Tramp administrasiyasının yaratdığ münbit şəraitdən, Ukraynanı kapitulyasiya aktına imza atdırmaq planının onun xeyinə işləməsindən yararlanaraq, mövqeyi, təsir dairəsi zəifləyən Orta Asiya və Cənubi Qafqaz ölkələrinə yenidən barmaq silkələməyə başlayıb.

Hazırkı gosiyasi dəyişilmələr, sabitliyini itirən beynəlxalq şərtlər, dünənə qədər Qərb dünyasının potranajı rolunda çıxış edən ABŞ-nin hazırkı administrasiyasının merkantil maraqlarının önə çıxması sanki bu irticaçı dövlətin əlinə oynayır və Rusiya bu münbit şərtlərdən, Avropa İttifaqi ilə ABŞ arasında yaranan fikir ayrılığından məharətlə bəhrələnib Ukraynanı dizi üstə qoymaq, təslimçi sülhə zorlamaq istəyir.

Arxasından ABŞ-nin çəkildiyi, Aİ-nın tərəddüddə qaldığı, sahibsiz buraxılan Ukraynanın hazırkı durumu doğrudan da acınacaqlıdır. Qarşı-qarşıya gəldiyi dövlət din, dil baxımından nə qədər yaxın olsa da siyasəti din, dil birliyi tanımayan, təcavüzkar planları üçün yeri gələndə ən yaxın qardaşını hədəf seçən, məfkurəsi, dünya görüşü ona yad olan işğalçı bir dövlətdir. V.Zelenskinin təbirincə desək, diqtə edilən şərtlər Ukraynanın ya ləyaqətini, ya da yaxın müttəfiqini itirmək anlamına gəlir.

Rusiyanın başı müharibədən, tətbiq edilən sanksiyalardan ayıldıqca hərbi hədəfə çevirmək istədiyi istiqamət, bu gün Çinlə, Avropa İttifaqı ilə müstəqil siyasət qurmaq istəyən və istədikcə adı çəkilən ölkənin bu və ya digər formada təzyiqi ilə üz-üzə gələn Orta Asiya ölkələridir. Bu ölkələr də MDB, KTMT adlı qurumların yaradıcısı, lokomotivi, əsas hərbi gücü olan Rusiyanın imperia ambisiyasının növbəti qurbanı olmaqdan hələ ki, tam sığortalanmayıb.

Bu gün Rusiyanın ən çox diş qıcadığı, nüfuz dairəsinin getdikcə daraldığı, itirilməsindən bərk əndişə duyduğu region Cənubi Qafqaz və son illər bu bölgə rəhbərlərinin Rusiyadan kənar alternativ siyasət kursuna üstünlük vermələridir. Cənubi Qafqaz resursları, coğrafi şəraiti, strateji önəmi, İran, xüsusilə NATO ölkəsi olan Türkiyəni nəzarət altında saxlamaq baxımından Rusiyanın xarici siyasətində daim diqqət mərkəzində olub.

Konkret Azərbaycana gəldikdə isə, iki ölkə arasında münasibətlərin əvvəlki dövrlərlə müqayisədə gərginlik fazasına daxil olduğu göz qabağında. Hədə-qorxular, müharibə çağırışları, media bossları, Kreml sözçüləri tərəfindən Azərbaycan üçün bitmiş Qarabağ faktorunun yenidən gündəmə gətirilməsi, Ermənistanın silahlandırılmaya təşviq edilməsi, Ukrayna müharibəsi bitdikdən sonra Rusiyanın Cənubi Qafqaza yenidən əl qoyacağı ilə bağlı sərsəm bəyanatlar heç də beş il əvvəl Azərbaycanla Rusiya arasında əldə edilən razılaşmalardan, strateji müttəfiqlikdən, ərazi bütövlüyünə sadiqlikdən xəbər vermir.

Azərbaycanla Ermənistan arasında ikili münasibətlər yarandığından, sülh sazişinin Trampın iştirakı ilə paraflanmasından, Zəngəzur dəhlizinin açılması prosesinin onun iradəsindən kənar başlanmasından aqressivləşən Rusiya Ermənistanı yenidən silahlanmaya sövq etdiyi kimi, Azərbaycanı da hədəfə çevirərək, mülki təyyarəsini vurmaq, Ukrayna ərazisində yerləşən neft rezervuarlarını bombalamaq, ərazisində mühacir həyatı yaşayan soydaşlarımıza işgəncələr vermək, deportasiya etmək, öldürmək kimi qeyri insani addımlardan tutmuş, ölkəmizdə yerləşdirdiyi beşinci kolonu işə salmaq kimi iyrənc üsullarla sınağa çəkir.

Son vaxtlar ölkə daxilində SSRİ bayrağının müxtəlif tədbirlərdə qaldırılması, Rusiya ilə bağlılığı şübhə doğurmayan qüvvələrin açıq və gizli formada aktivləşməsi, barəsində hakimiyyəti zorla ələ keçirmək ittihamı irəli sürülən Ramiz Ənvəroviçin və bu işdə əli olan şəxslərin aşkarlanması Rusiyanın ölkəmizə qarşı mənfur niyyətlərinin bitmədiyini, əksinə daha qorxulu, daha amansız formada davam etdiyini göstərir.