Icma.az
close
up
RU
Dəhlizin adı dəyişir? “Tramp marşrutu”nun açılması xeyli realdır”

Dəhlizin adı dəyişir? “Tramp marşrutu”nun açılması xeyli realdır”

Yenisabah portalından verilən məlumata görə, Icma.az xəbər yayır.

Beynəlxalq Münasibətlərin Təhlili Mərkəzində baş məsləhətçisi, politoloq Mətin Məmmədlinin "Yeni Sabah"a müsahibəsi:

- Vaşinqtonda baş tutacaq görüşlə bağlı ilkin bəyanatlardan belə məlum olur ki, Ağ Evdə bu gün ABŞ-nin vasitəçiliyi ilə Azərbaycan və Ermənistan arasında sülh yox, çərçivə sülh sazişi imzalanacaq.

- Bəli, görüşdə böyük ehtimalla çərçivə sülh sənədi imzalanacaq. Çünki sülh müqaviləsinin imzalanması üçün Azərbaycanın Ermənistan qarşısında tələbləri var. 2 əsas tələbi xüsusilə qeyd etmək istərdim: ATƏT-in Minsk qrupunun buraxılması və Ermənistan konstitusiyasının dəyişdirilməsi. pizza

Nəzəri olaraq, Minsk qrupunun buraxılması ilə bağlı məsələ də bu gün öz həllini tapsa, Ermənistan konstitusiyasının dəyişdirilməsi qısa müddətə həll olunası məsələ deyil. Ermənistanda 2026-cı ildə referendum keçirilməsi gözlənilir. Düşünürəm ki, Ermənistan konstitusiyası dəyişdirildikdən sonra Ermənistanla sülh müqaviləsini imzlaya bilərik. Ancaq imzalanacaq çərçivə sülh sənədinin çox böyük siyasi əhəmiyyəti var.

Mediada yayılan məlumatlardan aydın olur ki, tərəflər artıq razılaşdırılmış müqaviləni təsdiq edir və gələcəkdə də bu müqaviləni imzalamaq niyyətindədirlər. Bu baxımdan, imzlanacaq çərçivə sülh sənədi çox böyük siyasi əhəmiyyəti olan bir sənəddir. Bunu sülh müqaviləsinin imzalanması istiqamətində çox böyük addım kimi qəbul etmək olar.

- Hər iki ölkə ayrı-ayrılıqda ABŞ ilə iqtisadiyyat, tranzit və hətta süni intellekt sahəsində fərdi müqavilələr imzalayacaq. Yəni, bir növ, Birləşmiş Ştatlar tərəzidə bərabərliyi təmin edir. Buna qədər rəsmi Bakının, o cümlədən XİN-in bəyanatlarının hamısında ABŞ ermənipərəst mövqedə ittiham edilib. Bəs, indi ABŞ-nin davamlı tərəfsizliyinə inana bilərikmi?

- Bəli, təəssüf ki, bu günə qədər ABŞ, xüsusən Co Bayden dövründə regionda, bir növ, Ermənistan mərkəzli siyasət həyata keçirib. Bu da nəticədə Azərbaycanla ABŞ arasında münasibətlərə ciddi sürətdə neqativ təsir göstərib. Çox ciddi problemlər, gərginliklər meydana çıxıb. Trampın yanaşması isə görünür ki, tamamilə fərqlidir.

Administrasiyanın hazırkı rəhbəri regionda baş verən proseslərə daha rasional və praqmatik yanaşır. Xatırlıyırsınızsa, Tramp prezident seçilməmişdən əvvəl, ötən ilin yayında Azərbaycan prezidenti Şuşa Media Forumunda Trampla bağlı müsbət fikirlərini ifadə etmişdi. Görünən odur ki, ölkə başçısının həmin fikirləri artıq özünü doğruldub.

Tramp adminstrasiyası, öz sələfindən fərqli olaraq, regionda yeni bir siyasət həyata keçirməyə çalışır. Bir növ, tarazlığını qoruyaraq, balanslaşdırılmış siyasət həyata keçirir. Təbii ki, bu, Azərbaycan tərəfindən müsbət qəbul olunur.

Hazırkı səfərin 2 istiqaməti var. Yəni Azərbaycan-ABŞ münasibətləri və Ermənistanla sülh gündəliyi. Amma konkret olaraq Azərbaycan-ABŞ münasibətləri ilə bağlı demək istərdim ki, bu səfərdən sonra münasibətlərin yeni mərhələyə daxil olacağı şübhəsizdir. 

- İlkin məlumatlara əsasən, Zəngəzur dəhlizi variantı faktiki gündəmdən düşür. Belə bir rəy var ki, bu daha çox Ermənistanın təşəbbüs olan "Sülh kəsişməsi" lahiyəsinə oxşayır. Yəni bir yox, bir neçə nəqliyyat keçidlərindən söhbət gedir. Hətta "Tramp marşutru" və ya "Tramp körpüsü" kimi adlar da hallanır.

- Azərbaycanın son illərdə əsas tələbi ondan ibarət idi ki, Zəngəzur dəhlizi açılmalıdır. Yəni Azərbaycanın əsas hissəsi ilə Naxçıvan arasında quru əlaqəsi təmin olunmalıdır. Ermənistandan əsas tələb və gözləntimiz ondan ibarət idi ki, Ermənistan vaxtilə Üçtərəfli bəyənatda üzərinə götürdüyü öhdəliyi yerinə yetirsin.

Zəngəzur dəhlizi İkinci Qarabağ müharibəsindən sonra regionda formalaşmış yeni geosiyasi reallıqlardan biri kimi qəbul edilirdi. Ancaq təəssüf ki, Ermənistan məsələyə qeyri-konstruktiv yanaşır və bu günə qədər də dəhlizin açılmasını yubadır. Amma aydın olur ki, "Tramp marşrutu"nun açılması da xeyli realdır. Böyük ehtimalla, dəhlizin açılması ilə bağlı razılaşma əldə olunacaq.

Azərbaycanın əsas tələbləri maneəsiz gediş-gəliş və təhlükəsizlik idi. Yayılan məlumatlardan aydın olur ki, Ermənsitan tərəfindən artıq bu tələblər qəbul olunur. Təbii ki, bu həllini tapdıqdan sonra, regionda digər kommunikasiya xətlərinin də açılması tamamilə realdır.

Bütövlükdə, Zəngəzur dəhlizi də daxil olmaqla, kommunikasiya xətlərinin açılması bölgədə sülhün, əmin-amanlığın möhkəmlənməsinə, inteqrasiya proseslərinin güclənməsinə ciddi təkan verəcək.

Nazim Hacıyev


Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:158
embedMənbə:https://yenisabah.az
archiveBu xəbər 08 Avqust 2025 15:59 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see357

Parisdə bugünkü etirazlara 21 mindən çox şəxs qatılıb

21 Noyabr 2026 21:24see236

Azərbaycanda regional tədris mərkəzinin yaradılması Dünya Bankı ilə müzakirə edilib

21 Noyabr 2026 15:42see232

Dünya iqtisadiyyatı təhlükə qarşısındadır KİV

22 Noyabr 2026 07:02see231

BOKT nin rəhbərliyinə təyinat olub

21 Noyabr 2026 14:31see224

Ekspert: Dövlət idarəçiliyinin rəqəmsallaşdırılması Azərbaycan iqtisadiyyatının rəqabət qabiliyyətini artırır

21 Noyabr 2026 17:24see223

Fermer ucuz satır, alıcı baha alır: Qiymət fərqi harada yaranır?

21 Noyabr 2026 14:38see221

La Liqa: Derbidə “sülh”

22 Noyabr 2026 00:06see218

Mehriban Əliyeva və qızlarından Vyetnam mədəniyyətinə zərif ehtiram Foto

21 Noyabr 2026 15:21see217

Qızıl gələn il ucuzlaşacaq

21 Noyabr 2026 16:40see213

Sumqayıtda gənc oğlan qətlə yetirilib

22 Noyabr 2026 04:55see207

Allah uzaq tutsun, amma müharibə bizim işimizdir Hakan Fidan

22 Noyabr 2026 02:18see206

Türkiyə Super Liqası: “Qalatasaray” evdə sevindi

22 Noyabr 2026 00:13see205

2026 cı ilin sonunda almaq üçün ən sərfəli iPhone modelləri

21 Noyabr 2026 21:07see200

SEPAH ABŞ nin hərbi bazalarını hədəf aldı

22 Noyabr 2026 00:43see200

Ötən gün götürülən narkotik vasitələrin həcmi açıqlandı

21 Noyabr 2026 16:00see200

Milton qasırğası ABŞ də yaşayan azərbaycanlıların evlərini də vurdu

22 Noyabr 2026 07:05see199

İran Bəhreyndə sənaye müəssisəsinə zərbə endirdi

22 Noyabr 2026 00:23see199

Samvel Karapetyan: “Paşinyan müalicə olunmalıdır”

21 Noyabr 2026 17:14see199

İbrahim Kalın HƏMAS nümayəndə heyəti ilə Qəzzada atəşkəsi müzakirə etdi

22 Noyabr 2026 00:03see199
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri