Demokratlar Trampın sonunu gətirəcəkmi? ABŞ konqresində impiçment təşəbbüsü

2025-ci ilin aprel ayında ABŞ-də Prezident Donald Trampın impiçment olunması məsələsi üçüncü dəfə gündəmə gəlib. Demokrat Partiyasının bəzi üzvləri, başda Miçiqan ştatından Konqres üzvü Şri Tanedar olmaqla Trampa qarşı yeni impiçment maddələri ilə Nümayəndələr Palatasına rəsmi təklif təqdim edib.

Maddələr arasında aşağıdakılar yer alır:

    1.    Ədalətin qarşısını alma və icra hakimiyyətindən sui-istifadə
    2.    Maliyyə vəsaitlərinin qanunsuz istifadəsi və Konqresin səlahiyyətlərinin pozulması
    3.    Ticarət səlahiyyətlərindən sui-istifadə və beynəlxalq təcavüz
    4.    Birinci Düzəliş hüquqlarının pozulması
    5.    Qanunsuz vəzifələrin yaradılması
    6.    Rüşvət və korrupsiya
    7.    Avtoritar idarəetmə və Konstitusiyanın pozulması

Bu maddələr prezidentin həm daxili, həm də xarici siyasətdə atdığı addımlarla bağlı ittihamları əhatə edir. Xüsusilə bəzi diplomatik qərarlar, medianın azad fəaliyyətinə müdaxilə və icra hakimiyyətinin sərhədlərinin aşılması əsas mübahisə predmetidir.

Bəs impiçment nə qədər realdır? Tramp üçün real təhlükə varmı?

Məsələ ilə bağlı Sfera.az-a açıqlama verən politoloq Züriyə Qarayeva bildirib ki, bu təşəbbüs hüquqi aspektdən çox, siyasi rəqabətin alətidir:

“Demokratlar bu təşəbbüslə Trampın legitimliyini sual altına almağa, onu ictimai fikirdə zəiflətməyə çalışırlar. Amma Senatda respublikaçıların üstünlük təşkil etməsi impiçmentin uğurla başa çatmasını çətinləşdirir. Bu daha çox siyasi təzyiq mexanizmidir”.

Politoloq hesab edir ki, impiçment təşəbbüsü Trampın siyasi nüfuzuna müəyyən mənada zərər vura bilər, lakin onun real olaraq vəzifədən uzaqlaşdırılması ehtimalı hələlik zəifdir:

“Bu kimi ittihamlar Trampın tərəfdarlarını radikallaşdıra, əleyhdarlarını isə fəallaşdıra bilər. Bu səbəbdən Trampın hakimiyyəti üçün təhlükə nəzəri baxımdan artsa da, praktikada onun vaxtından əvvəl istefası real görünmür.
Trampın ikinci dövründə sosial narazılıqların artması, eləcə də xarici siyasətdə atılan bəzi addımların ABŞ-nin beynəlxalq mövqeyinə zərbə vurması bu təşəbbüsün yaranmasına zəmin yaradıb. Eyni zamanda 2026-cı il Konqres seçkilərinə və gələcək prezidentlik yarışlarına gedən yolda bu cür hüquqi-siyasi manevrlər öncədən mövqelərin müəyyənləşdirilməsi kimi də qiymətləndirilir.
Bu, yalnız Trampın siyasi gələcəyinə yox, bütövlükdə ABŞ-nin demokratik institutlarına inam məsələsinə də toxunur”.

Bəsti Rəfizadə
Sfera.az