Icma.az
close
up
RU
DƏYMƏ! Müasir dövrdə ən böyük quş ölümü: 4 milyon qarabatdaq necə ölüb?

DƏYMƏ! Müasir dövrdə ən böyük quş ölümü: 4 milyon qarabatdaq necə ölüb?

Icma.az, Qaynarinfo saytından verilən məlumata əsaslanaraq xəbər yayır.

Təxminən on il əvvəl Heather Renner və onun tədqiqat qrupu Alyaska sahillərində minlərlə ölü dəniz quşu aşkarladıqda, qarşılarında ciddi bir ekoloji problem olduğunu anlayıblar. 

Qaynarinfo xəbər verir ki, "Science" jurnalında dərc olunan yeni bir araşdırma bu hadisənin müasir dövrdə hər hansı bir quş növü üçün qeydə alınmış ən böyük kütləvi ölüm hadisəsi olduğunu təsdiqləyir.

O dövrdə qarabatdaqların böyük hissəsinin yaşadığı Şimal Sakit Okeanında suyun temperaturu qeyri-adi dərəcədə yüksəlmişdi. Bu, qeydə alınmış ən böyük dəniz istilik dalğasının başlanğıcı idi. Quruya çıxan qarabatdaqlar həddindən artıq zəifləmiş və açlıqdan ölmüşdü. Alimlər bu hadisəni iqlim dəyişikliyinin və istiləşən dünyanın vəhşi təbiətə təsirinin ən açıq nümunələrindən biri kimi qiymətləndirirlər.

Alyaskanın 13 müxtəlif çoxalma koloniyasını yeddi il ərzində izləyən Renner və ABŞ Balıq və Vəhşi Təbiət Xidməti alimləri, baş verən faciənin miqyasını əvvəlcə tam qavraya bilməmişdilər.

Alyaska Dəniz Milli Vəhşi Təbiət Qoruğunda çalışan biologiya mütəxəssisi Heather Renner araşdırmanın nəticələrinə əsaslanaraq, Alyaskadakı qarabatdaqların yarısından çoxunun (təxminən 4 milyon quş) öldüyünü və bunun müasir dövrdə balıq olmayan onurğalı heyvanlar arasında ən böyük ölüm hadisəsi olduğunu bildirib. Bu rəqəm, 1989-cu ildə baş vermiş "Exxon Valdez" neft sızıntısı zamanı ölən qarabatakların sayından dəfələrlə çoxdur.

Araşdırmalar göstərir ki, 2016-cı ildə başa çatan iki illik istilik dalğasından əvvəl Alyaskada təxminən 8 milyon qarabatdaq var idi. Bu quşlar, yay aylarında qayalıqlarda yuva qurur, ilin qalan hissəsində isə okeanda kapelin və digər kiçik balıq növləri ilə qidalanırdılar.

Ancaq Şimal Sakit Okeanında suyun temperaturu normaldan 2,5-3 dərəcə yuxarı qalxaraq böyük ekoloji dəyişikliklərə səbəb olub. Bu istilik dalğası kiçik balıq populyasiyasının azalması ilə nəticələndi və qida zəncirində yuxarıda olan yırtıcı növləri də mənfi təsirə məruz qoyub.

Məsələn, Alyaska Körfəzindəki pasifik morina balığının sayı dörd il ərzində 80 faiz azalıb, bu isə ticarət balıqçılığını demək olar ki, iflic vəziyyətinə salıb. Həmçinin, bölgədəki kambur balinaların populyasiyası 20 faiz azalıb. Somon və qar yengəcinin də daxil olduğu digər növlər də ciddi itkilər verib.

Ancaq bütün növlər bu istilik dalğasından eyni şəkildə təsirlənməyib. Məsələn, qalın dimdikli dəniz quşları qarabataklarla eyni ərazilərdə yaşasa da, onların populyasiyasında belə dramatik azalma müşahidə olunmayıb. Alimlər bu fərqlərin səbəbini araşdırmağa çalışırlar.

Tədqiqatçılar hesab edir ki, bu hadisə iqlim dəyişikliklərinin dəniz ekosistemlərinə uzunmüddətli təsirinin bariz nümunəsidir. "Ocean Conservancy" təşkilatının Arktika proqramı üzrə tədqiqatçısı Meqan Uilyams bu hadisəni "sistemdəki problemlərin ilk xəbərdarlıq işarəsi” kimi qiymətləndirir.

Vəhşi təbiəti araşdıran Bri Drummond isə 2015-ci ildə sahildə minlərlə acından ölmüş qarabatdaqla qarşılaşdığını deyir. Həmçinin, çoxalma koloniyalarında kəskin azalma onların narahatlığını daha da artırıb.

2016-2022-ci illər arasında aparılan tədqiqatlar göstərir ki, qarabatdaqların sayı 52-78 faiz arasında azalıb və bu azalma dəniz istilik dalğası dövründən sonra da davam edib.

Drummond hazırda Koviet və St. Lazaria adalarında sahə tədqiqatlarına rəhbərlik edir. Onun sözlərinə görə, bəzi koloniyalar yüz minlərlə quşdan ibarət olsa da, populyasiyadakı kəskin azalma alimləri şok edib.

Renner qeyd edir ki, yaxın zamanda qarabatdaqların tamamilə yox olacağını düşünməsələr də, Alyaskanın ekosistemində böyük dəyişikliklər baş verir.

Uilyams isə əlavə edir ki, bu hadisə balıqçılıq və yaban həyatının qorunması üçün önəmli dərslər verir. "Berinq dənizi və Alyaska Körfəzi əvvəlki məhsuldarlığını qoruyub saxlaya bilməyəcək" deyən alimlər gələcəkdə oxşar faciələrin qarşısını almaq üçün tədbir görülməsinin vacibliyini vurğulayır.

Aydın

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:209
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 18 Dekabr 2024 09:58 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see355

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see301

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see274

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

18 Noyabr 2026 02:56see257

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see249

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see244

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see239

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see225

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see219

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see219

Vətən müharibəsinin xronikası: 16 oktyabrda Xocavəndin bir sıra kəndləri işğaldan azad edilib

18 Noyabr 2026 04:19see219

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see196

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see196

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see189

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see188

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see180

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see178

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

18 Noyabr 2026 16:56see178

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see177

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see176
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri