Icma.az
close
up
RU
DƏYMƏ! Müasir dövrdə ən böyük quş ölümü: 4 milyon qarabatdaq necə ölüb?

DƏYMƏ! Müasir dövrdə ən böyük quş ölümü: 4 milyon qarabatdaq necə ölüb?

Icma.az, Qaynarinfo saytından verilən məlumata əsaslanaraq xəbər yayır.

Təxminən on il əvvəl Heather Renner və onun tədqiqat qrupu Alyaska sahillərində minlərlə ölü dəniz quşu aşkarladıqda, qarşılarında ciddi bir ekoloji problem olduğunu anlayıblar. 

Qaynarinfo xəbər verir ki, "Science" jurnalında dərc olunan yeni bir araşdırma bu hadisənin müasir dövrdə hər hansı bir quş növü üçün qeydə alınmış ən böyük kütləvi ölüm hadisəsi olduğunu təsdiqləyir.

O dövrdə qarabatdaqların böyük hissəsinin yaşadığı Şimal Sakit Okeanında suyun temperaturu qeyri-adi dərəcədə yüksəlmişdi. Bu, qeydə alınmış ən böyük dəniz istilik dalğasının başlanğıcı idi. Quruya çıxan qarabatdaqlar həddindən artıq zəifləmiş və açlıqdan ölmüşdü. Alimlər bu hadisəni iqlim dəyişikliyinin və istiləşən dünyanın vəhşi təbiətə təsirinin ən açıq nümunələrindən biri kimi qiymətləndirirlər.

Alyaskanın 13 müxtəlif çoxalma koloniyasını yeddi il ərzində izləyən Renner və ABŞ Balıq və Vəhşi Təbiət Xidməti alimləri, baş verən faciənin miqyasını əvvəlcə tam qavraya bilməmişdilər.

Alyaska Dəniz Milli Vəhşi Təbiət Qoruğunda çalışan biologiya mütəxəssisi Heather Renner araşdırmanın nəticələrinə əsaslanaraq, Alyaskadakı qarabatdaqların yarısından çoxunun (təxminən 4 milyon quş) öldüyünü və bunun müasir dövrdə balıq olmayan onurğalı heyvanlar arasında ən böyük ölüm hadisəsi olduğunu bildirib. Bu rəqəm, 1989-cu ildə baş vermiş "Exxon Valdez" neft sızıntısı zamanı ölən qarabatakların sayından dəfələrlə çoxdur.

Araşdırmalar göstərir ki, 2016-cı ildə başa çatan iki illik istilik dalğasından əvvəl Alyaskada təxminən 8 milyon qarabatdaq var idi. Bu quşlar, yay aylarında qayalıqlarda yuva qurur, ilin qalan hissəsində isə okeanda kapelin və digər kiçik balıq növləri ilə qidalanırdılar.

Ancaq Şimal Sakit Okeanında suyun temperaturu normaldan 2,5-3 dərəcə yuxarı qalxaraq böyük ekoloji dəyişikliklərə səbəb olub. Bu istilik dalğası kiçik balıq populyasiyasının azalması ilə nəticələndi və qida zəncirində yuxarıda olan yırtıcı növləri də mənfi təsirə məruz qoyub.

Məsələn, Alyaska Körfəzindəki pasifik morina balığının sayı dörd il ərzində 80 faiz azalıb, bu isə ticarət balıqçılığını demək olar ki, iflic vəziyyətinə salıb. Həmçinin, bölgədəki kambur balinaların populyasiyası 20 faiz azalıb. Somon və qar yengəcinin də daxil olduğu digər növlər də ciddi itkilər verib.

Ancaq bütün növlər bu istilik dalğasından eyni şəkildə təsirlənməyib. Məsələn, qalın dimdikli dəniz quşları qarabataklarla eyni ərazilərdə yaşasa da, onların populyasiyasında belə dramatik azalma müşahidə olunmayıb. Alimlər bu fərqlərin səbəbini araşdırmağa çalışırlar.

Tədqiqatçılar hesab edir ki, bu hadisə iqlim dəyişikliklərinin dəniz ekosistemlərinə uzunmüddətli təsirinin bariz nümunəsidir. "Ocean Conservancy" təşkilatının Arktika proqramı üzrə tədqiqatçısı Meqan Uilyams bu hadisəni "sistemdəki problemlərin ilk xəbərdarlıq işarəsi” kimi qiymətləndirir.

Vəhşi təbiəti araşdıran Bri Drummond isə 2015-ci ildə sahildə minlərlə acından ölmüş qarabatdaqla qarşılaşdığını deyir. Həmçinin, çoxalma koloniyalarında kəskin azalma onların narahatlığını daha da artırıb.

2016-2022-ci illər arasında aparılan tədqiqatlar göstərir ki, qarabatdaqların sayı 52-78 faiz arasında azalıb və bu azalma dəniz istilik dalğası dövründən sonra da davam edib.

Drummond hazırda Koviet və St. Lazaria adalarında sahə tədqiqatlarına rəhbərlik edir. Onun sözlərinə görə, bəzi koloniyalar yüz minlərlə quşdan ibarət olsa da, populyasiyadakı kəskin azalma alimləri şok edib.

Renner qeyd edir ki, yaxın zamanda qarabatdaqların tamamilə yox olacağını düşünməsələr də, Alyaskanın ekosistemində böyük dəyişikliklər baş verir.

Uilyams isə əlavə edir ki, bu hadisə balıqçılıq və yaban həyatının qorunması üçün önəmli dərslər verir. "Berinq dənizi və Alyaska Körfəzi əvvəlki məhsuldarlığını qoruyub saxlaya bilməyəcək" deyən alimlər gələcəkdə oxşar faciələrin qarşısını almaq üçün tədbir görülməsinin vacibliyini vurğulayır.

Aydın

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:213
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 18 Dekabr 2024 09:58 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see367

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see349

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see317

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see308

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see299

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see291

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see280

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see270

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see262

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

20 Noyabr 2026 00:06see250

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see248

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see237

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see236

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see236

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see233

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see233

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see223

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see222

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see210

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see206
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri