Diplomatik təşəbbüslər artsa da, döyüşlər səngimir

4 il davam edən Rusiya-Ukrayna müharibəsində hər iki tərəf böyük itkilər verib

Rusiya-Ukrayna müharibəsinin başlamasından 4 il ötdü. Son zamanlar tərəflər arasında döyüşlər səngiməsə də, müharibənin dayandırılması üçün diplomatik təşəbbüslər artıb. ABŞ-ın vasitəçilik təşəbbüsləri fonunda BMT Baş Assambleyası “Ukraynada davamlı sülhün dəstəklənməsi” adlı qətnamə qəbul edib. Qətnamə Rusiya-Ukrayna müharibəsinin 4-cü ildönümü ilə əlaqədar iclasda qəbul olunub.

BMT-də səsvermə: 107 ölkə lehinə, 12 ölkə əleyhinə

107 ölkə qətnamənin lehinə, 12 ölkə əleyhinə səs verib, 51 ölkə bitərəf qalıb. Bu barədə Ukraynanın xarici işlər naziri Andrey Sibiqa “X” sosial şəbəkəsində BMT Baş Assambleyasının Ukraynanın təşəbbüsü ilə “Ukraynada dayanıqlı sülhün dəstəklənməsi” qətnaməsinin qəbul edilməsini alqışladığını yazıb. Onun sözlərinə görə, həlledici məqamlarda beynəlxalq ictimaiyyət öz mövqeyində vahid və dəqiq olmalıdır: “Bu gün o, bunu sübut etdi. Bizim üçün bu, sadəcə növbəti səsvermə deyil. Bu, Ukraynanın tək olmadığının və BMT Nizamnaməsinin prinsiplərinin hələ də əhəmiyyət kəsb etdiyinin təsdiqidir”. XİN başçısı qeyd edib ki, Ukrayna beynəlxalq hüquqa uyğun olaraq hərtərəfli, ədalətli və dayanıqlı sülhə nail olmaq üçün qətiyyətlə və ardıcıl hərəkət etmək niyyətindədir.

Bundan əlavə, BMT Təhlükəsizlik Şurasının iclasında da bu münaqişə müzakirə olunub. Müzakirələr zamanı Ukrayna xarici işlər nazirinin müavini Maryana Betsa Rusiyanın BMT-dəki daimi nümayəndəsi Vasili Nebenzya ilə onun milliyyəti ilə bağlı mübahisə edib. “Faktiki olaraq, mən ukraynalıyam və mənim çox qəribə soyadım var. Slavyanlar bilirlər: hətta Ukraynada belə tapmaq çətindir. O, Zaporojye kazaklarındandır. Atam əsl ukraynalıdır, anam da kazakdır. Səndən daha çox, xanım Betsa”, - deyə Nebenzya bəyan edib.

Diplomat sərhədin hər iki tərəfində milyonlarla insanın yaşadığını qeyd edərək, onun üçün ruslarla ukraynalılar arasında heç bir fərq olmadığını vurğulayıb. O, 1941-ci ildə bir ukraynalı olaraq Leninqradı müdafiə etmək üçün cəbhəyə könüllü gedən atasının hekayəsini danışıb. Döyüşlərin davam etməsi ilə bağlı danışan V.Nebenzya bildirib ki, münaqişə dörd ildir davam edir və o, insan itkisindən məmnun deyil.

Buna cavab olaraq, Maryana Betsa deyib ki, Vasili Nebenzya “ukraynalı deyil”. Eyni zamanda, o, rusların və ukraynalıların bir xalq olması fikrini qəti şəkildə rədd edib. Diplomatın sözlərinə görə, ruslar və ukraynalılar fərqli kimliklərə və tarixi təcrübələrə malik ayrı millətlərdir.

G7-nin bəyanatında Kiyevə dəstək ifadə olunub

Yeri gəlmişkən, G7 ölkələrinin liderləri Rusiya-Ukrayna müharibəsinin dördüncü ildönümü ilə əlaqədar birgə bəyanat yayıblar. Bəyanatda liderlər Ukraynanın ərazi bütövlüyünü və mövcudluq hüququnu, eləcə də onun azadlığını, suverenliyini və müstəqilliyini müdafiə etmək istiqamətində sarsılmaz dəstəklərini bir daha təsdiqləyiblər. Bundan başqa, sülh prosesinin başlanması və tərəflərin birbaşa danışıqlara cəlb ilə bu məqsədlərə nail olmaq üçün ABŞ Prezidentinin səylərinə davamlı dəstək ifadə olunub. Bu prosesdə Avropanın digər tərəfdaşlarla birlikdə aparıcı rol oynamasının vacibliyi qeyd edilib. Eyni zamanda, Ukraynaya güclü və etibarlı təhlükəsizlik təminatlarının verilməsi məqsədilə “İstəklilər Koalisiyası” çərçivəsində götürülmüş öhdəliklərə də dəstək ifadə olunub. Ukrayna və Rusiyanın səmimi və vicdanlı danışıqlar aparmaqla sülh sazişinə nail ola biləcəkləri xüsusi vurğulanıb.

Bəyanatda, həmçinin G7 üzvləri və digər tərəfdaşlar tərəfindən Ukraynaya qış mövsümündə göstərilən əhəmiyyətli maliyyə və digər yardımlar alqışlanıb. Son həftələrdə əlavə elektrik enerjisi istehsal güclərinin səfərbər edildiyi, digər kritik avadanlıqların təmin olunduğu vurğulanıb, yanvardan etibarən G7 ölkələrindən Ukraynaya 2500-dən çox generator və transformatorlar, turbinlər və digər avadanlığın göndərildiyi bildirilib. Bundan əlavə, Ukraynanın Enerji Dəstək Fonduna 500 milyon avrodan çox yeni vəsaitin ayrılması öhdəliyinin götürüldüyü diqqətə çatdırılıb.

G7 ölkələrinin liderləri nüvə təhlükəsizliyinin təmin edilməsi istiqamətində sıx əməkdaşlıq etməyə sadiq olduqlarını vurğulayaraq, bu çərçivədə Avropa Yenidənqurma və İnkişaf Bankı ilə Ukraynanın birlikdə Çernobıl qoruyucu örtüyünün mümkün olan ən qısa müddətdə bərpası üçün vəsaitin toplanmasının təşviqini, bütün qitə üçün ciddi humanitar və ekoloji nəticələrə səbəb ola biləcək hər hansı radioloji insidentin qarşısının alınmasını dəstəklədiklərini bildiriblər.

Zelenski ABŞ-ın Rusiyaya güclü təzyiq etməsini istəyir

Bundan əlavə, bəyanatda ukraynalı uşaqların ailələrinə və icmaların dərhal, təhlükəsiz və qeyd-şərtsiz qaytarılmasını təmin etməyə yönəlmiş təşəbbüslərin dəstəkləndiyi, Ukraynalı Uşaqların Qayıdışı üzrə Beynəlxalq Koalisiyanın fəaliyyətinin yüksək qiymətləndirildiyi qeyd olunub, Ukrayna əhalisinə humanitar yardımın və dəstəyin davam etdiriləcəyi vurğulanıb.

Hazırda ABŞ müharibəyə tezliklə son qoyulması üçün təşəbbüslər göstərsə də, bu təşəbbülər Kiyevi tam qane etmir. Prezident  Volodimir Zelenski hesab edir ki, ABŞ Prezidenti Donald Tramp Ukraynadakı müharibəyə son qoymaq üçün Rusiyaya kifayət qədər təzyiq göstərmir. O, CNN-ə müsahibəsində deyib ki, Vaşinqtonun müharibəyə son qoymaq üçün Rusiyaya təzyiqi artırmasının vaxtıdır. Trampın Rusiya Prezidenti Vladimir Putinə kifayət qədər təzyiq göstərdiyinə inanması sualına Ukrayna Prezidenti “xeyr” cavabını verib.

Ukrayna lideri amerikalılar haqqında deyib: “Mən onların bizim tərəfimizdə qalmasını istəyirəm”. O, ABŞ-ın münaqişənin həlli üçün çox böyük və vacib güc olduğunu bəyan edib.

N.BAYRAMLI