DNT analizi dünyanın yarısının danışdığı dilin sirrini açdı Qafqazda yaranıbmış

Yeni DNT araşdırmasına görə, bu gün dünyanın təxminən yarısının danışdığı Hind-Avropa dillərinin mənşəyi Qafqaz dağları və Aşağı Volqa arasında yaşayan qədim insanlara gedib çıxır.

Teleqraf.com xəbər verir ki, bu barədə Britaniyada nəşr olunan “Nature” jurnalı məlumat yayıb.

German, Hind-Avropa və Kelt dillərini əhatə edən bu dil ailələri mənşəyi sirli olaraq qalan Proto-Hind-Avropa adlı ortaq bir dildən inkişaf edib.

Vyana Universitetinin tədqiqatçıları Avrasiyadakı arxeoloji ərazilərdə e.ə. 6400-2000-ci illərə aid edilən 435 fərdin DNT nümunələrini təhlil edərək, Qafqaz və Aşağı Volqanın çöl (bozqır) ərazilərində yaşayan və yeni tanınan qədim əhalinin Hind-Avropa dillərində danışan bütün müasir toplumlarla əlaqəli olduğunu üzə çıxarıblar.

Araşdırmada CLV adlandırılan qədim populyasiya e.ə. 4500-3500-cü illərdə yaşayıb.

Əvvəlki tədqiqatlar da göstərir ki, Qara və Xəzər dənizlərinin şimalını əhatə edən Qara dəniz-Xəzər çöllərində inkişaf edən Yamnaya mədəniyyəti təxminən e.ə. 3100-cü ildən başlayaraq Avropa və Orta Asiyaya yayılıb.

Bu miqrasiya e.ə. 3100-1500-cü illərdə Avrasiyadakı populyasiyalarda “bozqır əcdadları”nın yaranmasına səbəb olub. Bu, son 5000 ildə baş verən hər hansı digər demoqrafik hadisə ilə müqayisədə Avropa insan genomlarına böyük təsir göstərib.

Yamnaya xalqının bu istiqamətdə hərəkəti Hind-Avropa dillərinin yayılmasında ilkin amil hesab olunur. Ancaq Hind-Avropa dillərinin bir qrupu çöl mənşəli deyil.

Çöl və ya bozqır dilləri Hind-Avropa dillərinin budaqlandığı ən qədim qoldur və bütün digər budaqlarda itirilmiş bəzi linqvistik arxaizmləri özünəməxsus şəkildə qoruyub saxlayır.

Tədqiqatçılar bu dil qrupunun əvvəllər zəif araşdırılmış bir xalqdan gəldiyini deyirlər. Yeni tədqiqat bu dil qrupunu e.ə. 4500-3500-cü illərdə Qafqaz dağları ilə Aşağı Volqa arasındakı çöllərdə yaşayan qədim əhaliyə aid edir.

DNT analizi göstərir ki, Yamnaya xalqının əcdadlarının təxminən 80 faizi bu əhalidən gəlir.

Vyana Universitetindən Ron Pinhasi həmmüəllifi olduğu araşdırma haqqında deyir ki, CLV qrupu bütün Hind-Avropa dilli əhali ilə əlaqələndirilə bilər.

“CLV populyasiyasının Hind-Avropa hekayəsində itkin halqa kimi aşkar edilməsi, hind-avropalıların mənşəyini və bu xalqların Avropa və Asiyanın bəzi hissələrinə yayıldığı marşrutları yenidən qurmaq üçün 200 illik axtarışda dönüş nöqtəsidir”, - Pinhasi əlavə edir.