Donetskdən Kiyevə qaçmağı bacaran Martanın dedikləri..?

...Rusiya qoşunları 2014-cü ildə separatçı üsyanı qızışdırıb Donbas bölgəsində marionet dövlət yaratmaq üçün Ukraynaya daxil olanda Martanın 7 yaşı var idi.

SİA-nın məlumatına görə, qız “The Times” qəzetinə işğal altındakı həyatı, niyə Kiyevə qaçmaq qərarına gəldiyi və bunu necə bacardığını danışıb.

Deməli, həmin vaxt qız valideynləri ilə birlikdə rus işğalçılarının ələ keçirmək istədiyi Donetsk vilayətinin Mariupol şəhərində yaşayıb, lakin buna nail ola bilməyiblər. Onun valideynləri artıq separatçıların nəzarətində olan doğma şəhəri Donetskə köçmək qərarına gəliblər. On bir il sonra Marta çətin də olsa, qaçmağı bacarıb.

Bundan əvvəl qız bir neçə il gizli ünsiyyət quraraq itirilmiş dilini və şəxsiyyətini yenidən öyrənmişdi.

…Nəhayət, özümü evdə hiss edirəm. Mən xalqımın yanındayam.

Bunu Kiyevin mərkəzində yerləşən kafedə Marta deyir.

Nəşr qeyd edir ki, hazırda Ukrayna ərazisinin 20 faizini işğal edən ruslar ən azı üç milyon ukraynalını Rusiya işğalı altında yaşadır.

İşğalçı ölkə bu ərazidə Ukrayna dövlətində sabitliyi pozmaq və onu öz nəzarəti altına almaq üçün hərbi infrastruktur qurur. … Marta hələ də işğal altında olan Mariupolda yaşayan anası ilə nə baş verdiyini bilmir, onun qərarı ailənin parçalanmasına səbəb olub.

Qız bilmir ki, anası Rusiyayönümlü rəvayətlərə necə aldanıb. Marta ailəsi ilə birlikdə 2007-ci ildə doğulduğu Donetskə 2014-cü ildə necə qayıtdığını xatırladıb.

…Atam və anamla maşında idim və nəhəng bir rus plakatı gördüm. Orada deyilirdi: "Donetsk həmişə Rusiyadır, biz bir xalqıq. Və düşündüm: nə baş verir?".

Bunu Marta bildirib.

Onun sözlərinə görə, işğal olunmuş Donetskdəki məktəb ciddi təbliğata çevrilib.

…İnanması mümkün olmayan sadəcə absurd şeylər. Amma valideynlərim onlara inanırdılar.

Bunu da qız paylaşıb.

Qeyd olunur ki, Rusiyanın Ukraynaya genişmiqyaslı müdaxiləsindən 5 gün əvvəl Donetsk sakinlərinə ukraynalıların onlara qarşı hücum hazırladıqları bildirilib və onlar müvəqqəti olaraq Rusiyanın cənub-qərbindəki Rostov şəhərinə təxliyə edilib. 2014-cü ildən 2022-ci ilə qədər Minsk prosesləri çərçivəsində aparılan danışıqları bəhanə edərək Rusiya işğal etdiyi Donbas və Krımdan tammiqyaslı işğal üçün tramplin kimi istifadə edib. Sonradan işğalçı ölkə ələ keçirdiyi Ukrayna ərazilərində - Donetsk, Luqansk, Xerson və Zaporojyedə psevdoreferendumlar keçirdi, baxmayaraq ki, düşmən heç birini tam ələ keçirə bilmədi. Rusiya da bu əraziləri öz ərazisinə əlavə edərək konstitusiyaya dəyişiklik etdi.

Bundan sonra sakinlər Rusiya pasportu almağa məcbur olublar. Onsuz, Mariupol merinin keçmiş müşaviri Petro Andryuşenkonun dediyi kimi, sakinlər mühüm xidmətlər ala bilməzlər.

Məsələn, Rusiya pasportu olmadan işğal olunmuş Ukrayna ərazilərində dərman və ya avtobus bileti ala, əmlakı qeydiyyata saldıra bilməzsən.

Ukraynaya qaçqınlar tərəfindən Rusiyanın ələ keçirdiyi ərazilərdə həyat, cəbhə xəttinin arxasında məlumat ötürən və təxribat hücumları həyata keçirən bir sıra müqavimət təşkilatları və sair haqqında daha çox məlumat əldə etməyə kömək olunur.

…Bu gün Donbassın böyük hissəsi artıq Rusiyanın hərbi bazasıdır. Görünən hər şeyin 1 faizdən də az hissəsidir. Rus əsgərləri indi hər qəsəbədə kazarmalarda yerləşdirilib. Yeni kazarmalar arasında qaçanlardan müsadirə edilən evlər də var.

Bunu Andryuşenko bildirib.

…Nəşr genişmiqyaslı müharibə başlayanda Martanın işğal olunmuş Donetskdən qaçmağa qərar verdiyini yazmağa davam edir.

Qız gizli şəkildə Ukrayna dilini öyrənməyə başlayıb və qızı ilə birlikdə olmaq üçün Kiyevə köçən anasının bacısı ilə əlaqə saxlayıb. 18-ci ad günündə qız əşyalarını dostunun evinə köçürməyə başlayıb. Bir səhər o, universitetə ​​gedib, sonra əşyalarını yığıb, icarəyə götürdüyü maşına oturub və Rusiyanın Rostov şəhərinə gedib.

Nəşr yazır ki, “Helping to Leave” təşkilatı onu qarşılayıb Minskə qatara mindirməsini təşkil edib.

(Qeyd edim ki, bu təşkilat müharibədən zərər çəkmiş ukraynalılara evakuasiya və reinteqrasiya ilə bağlı yardıma kömək edir – A.B.)

Lakin Belarus və Ukrayna sərhədində mənşəyini təsdiq edən sənədlər olmadan o ölkəyə buraxılmayıb. Qız Minskə qayıtmalı və səfirliyin sənədləri rəsmiləşdirməsini gözləməli idi. O, Kiyevdəki qatar stansiyasına çatana qədər rahat nəfəs ala bilməyib.

…Sonra mən istirahət edib Kiyevə baxa bildim. Doğulduğum şəhər olan Donetsk Şimali Koreyaya çevrilib. Kiyev isə mənə sığınacaq verən şəhərdir.

Bunu da Marta paylaşıb.

Qız indi bibisi ilə yaşayır, terapiyada iştirak edir və universitetin Şərq dilləri fakültəsinə oxumaq üçün müraciət edib. Marta anası ilə əlaqə saxlamır, çünki onu bloklayıb. Lakin qız 13 yaşlı qardaşına ayrılmaq qərarına gəlsə, onu nələrin gözlədiyini gizlicə yazıb. O, heç bir cavab almayıb. …Mən daim mənim kimi yalnız tərk etmək fürsətini gözləyən deyil, şəhərin yenidən Ukraynanın nəzarətinə keçməsini gözləyən bütün insanlar haqqında düşünürəm.

Bunu da ukraynalı qız yazıb.

Nazlı Almuradova