Icma.az
close
up
RU
Dünya əhalisinin artımı dayanır: Gələcəkdə yaşlılar gənclərdən daha çox olacaq?

Dünya əhalisinin artımı dayanır: Gələcəkdə yaşlılar gənclərdən daha çox olacaq?

Icma.az, Qaynarinfo saytından verilən məlumata əsaslanaraq xəbər yayır.

Son illərdə dünya əhalisinin artımında gözlənilməz bir dayanma müşahidə olunur və 2070-ci ilə qədər 65 yaşdan yuxarı insanların sayının 18 yaşdan aşağı olanları keçəcəyi gözlənilir. Bəs bu vəziyyətin arxasında duran səbəblər nələrdir?

Qaynarinfo xəbər verir ki, yaxın keçmişə qədər dünya əhalisinin artımında heç bir yavaşlama əlaməti yox idi. Lakin son bir neçə ildə əhali artımı demək olar ki, dayanma nöqtəsinə çatıb. Artıq bir çox ölkədə əhalinin zirvəyə çatdığı və əsrin sonuna qədər azalacağı düşünülür.

2024-cü ildə planetimizin əhalisi 8 milyarda çataraq, yeni bir mərhələyə qədəm qoyub. Lakin BMT-nin son proqnozlarına görə, önümüzdəki 60 il ərzində dünya əhalisinin cəmi iki milyard daha artacağı gözlənilir.

2080-ci illərdə dünya əhalisinin 10,3 milyara çatacağı və daha sonra əsrin sonuna qədər 10,2 milyara enəcəyi proqnozlaşdırılır. Mütəxəssislər dünya əhalisinin 2100-cü ildən əvvəl zirvəyə çatma ehtimalının 80% olduğunu düşünür.

Lakin 10 il əvvəl bu ehtimal cəmi 30% təxmin edilirdi və bəzi modellər 2100-cü ilə qədər qlobal əhalinin 12 milyardan çox olacağını proqnozlaşdırırdı. Əhali artımındakı bu sürət dəyişikliyi, doğum nisbətlərindəki kəskin azalma ilə izah oluna bilər. Bir ölkənin əhalisini qoruyub saxlamaq üçün doğum nisbətinin təxminən 2,1 olması lazımdır. Lakin artıq ölkələrin yarısından çoxunda bu nisbət kritik həddən aşağı düşüb.

Son məlumatlara görə, bütün ölkələrin demək olar ki, beşdə biri artıq "ultra aşağı doğum nisbətinə" malikdir, yəni hər qadına 1,4-dən az canlı doğum düşür. Dünyanın ən sıx əhalisi olan Çin də bu qrupa daxildir. Rusiya, Yaponiya və 60-dan çox ölkə ilə birlikdə Çin artıq maksimum əhalisini əldə edib və azalma mərhələsinə keçib. Bu ölkələrdə əhalinin 2054-cü ilə qədər təxminən 14% azalacağı gözlənilir.

Doğum nisbətlərinə təsir edən bir çox amil olsa da, bu geniş yayılmış azalma əsasən "demoqrafik keçid" adlanan hadisə ilə izah oluna bilər. Sənayeləşdikcə qadınlar daha az uşaq sahibi olmağa meyllidir. Qadınlar daha çox karyera imkanları əldə edir və ümumiyyətlə həyatlarının sonrakı mərhələlərində ailə qurmağı üstün tuturlar. Uşaq ölüm nisbətlərinin azalması və torpaq işləmək üçün böyük ailələrə ehtiyacın azalması kimi amillər də daha az uşağın doğulmasına səbəb olur.

Doğum nisbətlərindəki bu azalma, artan ömür uzunluğu ilə birləşdikdə, əhalinin demoqrafik quruluşunu əsaslı şəkildə dəyişdirə bilər və ümumi əhalinin yaşı xeyli yüksələ bilər. Mütəxəssislər əhali artımında ümumi azalma proqnozlaşdırmaqla yanaşı, 2070-ci il ətrafında 65 yaşdan yuxarı insanların sayının 18 yaşdan aşağı olanları ötəcəyini də proqnozlaşdırırlar.

Aydın

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:240
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 26 Fevral 2025 19:53 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see383

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see360

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see348

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see304

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

17 Noyabr 2026 23:18see288

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

17 Noyabr 2026 23:17see270

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see259

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see258

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

18 Noyabr 2026 00:46see255

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see250

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

18 Noyabr 2026 01:52see236

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

18 Noyabr 2026 02:56see235

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

18 Noyabr 2026 01:24see235

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see228

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see223

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see221

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see203

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see203

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see200

Vətən müharibəsinin xronikası: 16 oktyabrda Xocavəndin bir sıra kəndləri işğaldan azad edilib

18 Noyabr 2026 04:19see197
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri