Icma.az
close
up
RU
Dünya əhalisinin artımı dayanır: Gələcəkdə yaşlılar gənclərdən daha çox olacaq?

Dünya əhalisinin artımı dayanır: Gələcəkdə yaşlılar gənclərdən daha çox olacaq?

Icma.az, Qaynarinfo saytından verilən məlumata əsaslanaraq xəbər yayır.

Son illərdə dünya əhalisinin artımında gözlənilməz bir dayanma müşahidə olunur və 2070-ci ilə qədər 65 yaşdan yuxarı insanların sayının 18 yaşdan aşağı olanları keçəcəyi gözlənilir. Bəs bu vəziyyətin arxasında duran səbəblər nələrdir?

Qaynarinfo xəbər verir ki, yaxın keçmişə qədər dünya əhalisinin artımında heç bir yavaşlama əlaməti yox idi. Lakin son bir neçə ildə əhali artımı demək olar ki, dayanma nöqtəsinə çatıb. Artıq bir çox ölkədə əhalinin zirvəyə çatdığı və əsrin sonuna qədər azalacağı düşünülür.

2024-cü ildə planetimizin əhalisi 8 milyarda çataraq, yeni bir mərhələyə qədəm qoyub. Lakin BMT-nin son proqnozlarına görə, önümüzdəki 60 il ərzində dünya əhalisinin cəmi iki milyard daha artacağı gözlənilir.

2080-ci illərdə dünya əhalisinin 10,3 milyara çatacağı və daha sonra əsrin sonuna qədər 10,2 milyara enəcəyi proqnozlaşdırılır. Mütəxəssislər dünya əhalisinin 2100-cü ildən əvvəl zirvəyə çatma ehtimalının 80% olduğunu düşünür.

Lakin 10 il əvvəl bu ehtimal cəmi 30% təxmin edilirdi və bəzi modellər 2100-cü ilə qədər qlobal əhalinin 12 milyardan çox olacağını proqnozlaşdırırdı. Əhali artımındakı bu sürət dəyişikliyi, doğum nisbətlərindəki kəskin azalma ilə izah oluna bilər. Bir ölkənin əhalisini qoruyub saxlamaq üçün doğum nisbətinin təxminən 2,1 olması lazımdır. Lakin artıq ölkələrin yarısından çoxunda bu nisbət kritik həddən aşağı düşüb.

Son məlumatlara görə, bütün ölkələrin demək olar ki, beşdə biri artıq "ultra aşağı doğum nisbətinə" malikdir, yəni hər qadına 1,4-dən az canlı doğum düşür. Dünyanın ən sıx əhalisi olan Çin də bu qrupa daxildir. Rusiya, Yaponiya və 60-dan çox ölkə ilə birlikdə Çin artıq maksimum əhalisini əldə edib və azalma mərhələsinə keçib. Bu ölkələrdə əhalinin 2054-cü ilə qədər təxminən 14% azalacağı gözlənilir.

Doğum nisbətlərinə təsir edən bir çox amil olsa da, bu geniş yayılmış azalma əsasən "demoqrafik keçid" adlanan hadisə ilə izah oluna bilər. Sənayeləşdikcə qadınlar daha az uşaq sahibi olmağa meyllidir. Qadınlar daha çox karyera imkanları əldə edir və ümumiyyətlə həyatlarının sonrakı mərhələlərində ailə qurmağı üstün tuturlar. Uşaq ölüm nisbətlərinin azalması və torpaq işləmək üçün böyük ailələrə ehtiyacın azalması kimi amillər də daha az uşağın doğulmasına səbəb olur.

Doğum nisbətlərindəki bu azalma, artan ömür uzunluğu ilə birləşdikdə, əhalinin demoqrafik quruluşunu əsaslı şəkildə dəyişdirə bilər və ümumi əhalinin yaşı xeyli yüksələ bilər. Mütəxəssislər əhali artımında ümumi azalma proqnozlaşdırmaqla yanaşı, 2070-ci il ətrafında 65 yaşdan yuxarı insanların sayının 18 yaşdan aşağı olanları ötəcəyini də proqnozlaşdırırlar.

Aydın

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:235
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 26 Fevral 2025 19:53 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see306

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see298

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

16 Noyabr 2026 01:15see263

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see246

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see245

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see242

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

16 Noyabr 2026 00:05see235

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see228

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see228

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

16 Noyabr 2026 12:36see221

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see204

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see203

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

16 Noyabr 2026 14:44see202

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

16 Noyabr 2026 15:49see201

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see196

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see195

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

16 Noyabr 2026 17:35see193

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

16 Noyabr 2026 22:45see187

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

16 Noyabr 2026 20:15see185

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see177
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri