Icma.az
close
up
RU
Dünya əhalisinin artımı dayanır: Gələcəkdə yaşlılar gənclərdən daha çox olacaq?

Dünya əhalisinin artımı dayanır: Gələcəkdə yaşlılar gənclərdən daha çox olacaq?

Icma.az, Qaynarinfo saytından verilən məlumata əsaslanaraq xəbər yayır.

Son illərdə dünya əhalisinin artımında gözlənilməz bir dayanma müşahidə olunur və 2070-ci ilə qədər 65 yaşdan yuxarı insanların sayının 18 yaşdan aşağı olanları keçəcəyi gözlənilir. Bəs bu vəziyyətin arxasında duran səbəblər nələrdir?

Qaynarinfo xəbər verir ki, yaxın keçmişə qədər dünya əhalisinin artımında heç bir yavaşlama əlaməti yox idi. Lakin son bir neçə ildə əhali artımı demək olar ki, dayanma nöqtəsinə çatıb. Artıq bir çox ölkədə əhalinin zirvəyə çatdığı və əsrin sonuna qədər azalacağı düşünülür.

2024-cü ildə planetimizin əhalisi 8 milyarda çataraq, yeni bir mərhələyə qədəm qoyub. Lakin BMT-nin son proqnozlarına görə, önümüzdəki 60 il ərzində dünya əhalisinin cəmi iki milyard daha artacağı gözlənilir.

2080-ci illərdə dünya əhalisinin 10,3 milyara çatacağı və daha sonra əsrin sonuna qədər 10,2 milyara enəcəyi proqnozlaşdırılır. Mütəxəssislər dünya əhalisinin 2100-cü ildən əvvəl zirvəyə çatma ehtimalının 80% olduğunu düşünür.

Lakin 10 il əvvəl bu ehtimal cəmi 30% təxmin edilirdi və bəzi modellər 2100-cü ilə qədər qlobal əhalinin 12 milyardan çox olacağını proqnozlaşdırırdı. Əhali artımındakı bu sürət dəyişikliyi, doğum nisbətlərindəki kəskin azalma ilə izah oluna bilər. Bir ölkənin əhalisini qoruyub saxlamaq üçün doğum nisbətinin təxminən 2,1 olması lazımdır. Lakin artıq ölkələrin yarısından çoxunda bu nisbət kritik həddən aşağı düşüb.

Son məlumatlara görə, bütün ölkələrin demək olar ki, beşdə biri artıq "ultra aşağı doğum nisbətinə" malikdir, yəni hər qadına 1,4-dən az canlı doğum düşür. Dünyanın ən sıx əhalisi olan Çin də bu qrupa daxildir. Rusiya, Yaponiya və 60-dan çox ölkə ilə birlikdə Çin artıq maksimum əhalisini əldə edib və azalma mərhələsinə keçib. Bu ölkələrdə əhalinin 2054-cü ilə qədər təxminən 14% azalacağı gözlənilir.

Doğum nisbətlərinə təsir edən bir çox amil olsa da, bu geniş yayılmış azalma əsasən "demoqrafik keçid" adlanan hadisə ilə izah oluna bilər. Sənayeləşdikcə qadınlar daha az uşaq sahibi olmağa meyllidir. Qadınlar daha çox karyera imkanları əldə edir və ümumiyyətlə həyatlarının sonrakı mərhələlərində ailə qurmağı üstün tuturlar. Uşaq ölüm nisbətlərinin azalması və torpaq işləmək üçün böyük ailələrə ehtiyacın azalması kimi amillər də daha az uşağın doğulmasına səbəb olur.

Doğum nisbətlərindəki bu azalma, artan ömür uzunluğu ilə birləşdikdə, əhalinin demoqrafik quruluşunu əsaslı şəkildə dəyişdirə bilər və ümumi əhalinin yaşı xeyli yüksələ bilər. Mütəxəssislər əhali artımında ümumi azalma proqnozlaşdırmaqla yanaşı, 2070-ci il ətrafında 65 yaşdan yuxarı insanların sayının 18 yaşdan aşağı olanları ötəcəyini də proqnozlaşdırırlar.

Aydın

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:227
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 26 Fevral 2025 19:53 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Balıq bazarında bahalaşma var (Video)

14 Noyabr 2026 21:02see346

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see290

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see282

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see279

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see265

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see262

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see256

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see255

Həftədə bir məşq fiziki formanı və sağlamlığı yaxşılaşdıra bilərmi?

14 Noyabr 2026 21:54see235

Bitkoinin qiyməti 66 min dollardan aşağı düşdü

15 Noyabr 2026 01:34see227

Məşhur model milyarderə ərə getdi

15 Noyabr 2026 00:26see218

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see210

Türkiyəli aktyor ev sahibi ilə məhkəməni uddu Kirayə qalmaqalı

14 Noyabr 2026 22:18see206

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see206

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see205

Kayli Cennerin keçmiş işçisi məhkəməyə müraciət etdi Ağır ittihamlar

14 Noyabr 2026 23:23see202

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

15 Noyabr 2026 13:13see202

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

15 Noyabr 2026 13:40see194

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see189

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

15 Noyabr 2026 19:14see184
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri