Icma.az
close
up
RU
Menu

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

Bu ərazidə yeni üç mərtəbəli məktəb TİKİLƏCƏK 9 milyonluq LAYİHƏ

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

Dişlər yaddaş kartımızdır?

Dünya tarixində dönüş nöqtəsi: Su altında qalan bu sirli körpüdə nə baş verib?

Dünya tarixində dönüş nöqtəsi: Su altında qalan bu sirli körpüdə nə baş verib?

Icma.az, Qaynarinfo saytından verilən məlumata əsaslanaraq xəbər yayır.

Dünya tarixinin mühüm dönüş nöqtələrindən biri Berinq dənizinin dərinliklərində gizlidir.

Qaynarinfo xəbər verir ki, bu gün Şimal Amerika ilə Asiyanı ayıran bu soyuq boğazın keçmişdə, okean səviyyəsinin daha alçaq olduğu dövrdə, iki qitəni birləşdirən quru körpüsü olduğu düşünülür. Bu körpü insan və digər canlı növlərinin Amerika qitəsinə keçməsini təmin edib.

Elm adamları əvvəllər Berinq quru körpüsünün Sibirdəki quru otlaq ekosistemlərinə bənzədiyini hesab edirdi. Lakin son sonar və qazma texnologiyaları ilə aparılan tədqiqatlar körpünün əslində bataqlıqlar, daşqın yataqları və axar sularla örtülü olduğunu göstərir.

Çətin keçid şəraiti

Bu quru körpüsünün palçıqlı şəraiti bəzi növlərin keçidinə mane olub, digərlərinə isə bir yol açıb. ABŞ Geoloji Araşdırmalar Mərkəzinin mütəxəssisi Cenna Hill qeyd edir:

"Bu sulu, sürüşkən torpaq bəzi növlər üçün baryer yaratsa da, su ilə hərəkət edən növlər üçün bir yol olmuş ola bilər. Ümumilikdə bu mənzərəyə belə uyğunlaşır".

Bu tapıntılar "Son Buz Dövründə Berinq Quru Körpüsü: Möhtəşəm otlaq yoxsa bataqlıq?" adlı araşdırmada təqdim edilib və Amerika Geofizika Birliyinin 2024-cü il toplantısında müzakirəyə çıxarılacaq.

16 min 500 il əvvəl başlayan keçid

Son buz dövrünün sonunda, təxminən 11 min il əvvəl buzlaqlar əriyərək okeanları doldurmazdan öncə, Berinq quru körpüsü uzun bir köç dəhlizi idi. İnsanların bu körpüdən 16 min 500 il əvvəl keçdiyi və bunun Amerika qitəsinə ilk böyük köç olduğu bildirilir.

Bu dövrdə insanların çevikliyi onların nəm torpaqları keçməsinə tamamilə mane olmasa da, göl və bataqlıqların ətrafından dolanaraq indiki Alyaskaya doğru irəliləmələrini tələb edirdi. Lakin bəzi böyük buz dövrü heyvanları nəm mühitlər səbəbindən bu körpünü keçə bilməyib. Məsələn, tüklü kərgədanlar Şimal Amerikaya heç vaxt çatmayıb, eynilə 12 min il əvvəl məhv olan Amerika dəvələri və qısa sifətli nəhəng ayılar da Asiyadan keçid edə bilməyib.


Son buz dövründə yaşayan tüklü kərgədanı rəssamın təsviri

Körpü açıq olsa belə, çox güman ki, şərait belə köçün qarşısını alıb. Buz dövrü bizonu Şimali Amerikaya doğru iki böyük köç edib. Alyaska Fairbanks Universitetinin tədqiqatçısı Pamela Qroves deyir: 

"DNT analizi göstərir ki, Pleystosen/Buz Dövrü bizonları Berinq körpüsünün şərq və qərb hissələrində genetik cəhətdən əhəmiyyətli dərəcədə fərqlənirdi, bu da bizonun quru körpüsündən yalnız qərbə doğru hərəkət etdiyini göstərir. 

Yenə də bəzi ikonik ot bitkiləri keçmək üçün bir yol tapıblar.

"Bataqlıq olsa da, biz hələ də mamontların izlərini görürük. Ərazi əsasən sel və gölməçələr olsa da, ətrafda otlayan heyvanlar mövcud olub. Onlar yalnız yüksək quru əraziləri təqib edərək yuxarıya doğru irəliləyirdilər", deyə Alyaska Fairbanks Universitetinin paleogeoloqu Sarah Fouell bildirib.


Berinq quru körpüsünün xəritəsi. Açıq-qəhvəyi sahələr bir vaxtlar açıq ərazinin olduğunu göstərir

Bering quru körpüsünün bataqlıq mühiti, Alyaska Fairbanks Universitetinə məxsus 80 metrlik R/V Sikuliaq adlı oşinografik araşdırma gəmisi tərəfindən aşkar edilib.

Tədqiqatçılar sualtı əraziləri sonar texnologiyası ilə araşdıraraq quru körpüsünün alçaq yüksəklikli hissələrini müəyyən ediblər. Ümumilikdə 36 fərqli sualtı sahədən, su səthindən onlarla metr aşağıdan alınan çöküntü nümunələri toplanıb.

Bu çöküntülərdən əldə edilən məlumatlar - təzə su pirelərinin yumurta qabıqları, yosun qalıqları və digər göstəricilər - ərazinin bataqlıq olduğunu sübut edir.

Alyaska Fairbanks Universitetindən Sara Fouell qeyd edir:

"Biz bir neçə böyük göl axtarırdıq, lakin çox sayda kiçik göllər və çay kanalları ilə qarşılaşdıq".

Daha çox araşdırmaya yol açacaq

Bu yeni tapıntılar, ehtimal ki, əlavə elmi araşdırmaları təşviq edəcək. Bununla da, bu Arktik regionun bugünkü müxtəlif növ canlılarla zəngin dünyanın formalaşmasına necə kömək etdiyi barədə daha çox məlumat əldə edilə bilər.

Aydın

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:228
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 12 Dekabr 2024 19:05 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

17 Noyabr 2026 09:13see369

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see308

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

16 Noyabr 2026 22:45see288

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see287

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see283

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see283

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see278

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see261

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see256

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

16 Noyabr 2026 20:15see251

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see250

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

16 Noyabr 2026 17:35see246

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

17 Noyabr 2026 09:14see246

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see240

Bu ərazidə yeni üç mərtəbəli məktəb TİKİLƏCƏK 9 milyonluq LAYİHƏ

16 Noyabr 2026 18:22see237

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see232

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see229

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

16 Noyabr 2026 23:35see223

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

17 Noyabr 2026 14:52see200

Dişlər yaddaş kartımızdır?

17 Noyabr 2026 13:42see180
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri