Icma.az
close
up
RU
Dünyanı cənginə alan fəlakət regionumuza da çatdı Bu, artıq ekstremdir

Dünyanı cənginə alan fəlakət regionumuza da çatdı Bu, artıq ekstremdir

GlobalInfo portalından əldə olunan məlumata əsasən, Icma.az xəbər verir.

Ölkə ərazisində, eləcə də regionda intensiv yağışlar davam edir. Yağıntılar nəticəsində bəzi ərazilərdə subasma olub, gölməçələr yaranıb. Oxşar hava şəraiti hazırda dünyanın bir sıra ölkələrində də qeydə alınır. Mütəxəssislər mövcud vəziyyəti dünya üzrə fəlakət kimi qiymətləndirirlər.

Globalinfo.az-a danışan “Səma və Eko” Sosial İqtisadi İnkişafa Yardım İctimai Birliyinin sədri, ekoloq İradə Həsənova deyib ki, son illərdə dünyanın böyük şəhərlərində, xüsusilə London, Paris, Dubay kimi iri urban mərkəzlərdə də intensiv yağışlar problemlərə səbəb olur:

“Küçələrin su altında qalması, nəqliyyatın iflic olması və yaşayış məntəqələrində lokal daşqınların baş verməsi artıq qlobal iqlim dəyişikliyinin nəticəsidir. Metrologiyada hər güclü yağış təbii fəlakət kimi qiymətləndirilmir. Lakin müəyyən hallarda fövqəladə hidrometroloji hadisə hesab olunur. Belə ki, qısa müddətdə normadan bir neçə dəfə artıq yağıntı düşürsə, şəhər infrastrukturu fəaliyyətini itirirsə, yaşayış evlərinə və əmlaka ziyan dəyərsə, o zaman hadisə artıq urban daşqın və ya hidrometroloji təbii fəlakət kimi qiymətləndirilir”.

Ekoloq bildirib ki, metrologiyada 24 saatda 100 mm və daha çox yağış çox vaxt “ekstrem güclü yağış” hesab olunur:

“Saatda 50 mm-dən artıq olan yağış “çox güclü”, 80 mm-dən yuxarı isə “ekstrem intensivlik” sayılır. Metrologiyada “norma“ anlayışı müəyyən ərazi üzrə uzun illərin orta yağıntı göstəricisinə əsaslanır. Əgər ay üzrə orta norma 20 mm-dir və faktiki düşən yağıntı 80 mm olarsa, bu zaman həmin yağıntı normadan 4 dəfə artıq hesab edilir. Əgər belə yağış zamanı küçələri su basırsa, nəqliyyat dayanırsa, evlərə ziyan dəyirsə və insanların təhlükəsizliyi risk altına düşərsə onda bu hadisə təbii fəlakət kimi qiymətləndirilə bilər. Məsələn, Dubayda 2024-cü ildə rekord yağışlar şəhərin fəaliyyətini demək olar ki, dayandırmışdı. Londonla Parisdə də son illər qısamüddətli intensiv yağışlar metro və yolları su altında qoyub. Bu, urbanizasiya və iqlim dəyişikliyi ilə bağlıdır”.

İB sədri qeyd edib ki, son illərdə ekstrem yağıntı hadisələrinin tezliyi artmaqdadır:

“Bu artım əsasən qlobal temperaturun yüksəlməsi, atmosfer rütubətinin artması və regional hava dövranının dəyişməsi ilə bağlıdır. Bu səbəbdən qısamüddətli, lakin çox intensiv yağışlar artıq nadir hadisə deyil, yeni iqlim reallığının göstəricisi hesab olunur”.

İ.Həsənovanın sözlərinə görə, Azərbaycanda xüsusilə şəhər ərazilərində qısa müddətdə çox yağıntı düşməsi yolların su altında qalmasına, nəqliyyatın çətinləşməsinə və kanalizasiya sistemlərinə əlavə yük düşməsinə səbəb olur:

“Əgər rəsmi məlumatlarda yağıntının normadan 3-4 dəfə artıq olduğu qeyd edilirsə, bu, artıq adi meteoroloji hadisə deyil, ekstrem hava hadisəsi kimi qiymətləndirilir. Müasir dövrdə iri şəhərlərdə müşahidə olunan intensiv yağışlar təkcə lokal hava hadisəsi deyil, qlobal iqlim dəyişikliklərinin praktik nəticəsidir”.

Ləman İmran
Globalinfo.az

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:158
embedMənbə:https://globalinfo.az
archiveBu xəbər 28 Mart 2026 17:19 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Balıq bazarında bahalaşma var (Video)

14 Noyabr 2026 21:02see337

Yuğ Teatrında Ana tamaşasının premyerası keçirilib FOTOLAR

14 Noyabr 2026 20:23see313

Avropa siyasi məkanında aparılan müzakirələrdə Azərbaycan fəal iştirak edir

14 Noyabr 2026 19:16see310

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see284

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see278

Rusların təxminən 90 faizi son üç ildə kredit götürdüyünü etiraf edib

14 Noyabr 2026 19:30see276

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see272

Ermənistanı Avropa İttifaqının tərkibində görürəm Paşinyan

14 Noyabr 2026 19:50see268

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see257

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see253

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see249

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see249

Bitkoinin qiyməti 66 min dollardan aşağı düşdü

15 Noyabr 2026 01:34see219

Həftədə bir məşq fiziki formanı və sağlamlığı yaxşılaşdıra bilərmi?

14 Noyabr 2026 21:54see217

Məşhur model milyarderə ərə getdi

15 Noyabr 2026 00:26see210

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see202

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see198

Türkiyəli aktyor ev sahibi ilə məhkəməni uddu Kirayə qalmaqalı

14 Noyabr 2026 22:18see198

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

15 Noyabr 2026 13:13see193

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see189
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri