Dünyanı üç yerə bölmək olmaz.!?

...ABŞ dövlət katibi Marko Rubio, Donald Tramp, Si Cinpin və Vladimir Putin arasında "münaqişəyə son qoymaq yollarını müzakirə etmək" üçün mümkün görüş ideyasını şərh edərkən, belə danışıqların həqiqətən də baş tutduğunu bildirdi.

O, Vaşinqtonun Ukrayna ilə Rusiya arasındakı müharibəyə son qoymağa çalışdığını və belə bir görüşün guya buna kömək edə biləcəyini iddia etdi.

Axı, "əhval-ruhiyyənin gərginləşməsi" və müharibənin "başqa bir ölkəyə" yayılması riski də var idi.

...Görüşlə bağlı müzakirələr aparılıb. Hələ razılaşdırılıb-razılaşdırılmadığını bilmirəm, amma prezident açıq şəkildə bildirib: Ukrayna və Rusiyadakı müharibənin bitməsini görmək istərdi.

SİA-nın əldə etdiyi məlumata görə, ukraynalı jurnalist Olesiya Yaxno bunu ötən gün Marko Rubio bəyan edib.

...Texniki cəhətdən Tramp, Si Cinpin və Putin arasında görüş təşkil etmək mümkün olardı. Məsələn, 18-19 noyabrda Çində keçiriləcək Asiya-Sakit Okean İqtisadi Əməkdaşlıq (APEC) sammitində...

Amma mahiyyət etibarilə, bu, Rusiya hakimiyyətinin geosiyasi təsir qazanmaq üçün təsvir etməyə çalışdığı kimi "Yalta 2" deyil (dünyanı üç yerə bölmək çox cəlbedicidir). Hətta ikitərəfli formatda, ABŞ-Çin də daxil olmaqla istənilən konfiqurasiyada belə, bu, "Yalta 2" də deyil.

Ən azından ona görə ki, ehtimal olunan iştirakçılar arasında uzunmüddətli maraqların birliyi yoxdur.

Əslində, ABŞ və Çin rəqibdir. Çin və Rusiya arasındakı münasibətlər getdikcə daha çox tabeçilik halına gəlir. ABŞ və Rusiya hazırda Kremlin təbliğ etdiyi şübhəli biznes sövdələşmələri ilə birləşir (bu, Rusiya təbliğatçılarının xoşuna gələn haldır ki, artıq Amerika siyasi hakimiyyətində bölünmələrə səbəb olur).

Bundan əlavə, hər hansı yeni tənzimləmə və ya vahid qaydaların dünya nizamının təməli kimi ortaya çıxması həmişə müəyyən bir ümumi pozulmaz normalar toplusu üzərində qurulur (məsələn, 20-ci əsr dünya nizamında BMT Nizamnaməsində əks olunmuşdu).

Rusiya, sanki "yazılı çanta" kimi müharibəsi ilə təcavüz və könüllülüyü, o cümlədən nüvə şantajını xarici siyasət forması kimi qəbul etməyə çalışır.

Və bu, apriori dünya nizamına və dinc qarşılıqlı fəaliyyət formalarına qayıtmaq cəhdlərini sarsıdır.

Ukraynadakı Rusiya müharibəsinin APEC sammitində belə bir mümkün görüşün mövzusu kimi elan edilməsi bir daha sübut edir ki, Rusiya-Ukrayna müharibəsi çoxdan qlobal xarakter alıb.

Məhz buna görə də ona son qoymağın yolunu tapmaq bu qədər vacibdir.

Axı, ya müharibə dayandırılacaq, ya da bu "müharibə çantası" müxtəlif konfiqurasiyalarda gəzməyə davam edəcək.

Lakin, Kreml nə qədər çalışsa da, bu problemin həllinin praktik səviyyəsini nəzərə alsaq, Avropa və Ukrayna olmadan Avropadakı müharibəni müzakirə etmək mümkün deyil. Xüsusilə də Çin Avropa Birliyini əhəmiyyətli iqtisadi tərəfdaş və bazar hesab etdiyi üçün…

Əli Babayev