Icma.az
close
up
RU
Dünyanın nadir torpaq sərvətləri: kim daha çox sahibdir?

Dünyanın nadir torpaq sərvətləri: kim daha çox sahibdir?

Turkstan.az saytından alınan məlumata görə, Icma.az bildirir.

Nadir torpaq elementləri XXI əsrin strateji resurslarından biri kimi qiymətləndirilir. Süni intellekt texnologiyalarından tutmuş hərbi-sənaye məhsullarına, elektrik avtomobilləri, raket sistemləri, çiplər və yüksək dəqiqlikli optik avadanlıqlar kimi yüzlərlə kritik sahənin əsas xammalı məhz bu materiallardır. Mütəxəssislər bildirirlər ki, nadir torpaq resurslarına çıxış gələcək qlobal güc balansının müəyyənləşməsində həlledici rol oynaya bilər.

Xarici agentliklərə istinadən həmin nadir elementlərin toplandığı ölkələrin siyahısını təqdim edirik.

Geoloji araşdırmalar göstərir ki, bu sahədə dünya lideri Çindir. Təxminən 44 milyon ton nadir torpaq elementi ehtiyatı ilə Pekin planetin ümumi resurslarının 48 faizini nəzarətdə saxlayır. Bu, texnologiya bazarlarında Çinin strateji üstünlüyünü möhkəmləndirən əsas faktorlardan biridir.

İkinci pillədə yerləşən Braziliya isə 21 milyon ton ehtiyatla qlobal həcmin 23 faizinə sahibdir. Mühüm məqam odur ki, bu resursların böyük qismi hələ ilkin işlənmə mərhələsindədir. Yəni ölkənin gələcəkdə dünya bazarında rolunun daha da artması ehtimal edilir.

Siyahının növbəti hissəsində Hindistan (6,9 milyon ton), Avstraliya (5,7 milyon ton), Rusiya (3,8 milyon ton) və Vyetnam (3,5 milyon ton) qərarlaşıb. Bu altı ölkə birlikdə dünya üzrə müəyyən edilmiş nadir torpaq ehtiyatlarının təxminən 80 faizini təşkil edir. Bu fakt təkcə iqtisadi deyil, həm də siyasi güc bölgüsünü göstərən mühüm göstərici hesab olunur.

ABŞ isə bu yarışda nisbətən geridə görünür. Ölkənin mövcud rezervi cəmi 1,9 milyon ton, yəni qlobal resursun 2 faizi səviyyəsindədir. Bu göstərici Vaşinqtonun texnoloji istehsalda Çindən xammal asılılığını açıq şəkildə ortaya qoyur.

Məhz buna görə də son illər ABŞ administrasiyası idxal asılılığını azaltmaq üçün sürətlə yeni mədən layihələrinə sərmayə yatırır, icazə proseslərini sürətləndirir və təchizat zəncirini şaxələndirmək üçün müttəfiqlərlə əməkdaşlığı genişləndirir.

Ekspertlər hesab edir ki, qarşıdakı onillik nadir torpaq elementləri uğrunda rəqabətin daha da kəskinləşəcəyi dövr olacaq.

Bu mənzərə bir daha sübut edir ki, müasir dünyada enerji resursları artıq neft və qazla məhdudlaşmır. Geosiyasi sabitlik, texnoloji müstəqillik və hərbi təhlükəsizlik getdikcə daha çox nadir torpaq metalları ilə əlaqələndirilir. Dünya xəritəsinə nəzər saldıqda isə bu sərvətin ən böyük payı hazırda Cənubi Amerika və Asiyanın nəzarətindədir./Musavat.com

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:215
embedMənbə:https://www.turkustan.az
archiveBu xəbər 28 Noyabr 2025 16:21 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see363

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see303

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see301

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see301

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see296

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see277

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see277

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see277

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see262

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

20 Noyabr 2026 20:43see258

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see256

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see255

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see251

Liderlər razılığa gəldi: Süni intellektin hərbi əməliyyatlara müdaxiləsi məhdudlaşdırılır

20 Noyabr 2026 21:29see250

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see249

“Xəstələr bilmir hara getsin, hara qaçsın” Onkoloji müalicə ilə bağlı ÇAĞIRIŞ

20 Noyabr 2026 17:30see244

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see242

Ağdamda yaradıcı master klas təşkil olundu FOTO

20 Noyabr 2026 21:05see232

Cennifer Lopesdən ETİRAF: “Altı ay dayanmadan ağladım”

20 Noyabr 2026 19:20see228

Qan qrupu immunitetə nə dərəcədə təsir edir?

20 Noyabr 2026 13:53see201
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri