Icma.az
close
up
RU
Dünyanın nadir torpaq sərvətləri: kim daha çox sahibdir?

Dünyanın nadir torpaq sərvətləri: kim daha çox sahibdir?

Turkstan.az saytından alınan məlumata görə, Icma.az bildirir.

Nadir torpaq elementləri XXI əsrin strateji resurslarından biri kimi qiymətləndirilir. Süni intellekt texnologiyalarından tutmuş hərbi-sənaye məhsullarına, elektrik avtomobilləri, raket sistemləri, çiplər və yüksək dəqiqlikli optik avadanlıqlar kimi yüzlərlə kritik sahənin əsas xammalı məhz bu materiallardır. Mütəxəssislər bildirirlər ki, nadir torpaq resurslarına çıxış gələcək qlobal güc balansının müəyyənləşməsində həlledici rol oynaya bilər.

Xarici agentliklərə istinadən həmin nadir elementlərin toplandığı ölkələrin siyahısını təqdim edirik.

Geoloji araşdırmalar göstərir ki, bu sahədə dünya lideri Çindir. Təxminən 44 milyon ton nadir torpaq elementi ehtiyatı ilə Pekin planetin ümumi resurslarının 48 faizini nəzarətdə saxlayır. Bu, texnologiya bazarlarında Çinin strateji üstünlüyünü möhkəmləndirən əsas faktorlardan biridir.

İkinci pillədə yerləşən Braziliya isə 21 milyon ton ehtiyatla qlobal həcmin 23 faizinə sahibdir. Mühüm məqam odur ki, bu resursların böyük qismi hələ ilkin işlənmə mərhələsindədir. Yəni ölkənin gələcəkdə dünya bazarında rolunun daha da artması ehtimal edilir.

Siyahının növbəti hissəsində Hindistan (6,9 milyon ton), Avstraliya (5,7 milyon ton), Rusiya (3,8 milyon ton) və Vyetnam (3,5 milyon ton) qərarlaşıb. Bu altı ölkə birlikdə dünya üzrə müəyyən edilmiş nadir torpaq ehtiyatlarının təxminən 80 faizini təşkil edir. Bu fakt təkcə iqtisadi deyil, həm də siyasi güc bölgüsünü göstərən mühüm göstərici hesab olunur.

ABŞ isə bu yarışda nisbətən geridə görünür. Ölkənin mövcud rezervi cəmi 1,9 milyon ton, yəni qlobal resursun 2 faizi səviyyəsindədir. Bu göstərici Vaşinqtonun texnoloji istehsalda Çindən xammal asılılığını açıq şəkildə ortaya qoyur.

Məhz buna görə də son illər ABŞ administrasiyası idxal asılılığını azaltmaq üçün sürətlə yeni mədən layihələrinə sərmayə yatırır, icazə proseslərini sürətləndirir və təchizat zəncirini şaxələndirmək üçün müttəfiqlərlə əməkdaşlığı genişləndirir.

Ekspertlər hesab edir ki, qarşıdakı onillik nadir torpaq elementləri uğrunda rəqabətin daha da kəskinləşəcəyi dövr olacaq.

Bu mənzərə bir daha sübut edir ki, müasir dünyada enerji resursları artıq neft və qazla məhdudlaşmır. Geosiyasi sabitlik, texnoloji müstəqillik və hərbi təhlükəsizlik getdikcə daha çox nadir torpaq metalları ilə əlaqələndirilir. Dünya xəritəsinə nəzər saldıqda isə bu sərvətin ən böyük payı hazırda Cənubi Amerika və Asiyanın nəzarətindədir./Musavat.com

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:214
embedMənbə:https://www.turkustan.az
archiveBu xəbər 28 Noyabr 2025 16:21 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see363

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see345

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see315

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see313

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see304

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see295

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see286

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see278

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see268

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see258

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

20 Noyabr 2026 00:06see247

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see246

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see235

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

19 Noyabr 2026 17:30see235

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see233

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see233

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see231

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see229

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see220

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see218
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri