Dünyanın qızıl ehtiyatı azalıb

2025-ci ildə qızıl təxminən 50 faizdən çox bahalaşmaqla, son illərdə bazarlarda müşahidə olunmayan ən yüksək qiymət artımı ilə rekord həddə çatıb.
Reyting.az xəbər verir ki, mütəxəssislərin hesablamalarına görə, artıq dünya qızıl ehtiyatının təxminən 75 faizi hasil edilib.
2025-ci ildə açıqlanmış məlumatlarda qeyd olunur ki, dünyada yeni yataqların azalması və hasilat xərclərinin artması səbəbindən bəzi ölkələr mövcud reallığı nəzərə alaraq, diqqəti təkrar emala, həmçinin yeni texnologiyalara yönəldir.
Ekspertlərin fikrincə, tarixilik baxımdan, bütün qızılın üçdə ikisi əslində, 1950-ci ildən sonra çıxarılıb ki, bu da sənayenin inkişаfı və texnoloji tərəqqi sayəsində mümkün olub. Hazırda isə qızılın hasilat tempi azalsa da, dövriyyədə olan qiymətli metalın ümumi miqdarı hər il getdikcə, daha da artır.
Statistikaya görə, dünya üzrə hasil edilən bütün qızılın 45 faizi zinət əşyalarına, 22 faizi sikkə və külçələrə,17 faizi isə mərkəzi bankların ehtiyatlarına aiddir. Qiymətli metal olan qızıldan elektronika və aerokosmik sənayedə də geniş istifadə edilir.
Beynəlxalq aləmdə mövcud olan, həm də iqtisadi cəhətdən işlənə bilən bütün qızıl ehtiyatları bu gün 64 min tondur, lakin bununla belə hələ də kəşf edilməmiş yataqlar var. Amerikalı ekspertlər bildirirlər ki, qiymətlərin artması qismən kasıb, az ehtiyatı, həmçinin dərin olan yataqların işlənməsini daha da sərfəli edir və yeni axtarışlara təkan verir.
Qeyd edək ki, 2025-ci ildə qızılın qiyməti rekord həddə bahalaşmaqla, bu qiymətli metalın bazar tarixində ilk dəfə unsiya üçün 4000 ABŞ dollar olub.
Mütəxəssislərin hesablamalarına görə, hazırda iqtisadi cəhətdən rentabelli dünyanın qızıl ehtiyatı 64 min ton təşkil edir ki, bu da 15 metr hündürlüyündə bir kub deməkdir. İndiyədək insanlıq tarixində, bəşər övladı tərəfindən hasil edilən bütün qızılı çəkib, yəni təxminən 216 min tonu əgər bir kub şəklinə salınması mümkün olsaydı, həmin kubun hündürlüyü 22 metrə çatar, yaxud da qızıl kubu dörd mərtəbəli bina boyda olardı.
Onu da qeyd edək ki, təqdim edilmiş məlumatlar tamamilə rəsmi mənbələrə istinad edir və Dünya Qızıl Şurası ilə yanaşı, ABŞ Geoloji Xidmətinin hesabatlarına əsaslanır.

Oqtay QORÇU