“Duyğular xatirələrimizi təhrif edə bilər…”

...Los-Ancelesdəki Kaliforniya Universitetinin psixoloqları müəyyən ediblər ki, təkrar təcrübələrlə oxşar xatirələr birləşə bilər, xüsusən də onlardan biri güclü emosiyalarla əlaqələndirilirsə. Bu təsir daha çox narahatlığı olan insanlarda və emosional hadisələrə daha kəskin reaksiya verənlərdə özünü göstərib.

SİA-nın məlumatına görə, tədqiqatın aparıcı müəllifi, professor Devid Kluettin izah etdiyi kimi, beynimiz daim oxşar hadisələri ayırd etmək vəzifəsi ilə üzləşir.

Məsələn, insan hər gün eyni yerdə maşın saxlayırsa, beyin bugünkü yeri necə xatırlayır və əvvəlkilərlə qarışdırmır?

Bu cür çaşqınlığın qarşısını almağa kömək edən mexanizmlərdən biri hadisələr arasındakı fərqlərin şişirdildiyi sözdə yaddaş itələməsidir.

Lakin alimlərin yeni təcrübəsi gözlənilməz nəticələr göstərib. İştirakçılar “çəkilmə” effekti əvəzinə “yaddaş cazibəsi” nümayiş etdirdilər – onların oxşar hadisələrlə bağlı xatirələri birləşərək onları daha da oxşar edib.

Üstəlik, bu təsir şiddətli narahatlığı olan insanlarda daha güclü idi, xüsusən də hadisələrdən biri xoşagəlməz bir stimulla - kəskin səslə müşayiət olunurdu.

Tədqiqatın həmmüəllifi Erin Morroyun sözlərinə görə, bu yaddaş mexanizmi bəzi hallarda faydalı ola və potensial təhlükəli vəziyyətlərdən qaçmağa kömək edə bilər.

Bununla belə, mənfi xatirələrin həddən artıq birləşməsi təhlükəsizi təhdid edən vəziyyətlərdən ayırmağa mane ola bilər ki, bu da narahatlıq pozğunluqlarının inkişafına kömək edə bilər.

Alimlər emosional vəziyyətlərin gündəlik həyatda və psixi sağlamlıqda yaddaşın formalaşmasına necə təsir etdiyini anlamaq üçün tədqiqatlarını davam etdirməyi planlaşdırırlar.

Nazlı Almuradova