Ekspert: Bu dəyişiklik sayəsində yüzlərlə tələbə ödənişsiz təhsil alacaq

Dekabrın 20-də “Valideynlərini itirmiş və valideyn himayəsindən məhrum olmuş uşaqların sosial müdafiəsi haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununda dəyişiklik edilib.

Yeni dəyişikliyə əsasən, mövcud qanunvericilikdə valideynlərini itirmiş və valideyn himayəsindən məhrum olmuş uşaqların sırasından olan şəxslərin əhatə dairəsi genişləndirilib.

Belə ki, hər iki valideyni vəfat edən və ya bir valideyni vəfat etmiş, digər valideyni isə orqanizmin funksiyalarının 61-100 faiz pozulmasına görə əlilliyi müəyyən edilmiş şəxslərlə yanaşı, bir valideyni vəfat etmiş və digər valideyni aşağıda sadalanan bəndlərdən hər hansı birinə aid olan şəxslər də valideyn himayəsindən məhrum olmuş uşaqlar hesab ediləcəklər:

cəzaçəkmə müəssisələrində cəzasını çəkən;

məlum olmayan;

xəbərsiz itkin düşmüş, fəaliyyət qabiliyyəti olmayan (fəaliyyət qabiliyyəti məhdudlaşdırılan) hesab edilən, ölmüş elan edilən;

valideynlik hüquqlarından məhrum edilən və ya valideynlik hüquqları məhdudlaşdırılan;

uşaqlarının tərbiyə edilməsindən və ya onların hüquq və mənafelərinin müdafiəsindən imtina edən;

uşaqlarını uşaqlar üçün sosial xidmət müəssisələrindən götürməkdən imtina edən şəxslər.

Modern.az-ın məlumatına görə, Elm və Təhsil Nazirliyi bildirib ki, mövcud qanunvericiliyə əsasən, valideynlərini itirmiş və valideyn himayəsindən məhrum olmuş uşaqlar (övladlığa götürüldükdə belə) təhsil aldıqları müddətdə tam dövlət təminatına götürülürlər. Belə ki, dövlət və özəl ali, orta ixtisas və peşə təhsili müəssisələrində əyani təhsilalma formasında və 23 yaşınadək ödənişli əsaslarla təhsil aldıqları halda onların təhsil haqqı xərcləri dövlət büdcəsinin vəsaiti hesabına ödənilir.

Əlavə olaraq, ödənişli və ya dövlət sifarişi ilə (ödənişsiz) təhsil almasından asılı olmayaraq onlara imtahan sessiyalarındakı orta bal göstəriciləri (ÜOMG) nəzərə alınmaqla müəyyən edilmiş təqaüdün iki mislindən az olmayan miqdarda hər ay əlavə təqaüdlər verilir, təhsil aldıqları müddət ərzində dərslik və dərs ləvazimatları alınması üçün müavinət ödənilir. Eyni zamanda təhsil müəssisələrini bitirdikləri zaman mövsümi paltar, ayaqqabı və birdəfəlik pul vəsaiti ilə təmin edilirlər. O cümlədən ilk dəfə işə düzələn zaman onlara birdəfəlik müavinət ödənilir.

Təhsil eksperti Rizvan Fikrətoğlu "Sherg.az"a açıqlamasında bildirib ki, bu çox yaxşı addımdır:

“Əvvəllər tələbə valideynin biri vəfat etmiş, digər valideyni isə birinci və ya ikinci qrup əlil olduqda təhsil ödənişindən azad edilirdi. Sadəcə həmin şəxslərin siyahısı genişləndirilib. Bu addın müsbət qarşılanmalıdır. Dövlətin sosial həssas qrupdan olan əhaliyə olan etimadı, diqqəti və qayğısı kimi qiymətləndirilməlidir. Bu dəyişiklik sayəsində yüzlərlə tələbə ödənişsiz təhsil alacaq. Həmçinin bu da təhsilə əlçatanlığın təmini, bərabər imkanların yaradılması kimi şərh edilməlidir. Valideynlərini itirmiş və valideyn himayəsindən məhrum olmuş uşaqların sosial müdafiəsi haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununa edilən dəyişikliklərə əsasən, bir valideyni vəfat etmiş və digər valideyni aşağıda sadalanan bəndlərdən hər hansı birinə aid olan şəxslər də valideyn himayəsindən məhrum olmuş uşaqlar hesab ediləcəklər. Bunlara bir valideynini itirmiş şəxsin digər valideyni cəzaçəkmə müəssisələrində cəzasını çəkirsə, digər valideyni məlum deyilsə, xəbərsiz itkin düşübsə, fəaliyyət qabiliyyəti yoxdursa (fəaliyyət qabiliyyəti məhdudlaşdırılan), ölmüş elan edilibsə, uşaq valideynlik hüquqlarından məhrum edilibsə və ya valideynlik hüquqları məhdudlaşdırılıbsa, uşaqlarının tərbiyə edilməsindən və ya onların hüquq və mənafelərinin müdafiəsindən imtina edilibsə, uşaqlarını uşaqlar üçün sosial xidmət müəssisələrindən götürməkdən imtina edən şəxslərin də uşaqları ödənişsiz təhsil alacaqlar. Ödənişsiz təhsil dedikdə burada ödənişli qəbul olub, dövlət hesabına təhsil alacaq tələbələrdən söhbət gedir".