Icma.az
close
up
RU
Ekspert: İran Nüvə Silahı Yaratmaq qərarına gələrsə, NPT dən çıxa bilər

Ekspert: İran Nüvə Silahı Yaratmaq qərarına gələrsə, NPT dən çıxa bilər

Bizimyol saytından alınan məlumata görə, Icma.az bildirir.

İran Nüvə Silahlarının Yayılmaması Müqaviləsindən (NPT) yalnız o halda çıxa bilər ki, hazırda ölkə rəhbərliyi tərəfindən qadağan edilən nüvə silahı hazırlamaq qərarına gəlsin.

Bizimyol.infon xəbər verir ki, İranlı politoloq Mehdi Seyf Təbrizi mətbuata müsahibəsində bu barədə fikirlərini bildirib.

“Əgər İran nüvə silahından imtina siyasətini davam etdirmək niyyətindədirsə, o zaman çox güman ki, NPT-dən çıxmayacaq, çünki bu, İran üçün ciddi xərclərə səbəb olacaq və onun milli təhlükəsizliyinin möhkəmlənməsinə heç bir təsir göstərməyəcək. NPT-dən çıxmaq İranın müttəfiqləri Rusiya və Çinlə münasibətlərinə xələl gətirə bilər”, - deyə ekspert qeyd edib.

“Ancaq hakim elita və İranın ekspert icmasının əhəmiyyətli bir hissəsi nüvə silahı yaratmaq qərarına gəlsə, NPT-dən çıxmaq rasional və əsaslandırılmış addım olacaq”, - deyə o bildirib.

Ekspert: “İslam Respublikası indiyədək nüvə silahı yaratmaq üçün heç bir səy göstərməyib və Qərb rəsmilərinin bu məsələ ilə bağlı bütün bəyanatları sadəcə olaraq İrana qarşı ittihamlardır və Tehrana qarşı düşmən qərarlar qəbul etmək üçün bəhanə yaratmaq məqsədi daşıyır”, - deyə qeyd edib.

“Qərbin bu cür tədbirlərindən biri Qərb ölkələrinin BMT sanksiyalarını avtomatik bərpa etmək və İrana maksimum təzyiq göstərmək üçün çox güman ki, 2025-ci ilin oktyabrında tətbiq edəcəyi snapback mexanizminin işə salınması olacaq. ABŞ başda olmaqla kollektiv Qərb İranın xoş niyyətini nəzərə almadan bu mexanizmi işə salacaq”, - deyə politoloq bildirib.

Onun sözlərinə görə, “snapback mexanizmi işə salınarsa, Tehran etmədiklərinin xərclərini öz üzərinə götürəcək”. “Əgər İran bunun bədəlini ödəməli olsa, o zaman öz təhlükəsizliyini təmin etmək üçün nüvə silahı hazırlamağa diqqət etməlidir”, - deyə iranlı politoloq qeyd edib.

2025-ci ilin oktyabrında, yəni İranın nüvə proqramı üzrə Birgə Hərtərəfli Fəaliyyət Planının bağlanmasından 10 il sonra Qərb ölkələri BMT Təhlükəsizlik Şurasının Tehrana qarşı sanksiyalarının bərpasını nəzərdə tutan snapback mexanizmini işə salmaq imkanı əldə edəcəklər. İran daha əvvəl Aİ-3-ə xəbərdarlıq etmişdi ki, mexanizmdən istifadə edilərsə, NPT-dən çıxacaq.

Birgə Hərtərəfli Fəaliyyət Planı (JCPOA) BMT Təhlükəsizlik Şurasının daimi beşliyi və Almaniyanın nüvə inkişafı ilə bağlı böhranı həll etmək üçün 2015-ci ildə İranla imzalayıb. 2018-ci ildə Donald Tramp prezident kimi ilk müddətində sazişdən çıxıb və nüvə sazişinin şərtlərinə əsasən ləğv edilmiş bütün anti-İran sanksiyalarını bərpa edib.

Buna cavab olaraq, İran parlamenti 2020-ci ildə Sanksiyaların ləğvi və İran xalqının mənafeyinin müdafiəsi üçün strateji fəaliyyətlər haqqında qanunu qəbul edib və ona uyğun olaraq, nüvə sazişindən irəli gələn bir sıra öhdəlikləri, o cümlədən Atom Enerjisi üzrə Beynəlxalq Agentliyin (BAEA) təftişlərini dayandırmaq, NPT təminatları sazişindən kənara çıxarmaq və İslam Respublikası arasında BAEA-nın monitorinqinə qadağa qoyub.

2003-cü ildən İran ölkənin ali lideri Ayətullah Əli Xameneinin İslam dininə zidd olduğu üçün nüvə silahının istehsalını qadağan edən fitvası (dini əmr) altındadır. İran Xarici İşlər Nazirliyi dəfələrlə qeyd edib ki, Tehran kütləvi qırğın silahlarının hazırlanmasından imtina siyasətinə sadiqdir.

Bununla belə, 2024-cü ildə İsraillə gərginliyin artması və Yaxın Şərqdə genişmiqyaslı hərbi eskalasiya riski ilə əlaqədar İranın bir sıra siyasətçiləri və millət vəkilləri “İsrail təhlükəsi”ndən müdafiə üçün fitvanın ləğv edilməsini və nüvə silahının hazırlanmasına başlanılmasını istəyiblər. Onların narahatlığı əvvəllər ABŞ-ın İranın nüvə proqramı ilə bağlı böhranı həll etmək üçün hərbi gücdən istifadə edəcəyini istisna etməyən Donald Trampın Ağ Evə qayıtması ilə daha da artıb.

NPT 55 il əvvəl, 1970-ci il martın 5-də qüvvəyə minib. İndi əksər müstəqil dövlətlər tərəfindən ratifikasiya olunub. İsrail, Hindistan, Şimali Koreya və Pakistan müqavilənin tərəfləri deyil.

Qadir, Bizimyol.info

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:201
embedMənbə:https://www.bizimyol.info
archiveBu xəbər 05 Mart 2025 08:52 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see375

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see349

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see337

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see295

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

17 Noyabr 2026 23:18see281

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

17 Noyabr 2026 23:17see263

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see250

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see248

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

18 Noyabr 2026 00:46see246

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see243

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

18 Noyabr 2026 01:52see232

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

18 Noyabr 2026 01:24see231

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

18 Noyabr 2026 02:56see228

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see221

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see217

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see216

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see198

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see197

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see196

Vətən müharibəsinin xronikası: 16 oktyabrda Xocavəndin bir sıra kəndləri işğaldan azad edilib

18 Noyabr 2026 04:19see191
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri