Ekspertdən orqanik məhsullarla bağlı xəbərdarlıq

Marketlərdə və bazarlarda “ekoloji təmiz”, “orqanik”, “təbii” kimi etiketlərlə satılan məhsulların sayı sürətlə artır. Bəs “ekoloji təmiz məhsul” etiketi hansı hallarda qanuni və əsaslı hesab olunur? Bu məhsulların həqiqətən ekoloji standartlara uyğun istehsal edilib-edilmədiyini necə müəyyənləşdirmək olar? Azərbaycanda bu sahəyə nəzarət hansı qaydada həyata keçirilir və istehlakçılar aldadıcı etiketlərdən özlərini necə qoruya bilərlər?
Mövzu ilə bağlı qida eksperti Ağa Salamov Demokrat.az-a bildirib ki, sertifikatın olmaması həmin məhsulun yalnız marketinq məqsədilə təqdim edilməsi ehtimalını artırır:
"İstehlakçılar diqqətli olmalı, məhsulun mənbəyini araşdırmalıdır. Azərbaycan Respublikasında ekoloji təmiz kənd təsərrüfatı məhsullarının istehsalı və markalanması qanunvericiliklə tənzimlənir. Müvafiq dövlət qurumları tərəfindən nəzarət tədbirləri həyata keçirilsə də, istehlakçıların da diqqətli olması vacibdir. Onlar məhsul barədə araşdırma aparmalı və hüquqlarını tələb etməlidirlər.
Məsələn, çiyələk alırsan, bir neçə saat sonra güclü allergik reaksiyalar başlayır, bütün bədəndə səpkilər yaranır. Bu günlərdə bu barədə paylaşımlar da olmuşdu. Burada söhbət ekoloji təmiz məhsuldan getmir, əksinə pestisidlərin və herbisidlərin normadan artıq istifadəsi insan sağlamlığını ciddi təhlükə altına qoya bilər. Təkcə markalanmış məhsullar deyil, markalanmamış məhsullar da bu riskləri daşıyır. Məsələn, alça və digər meyvələrdə də əvvəllər rast gəlinməyən allergik reaksiyalar müşahidə olunur".
Ekspert istehlakçılara tövsiyə edir ki, məhsul alarkən yalnız qablaşdırmadakı reklam xarakterli ifadələrə deyil, sertifikatına, tərkibinə, istehsalçı məlumatlarına və etibarlı satış məntəqələrinə diqqət yetirsinlər:
"Qida təhlükəsizliyi baxımından məhsulun izlənilə bilən mənşəyə və təsdiqlənmiş keyfiyyət göstəricilərinə malik olması üzərində yazılan ifadələrdən daha önəmlidir.
Son illərdə sağlam qidalanmaya marağın artması ilə “ekoloji təmiz”, “orqanik” və “təbii” kimi ifadələrlə satışa çıxarılan məhsulların sayı da xeyli çoxalıb. Lakin bu sözlərin məhsulun üzərində qeyd olunması onun həqiqətən ekoloji standartlara uyğun olduğunu avtomatik şəkildə təsdiqləmir. Ekoloji təmiz məhsul anlayışı müəyyən tələblərə cavab verən istehsal sistemini ifadə edir. Bu məhsulların istehsalında torpağın becərilməsindən tutmuş emal, saxlanma və satış mərhələlərinə qədər bütün proseslər xüsusi qaydalara uyğun aparılmalı və müvafiq sertifikatlaşdırma orqanları tərəfindən təsdiqlənməlidir.
Buna görə də yalnız “təbii” və ya “ekoloji təmiz” kimi yazılar istehlakçı üçün kifayət hesab edilməməlidir. İstehlakçılar məhsul seçərkən sertifikatlaşdırma nişanına, istehsalçı məlumatlarına və məhsulun mənşəyinə diqqət yetirməlidirlər. Əgər məhsul həqiqətən orqanik və ekoloji standartlara uyğun istehsal olunubsa, bununla bağlı müvafiq sənədlər və rəsmi markalanma olmalıdır", - deyə o qeyd edib.
Əfsanə Kamal
Demokrat.az