“Elektrikli avtomobillərin batareyaları tezliklə ciddi problemə çevriləcək” EKSPERT

Son illər Azərbaycanda elektromobillərə tələbat kəskin şəkildə artıb. 

Bu avtomobillərin həm müsbət, həm də mənfi cəhətləri mövcuddur. Mənfi tərəflərdən biri isə batareyaların orta hesabla 6-7 il ömrünün olması və daha sonra dəyişdirilməsinə ehtiyac yaranmasıdır. Ən vacib məsələ ondan ibarətdir ki, sözügedən batareyaların ətraf mühitə atılması ciddi ekoloji risklər yaradır. Buna görə də bu batareyalar ya yenidən emal olunmalı, ya da təhlükəsiz şəkildə utilizasiya edilməlidir.

Maraqlıdır, ölkəmizdə bu proseslə bağlı hansı addımlar atılır? Batareyaların dəyişdirilməsi və utilizasiyası üçün konkret mexanizm varmı? Vətəndaşlar belə hallarla üzləşdikdə hara müraciət etməlidirlər və bu istiqamətdə hansı dövlət qurumları məsuliyyət daşıyır?

Mövzu ilə bağlı nəqliyyat eksperti Elməddin Muradlı Avtosfer.az-a bildirib ki, elektrik avtomobilləri həyatımıza yeni daxil olub və onların müəyyən problemləri, çətinlikləri, gözlənilməz vəziyyətləri ola bilər:

“Ancaq avtomobil istehsalçıları bu nəqliyyat vasitələrini daha təhlükəsiz və uzunömürlü etmək üçün addımlar atır, texnoloji yeniliklərlə daim təkmilləşdirməyə çalışırlar. Bu da bir reallıqdır ki, hər bir avtomobilin müəyyən istismar dövrü var. Bu, daxiliyanma mühərrikli avtomobillərə də aiddir. Onların da müəyyən müddətdən sonra təmirə və texniki qulluğa ehtiyacı olur.

Batareyalar isə çox ciddi təhlükə mənbəyidir. Çünki elektrik avtomobillərinin batareyalarının utilizasiyası ilə bağlı hələlik konkret bir prosedur müəyyənləşdirilməyib, bu istiqamətdə rəsmi reqlament yoxdur. Azərbaycanda, hətta bir çox inkişaf etmiş ölkələrdə belə bu batareyaların utilizasiyası üçün xüsusi poliqon mövcud deyil. Onlar zəhərli maddələrdən ibarət tərkibli olduqları üçün ciddi təhlükə yaradır.

Bu səbəbdən, batareyalarla davranış qaydaları beynəlxalq səviyyədə müəyyənləşdirilməli, ölkələr bu istiqamətdə öhdəliklər götürməli və müvafiq tələblərə əməl etməlidirlər. Hazırda rəsmi servis mərkəzlərinin bu qaydalara nə dərəcədə əməl etdiyi barədə konkret məlumat yoxdur. Azərbaycandakı rəsmi dilerlərdən də bu mövzuda hər hansı açıqlama verilməyib.

Ölkədə utilizasiya fondu yaradılıb və yəqin ki, bu fond yaxın illərdə bu istiqamətdə addımlar atmaq məcburiyyətində qalacaq. Çünki hər nə qədər yeni olsa da, 3-5 ildən sonra bu batareyaların utilizasiyasına real ehtiyac yaranacaq”.

Ekspert əlavə olaraq qeyd edib ki, bundan başqa, qəza zamanı bu batareyalar böyük təhlükə yarada bilər:

“Onların yanğınla müşayiət olunan halları ciddi risk daşıyır. Bu cür yanğınların söndürülməsi üçün hansı xüsusi maddələrin alındığı, Fövqəladə Hallar Nazirliyinin Yanğın Təhlükəsizliyi Xidmətinin buna nə dərəcədə hazır olduğu da sual altındadır.

Bir çox açıq suallar qalır və bu barədə ciddi düşünmək lazımdır. Çünki Azərbaycana bu tip nəqliyyat vasitələri sürətlə gətirilir və yaxın 3-5 il ərzində bu problemlər artıq daha qabarıq şəkildə özünü göstərəcək”.

Eltac Zülfüqaroğlu