Əliyevin qərarına Rusiyanın cavabı Kremlin əsl niyyəti budur

Rusiya Xarici İşlər Nazirliyinin mətbuat katibi Mariya Zaxarova jurnalistlərin Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 9 May – Faşizm üzərində Qələbə Günü münasibətilə Moskvada keçirilən hərbi parad və digər tədbirlərdə iştirak etməməsi ilə bağlı suallarını cavablandırıb. Qeyd edib ki, “Rusiya Azərbaycanla bağlı məsələləri qarşılıqlı hörmət əsasında həll etməkdə qərarlıdır”.

Zaxarova iki ölkə arasında müşahidə olunan gərginliyə toxunaraq bildirib ki, Moskva Bakı ilə münasibətləri 2022-ci ildə imzalanmış “Müttəfiqlik qarşılıqlı fəaliyyəti haqqında” bəyannamə əsasında qurur.

Zaxarovanın sözləri hazırkı şəraitdə necə dəyərləndirilməlidir? Kreml Bakı ilə münasibətləri düzəltmək üçün hansı addımları ata bilər?

Globalinfo.az-a danışan beynəlxalq münasibətlər üzrə ekspert Əziz Əlibəyli deyib ki, Rusiya ilk növbədə Azərbaycanla bağlı mövqeyini dəqiqləşdirməlidir:

“Rəsmi Moskva Azərbaycan əleyhinə danışan şəxsləri susdurmalı və bu prosesi dayandırmalıdır. Bir müddət öncə Azərbaycan mediasına geniş kiberhücumlar təşkil edildi. Bu prosesin bir daha təkrarlanmaması vacibdir.

(Aktauda qəzaya uğramış AZAL təyyarəsi)

Ümumiyyətlə, hazırda açıq qalan suallar çoxdur. Rəsmi Moskva izah etməlidir ki, niyə Azərbaycan əleyhinə informasiya cəbhəsi açılır.

Bakının Kremldən konkret gözləntiləri var. Bunlardan ən önəmlisi, təyyarəmizlə bağlı müvafiq istintaqın aparılması və cavabdeh şəxslərin məsuliyyətə cəlb edilməsidir. Mariya Zaxarova bu açıqlamalardan əvvəl Bakının suallarına cavab verməlidir. Quru sözlərlə gərginlik aradan qalxmaz”.

Politoloq Kamran Sultanlı isə deyib ki, Moskva üçün Azərbaycanla münasibətlərin normallaşması və təyyarə insidentinin gündəmdən çıxarılması olduqca önəmlidir:

“Rusiya əvvəlcə hadisəni ört-basdır etmək məqsədilə “Alfa Sığorta” şirkəti vasitəsilə kompensasiya vəd etdi, sonra isə Ramzan Kadırovun üzrxahlığı və məsuliyyəti üzərinə götürməsi ilə məsələni bağlamağa çalışdı. Lakin Azərbaycan Prezidenti prinsipial mövqeyindən geri çəkilmədi.

Rəsmi Bakı üçün Rusiya dövlətinin şəkildə üzr istəməsi, kompensasiya ödəməsi, hadisəni etiraf etməsi və günahkarların cəzalandırılması vacibdir.

Hesab edirəm ki, Mariya Zaxarovanın açıqlaması vəziyyətin nəzarətdə saxlanıldığını göstərmək və Rusiya tərəfinin simasını qorumağa yönəlmiş diplomatik addımdır”.

K.Sultanlının fikrincə, Rusiya tərəfi Prezident İlham Əliyevin Moskvaya səfəri üçün müxtəlif yollarla təzyiqlər göstərdi:

“Nəticə əldə olunmadıqda diplomatik və yumşaq üsullara keçildi. Bu səylərə Federasiya Şurasının sədri Valentina Matviyenkonun, Rus Pravoslav Kilsəsinin Patriarxı Kirilin Bakıya səfəri və ən əsası, Tacikistan və Belarus liderlərinin vasitəçiliyi ilə Rusiya və Azərbaycan prezidentləri arasında baş tutan telefon danışığını misal göstərə bilərik”.

(Prezident İlham Əliyevin Bütün Rusiyanın Patriarxı Kirilllə görüşü. 4 may 2025-ci il)

Ekspert əlavə edib ki, 9 May Qələbə Gününün yalnız Rusiya tərəfindən “özəlləşdirilməsinə” yol verməmək də Azərbaycanın prinsipial mövqeyidir:

“Bu baxımdan Azərbaycan nümayəndə heyətinin Moskvadakı tədbirlərdə iştirakı, ordunun nümayəndələrinin paradda olması həm siyasi mesaj, həm də Azərbaycanın qalib dövlət imicinin nümayişi baxımından əhəmiyyətli idi”.

Turan Rzayev
Globalinfo.az