Icma.az
close
up
RU
Menu

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

Ən güclü qoxu hissinə malik heyvan hansıdır? Gözlənilməz nəticə

Ən güclü qoxu hissinə malik heyvan hansıdır? Gözlənilməz nəticə

Qaynarinfo saytından verilən məlumata görə, Icma.az xəbər verir.

Hazırda heyvanlar aləmində ən güclü qoxu hissinə sahib olan canlı adına bir neçə namizəd var. Bunlar arasında Afrika filləri, Afrika kisəli siçanı və qrif-hind toyuğu xüsusi qeyd olunur. 

Qaynarinfo xəbər verir ki, "Livescience" nəşrinin təqdim etdiyi araşdırma nəticələri elm ictimaiyyətində böyük marağa səbəb olub.

Heyvanlar üçün qoxu hissi həyati əhəmiyyət daşıyır: o, qida tapmaqda, partnyor seçməkdə və yırtıcılardan yayınmaqda mühüm rol oynayır. Lakin hansı növün ən yaxşı qoxu hissinə sahib olduğunu dəqiq müəyyənləşdirmək çətindir.

İsveçin Linköpinq Universitetindən zooloq Matias Laska izah edir ki, təxminən 5,8 milyon fərqli qoxu molekulu mövcuddur və onların yalnız az bir hissəsi müxtəlif növlər üzərində sınaqdan keçirilib. Bu səbəbdən də "A növü B növündən daha yaxşı qoxu hissinə malikdir” kimi ümumi ifadələr elmi baxımdan əsassızdır.

Qoxunu ölçmək niyə çətindir?

Qoxu hissinin araşdırılması digər hisslərdən fərqli olaraq olduqca mürəkkəbdir. Görmə və eşitmədən fərqli olaraq, qoxuların ölçülməsi və idarə olunması çətindir – onlar havada və ya suda fərqli şəkildə yayılır, kimyəvi quruluşları isə olduqca kompleksdir.

Ən çox qoxu reseptoru olan heyvan: Afrika filləri

Qoxu hissinin gücünü təyin edən göstəricilərdən biri də qoxu reseptorlarını kodlayan genlərin sayıdır. 2014-cü ildə aparılmış araşdırmada məlum olub ki, Afrika filləri 1.948 qoxu reseptor geni ilə bu sahədə liderlik edir. Müqayisə üçün: insanlarda bu göstərici cəmi 396, itlərdə 811, siçanlarda isə 1.207-dir. Fillər bu güclü qoxu hissindən qida axtarışında, qohumlarını tanımaqda, yırtıcıları hiss etməkdə və cütləşmə partnyoru tapmaqda istifadə edir.

Qeyd edilməlidir ki, bu tədqiqat cəmi 13 məməli növünü əhatə edib və məsələn, çox güclü qoxu hissi olduğu deyilən ayılar bu siyahıya daxil edilməyib.

Beyindəki qoxu mərkəzi də mühüm rol oynayır

Qoxu hissini təyin edən başqa bir göstərici isə beyində qoxuların emalı ilə məşğul olan "qoxu soğanağı"nın ölçüsüdür. Məsələn, itlərdə bu hissə insanlarla müqayisədə çox daha böyükdür. Quşlar arasında isə ən həssas qoxu hissinə malik olan növ qrif-hind toyuğudur. Bu quşlar ölü heyvanların cəsədlərini böyük məsafədən qoxu ilə müəyyən edə bilirlər.

Lakin qoxu soğanağının böyük olması mütləq daha güclü qoxu hissi demək deyil. 2011-ci il tədqiqatları göstərib ki, oradakı neyronların sayı adətən ölçü ilə birbaşa əlaqəli deyil.

Minaları və vərəm xəstəliyini hiss edən siçan

Qoxu gücünü müəyyənləşdirməyin başqa yolu da spesifik qoxuları hiss etmə qabiliyyətidir. Bonn Universitetinin Sensor Dinamikası və Davranış Laboratoriyasından alim Tobias Aksels bildirir ki, Afrika kisəli siçanı son dərəcə həssas qoxu hissi sayəsində torpaq minalarını və vərəm xəstələrini aşkarlaya bilir.

Qoxunu bir molekula qədər hiss edən həşərat: İpəkqurdu

Onurğasızlar arasında isə ən güclü qoxu hissinə sahib olan canlı erkək ipəkqurdudur. Neiroetoloq Qabriella Vulfun izahına görə, bu həşəratlar dişi ipəkqurdunun feromonlarını 4,5 kilometrə qədər məsafədən hiss edə bilir, bəzən bircə molekula bəs edir.

Ağlasığmaz həssaslıq: Akulalar

Akulalar da inanılmaz dərəcədə güclü qoxu hissinə malikdir. Onlar ov tapmaq və partnyor seçmək üçün bu hissdən istifadə edir. Bəzi növlər 1:10 milyard nisbətində suda həll olunmuş kimyəvi maddəni hiss edə bilir. Lakin məşhur iddia olan "akula okeanda bir damcı qanı hiss edir” ifadəsi sadəcə mifdir.

Qeyd edək ki, insanların qoxu reseptorları itlərdən az olsa da, bəzi meyvə qoxularını daha yaxşı hiss etdikləri sübut olunub.

Nəticə: Universal çempion yoxdur

Beləliklə, heyvanlar aləmində universal olaraq "ən yaxşı qoxu hissi olan” bir canlı yoxdur. Hər bir növ öz yaşayış mühiti və ekoloji nişinə uyğun şəkildə spesifik qoxulara qarşı daha həssas təkamül edib. Kimisi öz ovunu tapmaq üçün, kimisi cütləşmək və ya təhlükədən qaçmaq üçün bu qabiliyyəti daha da gücləndirib.

Aydın

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:154
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 10 İyun 2025 21:24 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see294

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see283

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see274

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see271

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see248

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see245

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see236

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see232

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see227

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see224

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see224

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see215

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see206

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

19 Noyabr 2026 15:03see201

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

19 Noyabr 2026 13:48see200

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

20 Noyabr 2026 00:06see182

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

19 Noyabr 2026 17:30see180

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see179

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see177

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see177
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri