Icma.az
close
up
RU
Ən güclü qoxu hissinə malik heyvan hansıdır? Gözlənilməz nəticə

Ən güclü qoxu hissinə malik heyvan hansıdır? Gözlənilməz nəticə

Qaynarinfo saytından verilən məlumata görə, Icma.az xəbər verir.

Hazırda heyvanlar aləmində ən güclü qoxu hissinə sahib olan canlı adına bir neçə namizəd var. Bunlar arasında Afrika filləri, Afrika kisəli siçanı və qrif-hind toyuğu xüsusi qeyd olunur. 

Qaynarinfo xəbər verir ki, "Livescience" nəşrinin təqdim etdiyi araşdırma nəticələri elm ictimaiyyətində böyük marağa səbəb olub.

Heyvanlar üçün qoxu hissi həyati əhəmiyyət daşıyır: o, qida tapmaqda, partnyor seçməkdə və yırtıcılardan yayınmaqda mühüm rol oynayır. Lakin hansı növün ən yaxşı qoxu hissinə sahib olduğunu dəqiq müəyyənləşdirmək çətindir.

İsveçin Linköpinq Universitetindən zooloq Matias Laska izah edir ki, təxminən 5,8 milyon fərqli qoxu molekulu mövcuddur və onların yalnız az bir hissəsi müxtəlif növlər üzərində sınaqdan keçirilib. Bu səbəbdən də "A növü B növündən daha yaxşı qoxu hissinə malikdir” kimi ümumi ifadələr elmi baxımdan əsassızdır.

Qoxunu ölçmək niyə çətindir?

Qoxu hissinin araşdırılması digər hisslərdən fərqli olaraq olduqca mürəkkəbdir. Görmə və eşitmədən fərqli olaraq, qoxuların ölçülməsi və idarə olunması çətindir – onlar havada və ya suda fərqli şəkildə yayılır, kimyəvi quruluşları isə olduqca kompleksdir.

Ən çox qoxu reseptoru olan heyvan: Afrika filləri

Qoxu hissinin gücünü təyin edən göstəricilərdən biri də qoxu reseptorlarını kodlayan genlərin sayıdır. 2014-cü ildə aparılmış araşdırmada məlum olub ki, Afrika filləri 1.948 qoxu reseptor geni ilə bu sahədə liderlik edir. Müqayisə üçün: insanlarda bu göstərici cəmi 396, itlərdə 811, siçanlarda isə 1.207-dir. Fillər bu güclü qoxu hissindən qida axtarışında, qohumlarını tanımaqda, yırtıcıları hiss etməkdə və cütləşmə partnyoru tapmaqda istifadə edir.

Qeyd edilməlidir ki, bu tədqiqat cəmi 13 məməli növünü əhatə edib və məsələn, çox güclü qoxu hissi olduğu deyilən ayılar bu siyahıya daxil edilməyib.

Beyindəki qoxu mərkəzi də mühüm rol oynayır

Qoxu hissini təyin edən başqa bir göstərici isə beyində qoxuların emalı ilə məşğul olan "qoxu soğanağı"nın ölçüsüdür. Məsələn, itlərdə bu hissə insanlarla müqayisədə çox daha böyükdür. Quşlar arasında isə ən həssas qoxu hissinə malik olan növ qrif-hind toyuğudur. Bu quşlar ölü heyvanların cəsədlərini böyük məsafədən qoxu ilə müəyyən edə bilirlər.

Lakin qoxu soğanağının böyük olması mütləq daha güclü qoxu hissi demək deyil. 2011-ci il tədqiqatları göstərib ki, oradakı neyronların sayı adətən ölçü ilə birbaşa əlaqəli deyil.

Minaları və vərəm xəstəliyini hiss edən siçan

Qoxu gücünü müəyyənləşdirməyin başqa yolu da spesifik qoxuları hiss etmə qabiliyyətidir. Bonn Universitetinin Sensor Dinamikası və Davranış Laboratoriyasından alim Tobias Aksels bildirir ki, Afrika kisəli siçanı son dərəcə həssas qoxu hissi sayəsində torpaq minalarını və vərəm xəstələrini aşkarlaya bilir.

Qoxunu bir molekula qədər hiss edən həşərat: İpəkqurdu

Onurğasızlar arasında isə ən güclü qoxu hissinə sahib olan canlı erkək ipəkqurdudur. Neiroetoloq Qabriella Vulfun izahına görə, bu həşəratlar dişi ipəkqurdunun feromonlarını 4,5 kilometrə qədər məsafədən hiss edə bilir, bəzən bircə molekula bəs edir.

Ağlasığmaz həssaslıq: Akulalar

Akulalar da inanılmaz dərəcədə güclü qoxu hissinə malikdir. Onlar ov tapmaq və partnyor seçmək üçün bu hissdən istifadə edir. Bəzi növlər 1:10 milyard nisbətində suda həll olunmuş kimyəvi maddəni hiss edə bilir. Lakin məşhur iddia olan "akula okeanda bir damcı qanı hiss edir” ifadəsi sadəcə mifdir.

Qeyd edək ki, insanların qoxu reseptorları itlərdən az olsa da, bəzi meyvə qoxularını daha yaxşı hiss etdikləri sübut olunub.

Nəticə: Universal çempion yoxdur

Beləliklə, heyvanlar aləmində universal olaraq "ən yaxşı qoxu hissi olan” bir canlı yoxdur. Hər bir növ öz yaşayış mühiti və ekoloji nişinə uyğun şəkildə spesifik qoxulara qarşı daha həssas təkamül edib. Kimisi öz ovunu tapmaq üçün, kimisi cütləşmək və ya təhlükədən qaçmaq üçün bu qabiliyyəti daha da gücləndirib.

Aydın

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:159
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 10 İyun 2025 21:24 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see336

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see336

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see327

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see326

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see309

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see306

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

20 Noyabr 2026 20:43see291

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see291

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see288

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see287

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see280

Liderlər razılığa gəldi: Süni intellektin hərbi əməliyyatlara müdaxiləsi məhdudlaşdırılır

20 Noyabr 2026 21:29see276

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see265

“Xəstələr bilmir hara getsin, hara qaçsın” Onkoloji müalicə ilə bağlı ÇAĞIRIŞ

20 Noyabr 2026 17:30see263

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see263

Ağdamda yaradıcı master klas təşkil olundu FOTO

20 Noyabr 2026 21:05see253

Qan qrupu immunitetə nə dərəcədə təsir edir?

20 Noyabr 2026 13:53see251

Cennifer Lopesdən ETİRAF: “Altı ay dayanmadan ağladım”

20 Noyabr 2026 19:20see247

Qazax şəhərində beşinci İdman Festivalının açılış mərasimi keçirilib FOTO

20 Noyabr 2026 21:35see233

3 Tesla MRT SAF Hospitalda Nə zaman həyat əhəmiyyətlidir? (VİDEO)

20 Noyabr 2026 15:57see225
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri