Icma.az
close
up
RU
Ən güclü qoxu hissinə malik heyvan hansıdır? Gözlənilməz nəticə

Ən güclü qoxu hissinə malik heyvan hansıdır? Gözlənilməz nəticə

Qaynarinfo saytından verilən məlumata görə, Icma.az xəbər verir.

Hazırda heyvanlar aləmində ən güclü qoxu hissinə sahib olan canlı adına bir neçə namizəd var. Bunlar arasında Afrika filləri, Afrika kisəli siçanı və qrif-hind toyuğu xüsusi qeyd olunur. 

Qaynarinfo xəbər verir ki, "Livescience" nəşrinin təqdim etdiyi araşdırma nəticələri elm ictimaiyyətində böyük marağa səbəb olub.

Heyvanlar üçün qoxu hissi həyati əhəmiyyət daşıyır: o, qida tapmaqda, partnyor seçməkdə və yırtıcılardan yayınmaqda mühüm rol oynayır. Lakin hansı növün ən yaxşı qoxu hissinə sahib olduğunu dəqiq müəyyənləşdirmək çətindir.

İsveçin Linköpinq Universitetindən zooloq Matias Laska izah edir ki, təxminən 5,8 milyon fərqli qoxu molekulu mövcuddur və onların yalnız az bir hissəsi müxtəlif növlər üzərində sınaqdan keçirilib. Bu səbəbdən də "A növü B növündən daha yaxşı qoxu hissinə malikdir” kimi ümumi ifadələr elmi baxımdan əsassızdır.

Qoxunu ölçmək niyə çətindir?

Qoxu hissinin araşdırılması digər hisslərdən fərqli olaraq olduqca mürəkkəbdir. Görmə və eşitmədən fərqli olaraq, qoxuların ölçülməsi və idarə olunması çətindir – onlar havada və ya suda fərqli şəkildə yayılır, kimyəvi quruluşları isə olduqca kompleksdir.

Ən çox qoxu reseptoru olan heyvan: Afrika filləri

Qoxu hissinin gücünü təyin edən göstəricilərdən biri də qoxu reseptorlarını kodlayan genlərin sayıdır. 2014-cü ildə aparılmış araşdırmada məlum olub ki, Afrika filləri 1.948 qoxu reseptor geni ilə bu sahədə liderlik edir. Müqayisə üçün: insanlarda bu göstərici cəmi 396, itlərdə 811, siçanlarda isə 1.207-dir. Fillər bu güclü qoxu hissindən qida axtarışında, qohumlarını tanımaqda, yırtıcıları hiss etməkdə və cütləşmə partnyoru tapmaqda istifadə edir.

Qeyd edilməlidir ki, bu tədqiqat cəmi 13 məməli növünü əhatə edib və məsələn, çox güclü qoxu hissi olduğu deyilən ayılar bu siyahıya daxil edilməyib.

Beyindəki qoxu mərkəzi də mühüm rol oynayır

Qoxu hissini təyin edən başqa bir göstərici isə beyində qoxuların emalı ilə məşğul olan "qoxu soğanağı"nın ölçüsüdür. Məsələn, itlərdə bu hissə insanlarla müqayisədə çox daha böyükdür. Quşlar arasında isə ən həssas qoxu hissinə malik olan növ qrif-hind toyuğudur. Bu quşlar ölü heyvanların cəsədlərini böyük məsafədən qoxu ilə müəyyən edə bilirlər.

Lakin qoxu soğanağının böyük olması mütləq daha güclü qoxu hissi demək deyil. 2011-ci il tədqiqatları göstərib ki, oradakı neyronların sayı adətən ölçü ilə birbaşa əlaqəli deyil.

Minaları və vərəm xəstəliyini hiss edən siçan

Qoxu gücünü müəyyənləşdirməyin başqa yolu da spesifik qoxuları hiss etmə qabiliyyətidir. Bonn Universitetinin Sensor Dinamikası və Davranış Laboratoriyasından alim Tobias Aksels bildirir ki, Afrika kisəli siçanı son dərəcə həssas qoxu hissi sayəsində torpaq minalarını və vərəm xəstələrini aşkarlaya bilir.

Qoxunu bir molekula qədər hiss edən həşərat: İpəkqurdu

Onurğasızlar arasında isə ən güclü qoxu hissinə sahib olan canlı erkək ipəkqurdudur. Neiroetoloq Qabriella Vulfun izahına görə, bu həşəratlar dişi ipəkqurdunun feromonlarını 4,5 kilometrə qədər məsafədən hiss edə bilir, bəzən bircə molekula bəs edir.

Ağlasığmaz həssaslıq: Akulalar

Akulalar da inanılmaz dərəcədə güclü qoxu hissinə malikdir. Onlar ov tapmaq və partnyor seçmək üçün bu hissdən istifadə edir. Bəzi növlər 1:10 milyard nisbətində suda həll olunmuş kimyəvi maddəni hiss edə bilir. Lakin məşhur iddia olan "akula okeanda bir damcı qanı hiss edir” ifadəsi sadəcə mifdir.

Qeyd edək ki, insanların qoxu reseptorları itlərdən az olsa da, bəzi meyvə qoxularını daha yaxşı hiss etdikləri sübut olunub.

Nəticə: Universal çempion yoxdur

Beləliklə, heyvanlar aləmində universal olaraq "ən yaxşı qoxu hissi olan” bir canlı yoxdur. Hər bir növ öz yaşayış mühiti və ekoloji nişinə uyğun şəkildə spesifik qoxulara qarşı daha həssas təkamül edib. Kimisi öz ovunu tapmaq üçün, kimisi cütləşmək və ya təhlükədən qaçmaq üçün bu qabiliyyəti daha da gücləndirib.

Aydın

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:162
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 10 İyun 2025 21:24 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see370

Parisdə bugünkü etirazlara 21 mindən çox şəxs qatılıb

21 Noyabr 2026 21:24see241

Azərbaycanda regional tədris mərkəzinin yaradılması Dünya Bankı ilə müzakirə edilib

21 Noyabr 2026 15:42see238

Dünya iqtisadiyyatı təhlükə qarşısındadır KİV

22 Noyabr 2026 07:02see236

BOKT nin rəhbərliyinə təyinat olub

21 Noyabr 2026 14:31see230

Ekspert: Dövlət idarəçiliyinin rəqəmsallaşdırılması Azərbaycan iqtisadiyyatının rəqabət qabiliyyətini artırır

21 Noyabr 2026 17:24see230

Fermer ucuz satır, alıcı baha alır: Qiymət fərqi harada yaranır?

21 Noyabr 2026 14:38see226

La Liqa: Derbidə “sülh”

22 Noyabr 2026 00:06see224

Qızıl gələn il ucuzlaşacaq

21 Noyabr 2026 16:40see224

Mehriban Əliyeva və qızlarından Vyetnam mədəniyyətinə zərif ehtiram Foto

21 Noyabr 2026 15:21see223

Samvel Karapetyan: “Paşinyan müalicə olunmalıdır”

21 Noyabr 2026 17:14see220

Sumqayıtda gənc oğlan qətlə yetirilib

22 Noyabr 2026 04:55see215

Türkiyə Super Liqası: “Qalatasaray” evdə sevindi

22 Noyabr 2026 00:13see210

Allah uzaq tutsun, amma müharibə bizim işimizdir Hakan Fidan

22 Noyabr 2026 02:18see210

2026 cı ilin sonunda almaq üçün ən sərfəli iPhone modelləri

21 Noyabr 2026 21:07see208

SEPAH ABŞ nin hərbi bazalarını hədəf aldı

22 Noyabr 2026 00:43see208

Ötən gün götürülən narkotik vasitələrin həcmi açıqlandı

21 Noyabr 2026 16:00see208

İbrahim Kalın HƏMAS nümayəndə heyəti ilə Qəzzada atəşkəsi müzakirə etdi

22 Noyabr 2026 00:03see208

İran Bəhreyndə sənaye müəssisəsinə zərbə endirdi

22 Noyabr 2026 00:23see205

Milton qasırğası ABŞ də yaşayan azərbaycanlıların evlərini də vurdu

22 Noyabr 2026 07:05see202
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri