Erməni kilsəsində parçalanma: Paşinyan və II Qaregin yenidən toqquşdu

Nikol Paşinyan hökuməti ilə Erməni Apostol Kilsəsi arasında davam edən qarşıdurmanın son günlər yenidən güclənməsi müşahidə olunur.

Lakin Ermənistanın Baş naziri katalikos II Qaregini istefaya göndərmək üçün yeni taktikaya əl atıb. Ötən aylarda katalikosun subaylıq andını pozmasına dair təbliğat, sonra II Qareginə yaxınlığı ilə seçilən bir sıra arxiyepiskop və yepiskopların silahlı yolla dövlət çevrilişi etməkdə, həmçinin terrorçuluqda ittiham edilərək həbs olunması demək olar ki, ciddi nəticə vermədi. 

Ruhanilərin və keşişlərinin əksəriyyətinin katalikosu dəstəkləməsi ona Eçmiədzin Ana Taxt-Tacına rəhbərliyi saxlamağa kömək etdi. Buna baxmayaraq, Nikol Paşinyan katalikosu istefaya göndərmək qərarından geri çəkilmir. 
Çünki Baş nazir bu məsələyə siyasi kontekstdən yanaşır və Ermənistanda 2026-cı ildə keçiriləcək parlament seçkilərində kilsənin revanşist müxalifətə dəstəyinin qarşısını almağa çalışır.

Əslində, Rusiyaya sıx bağlı olan Erməni Apostol Kilsəsi də siyasi proseslərə müdaxilədən imtina etmək fikrində görünmür. Paşinyan da Rus Provaslav Kilsəsinə kanonik tabelikdən daha çox  siyasi-ideoloji cəhətdən bağlı olan Qriqoryan kilsəsinin seçkilərdə Ermənistanda hakimiyyət dəyişikliyi üçün bütün resurslardan istifadə edəcəyindən narahatdır.

Ona görə də Paşinyan son günlər katalikosun istefasına nail olmaq üçün Erməni Apostol Kilsəsində parçalanma yaratmağa cəhd edir. Bu baxımdan, arxiyepiskop Arşak Xaçatryanın intim videosunun yayılması hakimiyyətin kilsəyə qarşı mübarizədə əlini gücləndirib.  

Noyabrın 27-də Nikol Paşinyan 4-ü arxiyepiskop, 4 nəfəri isə yepiskop olmaqla, katalikosa qarşı çıxan 8 yüksək rütbəli din xadimini qəbul edib. Paşinyan keşişlərə açıq şəkildə ifadə etdikləri prinsipial mövqeyə görə təşəkkür edib və dəyərlər sisteminin rolundan danışıb. 

Qeyd edək ki, yepiskoplar bəyanat yayaraq, arxiyepiskop Arşak Xaçatryana aid edilən videoların həqiqiliyinin ekspertiza tərəfindən təsdiqləndiyini və bütün ermənilərin katolikosunun nəyin bahasına olursa olsun Arşakın küfr əməlini ört-basdır etməyə çalışdığını bildirib.

Səkkiz nəfər arxiyepiskop və yepiskop eyni zamanda, katalikosa müraciət edərək Arşak Xaçatryanın vəzifədən uzaqlaşdırılmasını xahiş ediblər. Paşinyan keçirdiyi brifinqində həmin bəyanata istinad edərək keşişləri görüşə dəvət edib. Baş nazir ruhanilərlə baş tutan görüşündə qeyd edib ki, dövlətin və cəmiyyətin dəyərə əsaslanan xarakteri həm də mənəvi həyatla bağlıdır:

“Mən sizin bəyanatınızı elə bu prizmadan oxudum, ən azı eyni narahatlığın ifadəsini gördüm”, - deyə Paşinyan vurğulayıb.

Göründüyü kimi, videogörüntülərlə bağlı insidentin əsl hədəfi Arşak Xaçatryan deyil, katalikos olub. II Qaregin isə bütün ətrafı ilə birlikdə Paşinyana qarşı müqavimət göstərir və yenidən katalikos seçilmək niyyətindədir.

Katalikosun nümayəndəsi Vrtanes Bahalyan hesab edir ki, 54 yepiskopdan 8-i katolikosu devirmək üçün Baş nazirin kampaniyasına qoşulub.

“Hər kəs qoşulsa belə, bu, katolikosun istefası üçün əsas deyil. Patriarx həzrətləri yalnız etiqadından kənara çıxdığı təqdirdə istefa verə bilər”, - deyə Bahalyan bildirib. 

Qeyd edək ki, Paşinyan II Qaregini subaylıq andını pozmaqda, çoxarvadlılıqda, hər ölkədə bir övladının olmasında, “Bentliy” avtomobilində gəzməkdə ittiham edib və bunu İsa Məsihə xəyanət adlandırıb.

Vrtanes Bahalyan isə 50 il bundan əvvəl törədilmiş cinayətə görə II Qaregini ittiham etməyin düzgün olmadığını deyib. Erməni Kilsəsini Müdafiəsi üzrə Ümumerməni Şurası isə bəyanat yayaraq Nikol Paşinyanla görüşən yepiskopları xəyanətdə ittiham edib:

“Biz Erməni Kilsəsinin Müdafiəsi üzrə Ümumerməni Şurası olaraq bildiririk ki, bu din xadimləri əslində öz mənəvi dəyərlərindən əl çəkiblər. Onlar kilsənin gəmisini məhz fırtınada qorunmağa ehtiyac duyduğu anda tərk etdilər. Və bu addımdan sonra onlar artıq Kilsəni, mömin insanları və hətta daha çox Tanrını təmsil edə bilməzlər.

Bütün inanclı insanları təxribatlara boyun əyməməyə, yalan və təzyiq səs-küyünə inanmamağa, Eçmiədzinin müqəddəsliyinə sadiq qalaraq bütün sınaqlardan inamla və mətanətlə keçməyə çağırırıq”, - deyə bəyanatda qeyd edilir.

Yaranmış vəziyyət Ermənistanda hakimiyyət-kilsə qarşıdurmasının daha gərgin mərhələyə daxil olduğunu göstərir. Seçkilər yaxınlaşdıqca bu ziddiyyətlərin artması siyasi proseslərə təsirsiz ötüşməyəcək. 

Müşfiq Abdulla
“Cebheinfo.az”

Açar sözlər: Paşinyan II Qaregin

Problemlərinizi bizə yazın, şahidi olduğunuz hadisələri çəkib göndərin