Icma.az
close
up
RU
Ermənistan Türkiyə və Azərbaycanın nəzarətinə keçir?

Ermənistan Türkiyə və Azərbaycanın nəzarətinə keçir?

Oxu.az saytından verilən məlumata görə, Icma.az xəbər verir.

Rüstəm Qaraxanlı yazır...

ABŞ və dünya dövlətlərinin hökumətlərinə analitik xidmətlər göstərən "RAND" araşdırma mərkəzinin ekspertləri hesab edirlər ki, Ermənistan Rusiyanın təzyiqləri altında qalarsa, Vaşinqton ona kömək etməyəcək. "ABŞ, Azərbaycanın təhdidləri qarşısında Ermənistana dəstək verə bilməyəcək, ancaq bunu edə bilərdi" başlıqlı analitik hesabatda qeyd olunur ki, Ağ evdə Ermənistanla Azərbaycan arasındakı mümkün müharibə mövzusu da aktual deyil.

Təqribən eyni qənaətə rəsmi Vaşinqtona məsləhətlər verən "Council on Foreign Relations"ın (CFR) analitikləri də gəliblər. CFR-də hesab edirlər ki, hazırda dünyada 28 potensial münaqişə ocağı var və onlardan yalnız 18-i Tramp hakimiyyəti üçün bu və ya digər mənada maraq kəsb edə bilər. Ermənistan-Azərbaycan münasibətləri Vaşinqtondakı yeni administrasiyanın ümumiyyətlə, gündəmində deyil. Qarşıdakı ən azı 4 ildə Ağ ev hətta Türkiyə ilə Suriya ərazisindəki kürd terrorçu təşkilatların qarşıdurmasına belə önəm verməyəcək. Tramp Baydendən fərqli olaraq Suriyanı Ankaranın təsir dairəsi kimi qəbul edir. Cənubi Qafqaza gəldikdə isə CFR-dəkilər Gürcüstanda mümkün gərginliyi aktual hesab edirlər, ancaq Ermənistanla Azərbaycan arasındakı "potensial müharibə"yə önəm vermirlər.

Rəsmi İrəvanın ötən həftə Avropa İttifaqı üzvlüyünə doğru real tədbirlərə start verməsi bu kontekstdə ziddiyyətli təəssürat yaradır. Ermənistan hökuməti üzvlük prosesini tənzimləyəcək qanun layihəsini bəyəndikdən sonra müzakirə üçün parlamentə göndərib. Qanunverici orqanda hakim partiyanın qanunların qəbulu üçün lazım olan üstünlüyə malik olması bu təşəbbüsün müxalifətin dirənişinə baxmayaraq, ciddi maneə görməyəcəyini deməyə əsas verir. Belə olduğu halda, Paşinyan hökumətinin Qərbə dönüşünü parlamentar səviyyədə qanuniləşdirməsi Vaşinqtonun bölgəyə münasibətdə soyuması fonunda tələskənlik deyilmi?

İrəvanın Qərb simpatiyasını qanunverici prosesə daşıması ruslarla yalnız ikiəsrlik izdivaca xəyanət deyil. Aİ üzvlüyünə qədəm qoyulması mövcud iqtisadi əlaqələrin pozulması və iqtisadiyyatın sıfırdan qurulması deməkdir. İrəvanın bu təşəbbüsünün ağrılı fəsadları xəbərə dərhal reaksiya verən Moskvanın gələcəyi apokaliptik təsvirindən görünür. Rusiyanın baş nazirinin müavini Overçukun sözlərinə görə, Ermənistan Aİ-ni seçirsə, Avrasiya İqtisadi Əməkdaşlıq Təşkilatı ilə (oxu: Rusiya ilə) münasibətlərini dəfn edə bilər. Overçuk xəbərdar edib ki, İrəvanın Rusiyadan üz döndərib Avropaya yön alması Ermənistan ixracatının 70-80 faiz azalması, enerjidaşıyıcıları və ərzaq qiymətlərinin isə artması deməkdir. İrəvanın geosiyasi himayədarı Fransa ilə ticarət dövriyyəsi 200 milyon dollara çatmır. Amerika ilə də bir o qədər. Rusiya ilə isə 11 milyard həddindədir. İkinci ən iri iqtisadi tərəfdaş BƏƏ-dir. Ərəb Əmirlikliyi ilə ticarətdə də Rusiya faktoru var - onlardan alınan qiymətli daşlar Ermənistan üzərindən ərəblərə satılır.

Rusiya mediasında Paşinyanın bu gedişini yaranacaq sosial-iqtisadi problemlər müstəvisində "Titanik"ə alınmış bilet hesab edirlər. Eks-prezident, Təhlükəsizlik Şurası sədrinin müavini Dmitri Medvedyev ermənilərin aqibətini Ukraynaya eyham vuraraq daha tünd rənglərlə təsvir edib: "Erməni rəhbərləri Aİ-ə birbaşa müraciət edə bilərlər, orada namizədlərə pul və silahla cənnətə düşməyə kömək etməyi sevirlər".

Qərbi Avropanın Tramp qarşısında dizlərinin əsməsi, Aİ-nin əsas benefisiarı Makronun siyasi rəzaləti reallığında Paşinyanın bu addımını Ermənistanın hətta ən qatı anti-Rusiya qüvvələri də qorxu ilə izləyirlər. Ermənilərin yaşadıqları bütün bəlalarda Moskvanı suçlayan düşərgənin ən radikal qanadının təmsilçiləri, məsələn, intellektual faşist Hraçya Arzumanyan Paşinyana Trampın rəsmən səlahiyyətlərinə başlamasını gözləməyi məsləhət bilir. Geosiyasi rüzgarları duymağa xüsusi qabiliyyəti olan xalqın nümayəndəsi hesab edir ki, Trampın bölgəmizlə bağlı praktiki siyasətini görüb, sonra qərar qəbul etmək lazımdır. Başqa sözlə, ermənilərin düşünən beyinləri İrƏvanın "U" dönüşünü edib Moskvanın farvaterinə dönmək məcburiyyətində qalmasını da istisna etmirlər.

Tramp qarşıdakı illərdə hakimiyyəti üçün Qrenlandiya, Venesuela və Panama istiqamətlərinin daha önəmli olacaqlarını artıq anons edib. Vaşinqton Yaxın Şərqi sanki Türkiyə və İsrailin öhdəsinə buraxıb. Arktikanın istismarı baxımından Qrenlandiyanın, iri neft rezervuarı kimi Venesuelanın, dünya ticarətinin nəbzini tutmaq üçün isə Panama kanalının ənənəvi münaqişə ocaqlarında qan tökməkdən daha rentabelli olduğunu hesab edən yeni administrasiyaya erməni kaprizləri kimi xırda başağrıları gərək deyil.

Paşinyanın bu reallığı dərk etmədiyini düşünmək sadəlövhlük olardı. Ələlxüsus da gələn ilə gözlənilən parlament seçkisi reallığında. Aİ-yə üzvlük prosesini və Minsk qrupunun buraxılmasına qarşı olmadığını elan edən "İcevan tülküsü" Rusiya ilə iqtisadi itkiləri Azərbaycanla sülh və Türkiyə ilə açıq sərhədlər vasitəsilə kompensasiya edə bilər. Onsuz da əvvəl-axır dünyaya açılmaq üçün yeganə yol budur. Rusiya ilə "paralel ixracat"ın ömrü isə qısadır. Avropa ilə ticarəti Türkiyə üzərindən qurmaq olar, enerji ehtiyaclarının ödənməsi üçün isə Azərbaycanın kəmərləri daha yaxındadır. Ermənistan yolayrıcındadır, ancaq Paşinyanın elan etdiyi layihə deyil, tarixin yolayrıcında. Tarixi məxsusluğu uzun müddət inkar etmək olmaz...

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:199
embedMənbə:https://oxu.az
archiveBu xəbər 13 Yanvar 2025 14:54 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see300

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see297

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see292

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see275

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see274

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see268

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see266

Bitkoinin qiyməti 66 min dollardan aşağı düşdü

15 Noyabr 2026 01:34see247

Məşhur model milyarderə ərə getdi

15 Noyabr 2026 00:26see232

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see219

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see216

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

15 Noyabr 2026 13:13see215

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see213

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

15 Noyabr 2026 19:14see209

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

15 Noyabr 2026 13:40see203

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see199

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see192

Tuxel İspaniya mediasına sərt reaksiya verdi: “Siz özünüz qalmaqal yaradırsınız”

15 Noyabr 2026 02:17see188

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

15 Noyabr 2026 16:38see187

Yuxusuz gecədən sonra bunu edin

15 Noyabr 2026 02:02see181
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri