Icma.az
close
up
RU
Menu

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

Dişlər yaddaş kartımızdır?

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

Azerbaijan’s macro economy 2025 2026 and future prospects

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

45 min dollardan Walmart rəflərinə: Bir qadının qəhvə alternativi biznesi

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

Ersin Tatar niyə Macarıstana dəvət edilməyib? Orban ehtiyatlı davranır KONKRET

Ersin Tatar niyə Macarıstana dəvət edilməyib? Orban ehtiyatlı davranır KONKRET

Konkret.az saytından əldə olunan məlumata görə, Icma.az məlumat yayır.

21 mayda Macarıstanda keçirilən Türkdilli Dövlətlər Təşkilatının (TDT) qeyri-rəsmi sammitində Şimali Kipr Türk Respublikasının (ŞKTR) iştirak etməməsi diqqətdən yayınmadı. Xatırladaq ki, TDT-nin daimi üzvləri Türkiyə, Azərbaycan, Qazaxıstan, Özbəkistan və Qırğızıstandır. Türkmənistan, Macarıstan və Şimali Kipr isə müşahidəçi statusuna malikdir.

KONKRET.az xəbər verir ki, Şimali Kiprin lideri Ersin Tatarın sammitə dəvət olunmamasının səbəbləri barədə rəsmi açıqlama verilməsə də, Ankarada hesab edirlər ki, rəsmi Budapeşt onu bilərəkdən iştirakçılar siyahısından çıxarıb. Səbəb isə adanın yunan hissəsi və bütövlükdə Yunanıstan tərəfindən gələ biləcək neqativ reaksiyalardan çəkinməkdir.

Ankaradakı diplomatik mənbələrin yaydığı məlumata görə, Macarıstan tərəfi əvvəlcədən Türkiyəni bu qərarı barədə məlumatlandırıb. Onlar izah ediblər ki, Baş nazir Viktor Orbanın administrasiyası Brüssellə, xüsusən də Kipr məsələsində onsuz da gərgin olan münasibətləri daha da çətinləşdirmək istəmir. Çünki Macarıstan, eləcə də Yunanıstan və Kiprin yunan hissəsi Avropa İttifaqının üzvləridir, bu isə Şimali Kiprin tanınması məsələsini olduqca həssas edir.

ŞKTR lideri Ersin Tatar ilk dəfə TDT-nin 2024-cü ilin iyulunda Şuşada keçirilən qeyri-rəsmi sammitində iştirak etmişdi. Bu, Azərbaycanın təşəbbüsü ilə baş vermişdi. Daha sonra, həmin ilin noyabrında Tatar Qırğızıstanda keçirilən görüşdə də müşahidəçi kimi iştirak etmiş və bu, Şimali Kiprin türk dünyası vasitəsilə beynəlxalq səviyyədə legitimləşdirilməsi barədə müzakirələri gücləndirmişdi.

Lakin 2025-ci ilin yazında vəziyyət kəskin şəkildə dəyişdi. Apreldə Səmərqənddə Avropa İttifaqının Qazaxıstan, Özbəkistan və Qırğızıstanla sammiti keçirildi. Görüş nəticəsində Brüssel bu ölkələrə 12 milyard avroluq investisiya paketi təklif etdi və bunun şərti olaraq Kipr Respublikasını (yunan hissəsi) diplomatik olaraq tanımağı tələb etdi. Qazaxıstan, Özbəkistan və Qırğızıstan bu şərti qəbul etdilər və yaxın zamanda Nikosiyaya səfir təyin edəcəklərini bəyan etdilər.

Ankaranın bu addıma reaksiyası nisbətən təmkinli oldu. Türkiyənin xarici işlər naziri Hakan Fidan bildirdi ki, belə məsələlər “ailə daxilində”, yəni qapalı qapılar arxasında həll olunmalıdır – bu isə türkdilli ölkələrin ortaq və razılaşdırılmış mövqeyinə işarə idi.

Buna baxmayaraq, Budapeştdə Ersin Tatar iştirak etməsə də, Türkiyə Şimali Kipr məsələsinin gündəmdə qalması üçün müəyyən səylər göstərdi. Xüsusilə, prezident Rəcəb Tayyib Ərdoğan çıxışı zamanı ŞKTR-nin TDT-də iştirakı məsələsini vurğuladı:

“Türk dünyasının ailə fotosu Şimali Kiprsiz heç vaxt tam olmayacaq. Ümid edirəm ki, yaxın gələcəkdə Şimali Kiprin təşkilatımıza tamhüquqlu üzv kimi daxil olduğunu görəcəyik”.

Buna cavab olaraq, Ersin Tatar Ərdoğana məktubla təşəkkür edib və türkdilli ölkələrin Kipr türklərinə həmrəyliyinə ümid bəslədiyini bildirib.

Budapeştdəki sammitin yekununda imzalanan deklarasiyada Qazaxıstan, Özbəkistan və Qırğızıstanın yunan Kiprinə yaxınlaşmasına baxmayaraq, Şimali Kipr mövzusuna xüsusi yer ayrılıb. Sənəddə qeyd edilir ki, ŞKTR türk dünyasının ayrılmaz hissəsi kimi TDT-nin fəaliyyətinə töhfə verir. Eyni zamanda, Kipr məsələsinə “adasının reallıqlarına əsasən” və kiprli türklərin dövlətin qurucu tərəfi kimi bərabər hüquqlarının tanınması ilə həll tapması tələb edilir.

Beləliklə, Avropa İttifaqı ilə yaxınlaşan Mərkəzi Asiya ölkələri – Qazaxıstan, Özbəkistan və Qırğızıstan – formal olaraq kiprli türklərin maraqlarına sadiq qaldıqlarını sənəddə təsbit etməklə diplomatik manevr üçün özlərinə yer saxladılar. Bu isə analitiklərin marağına səbəb oldu: Şərq və Qərb arasında tarazlaşdırma cəhdləri getdikcə incə diplomatik alətlərlə aparılır.

Qeyd olunur ki, TDT-nin bu il keçiriləcək ikinci sammiti Azərbaycanda baş tutacaq. Ankarada əmindirlər ki, Türkiyənin müttəfiqi olan və digər üzv ölkələrlə müqayisədə Avropa İttifaqından daha az asılı olan Bakı, mütləq Ersin Tatarı bu görüşə dəvət edəcək. Bu isə Şimali Kiprə bir daha beynəlxalq səviyyədə söz demək fürsəti verəcək – baxmayaraq ki, hələlik bu format dünyadakı əksər dövlətlər tərəfindən tanınmayıb.

Rəsmiyyə Şərifova,

KONKRET.az

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:159
embedMənbə:https://konkret.az
archiveBu xəbər 23 May 2025 12:52 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

17 Noyabr 2026 09:13see447

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see318

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see310

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

17 Noyabr 2026 09:14see295

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see294

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see286

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see265

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

17 Noyabr 2026 14:52see249

Dişlər yaddaş kartımızdır?

17 Noyabr 2026 13:42see245

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

17 Noyabr 2026 23:18see225

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

17 Noyabr 2026 12:44see224

Azerbaijan’s macro economy 2025 2026 and future prospects

17 Noyabr 2026 13:48see215

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

17 Noyabr 2026 23:17see214

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see211

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

18 Noyabr 2026 00:46see202

45 min dollardan Walmart rəflərinə: Bir qadının qəhvə alternativi biznesi

17 Noyabr 2026 14:53see200

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

18 Noyabr 2026 01:24see197

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

18 Noyabr 2026 01:52see196

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

18 Noyabr 2026 02:56see188

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see182
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri