Əsa hədəf Baltik ölkələridir Rusiya Avropada yeni hərbi risklər yarada bilərmi?

Ukrayna layihəsi “Qara dəniz Strateji Tədqiqatlar İnstitutu”nun ekspertləri hesab edir ki, indiki geosiyasi vəziyyət şəraitində Rusiya Baltik regionuna hücum edə bilər. Təşkilatın rəhbəri Andrey Klimenko Baltika ölkələrini silahlı qüvvələrini əvvəlcədən döyüş hazırlığına gətirməyə çağırıb.

Rusiya Baltikaya hücum edəcəkmi?

Klimenko bildirir ki, institutun təcrübəsi əsasında Rusiyaya indiki məqam Baltik ölkələrinə müdaxilə etmək üçün əlverişlidir. Onun sözlərinə görə, 2022-ci ilin fevralında Ukraynaya qarşı tammiqyaslı hücumu qabaqcadan proqnozlaşdırmaq mümkün olmuşdu və hazırda oxşar risklərin artımı müşahidə olunur. Rusiya KİV-lərinin və onlayn mənbələrin Baltika ölkələri ilə bağlı isterik və təhqiramiz retorikası bu qorxulara əsas verir.

Klimenko qeyd edir ki, Kalininqrad mövzusu xüsusilə aktuallaşıb. Regionun vəziyyəti blokadadakı Leninqrada bənzədilir və “NATO-nun pis niyyətli qüvvələri, Baltika ölkələri vasitəsilə, Kalininqrada qarşı çox kobud davranır”. O, nümunə gətirir: “Müharibənin qanlı qara qartalının qanadları artıq Baltika üzərində açılıb. Qartalın bir qanadı Litva, digər qanadı isə Polşa üzərindədir, orada artıq ABŞ və Almaniya qoşunları cəmləşib. Rusiyanın Baltik dənizindəki mövqeyinin tam blokadası və işğalı zaman məsələsidir. Urala və Sibirə yaşayan sizlər üçün blokadadakı Kalininqradın hisslərini anlamaq çətindir. Biz Kalininqraddan görürük ki, NATO burada rus təhdidini aradan qaldırmaq planlarını fəal şəkildə həyata keçirir. Litva, coğrafi səhv və rusofobiyanın mərkəzi olaraq, məhv edilməlidir – başqa yol yoxdur”.

Ekspertin fikrincə, Rusiya Prezidenti Vladimir Putin ABŞ və Çinlə geosiyasi danışıqlarda gücünü göstərmək üçün statusunu bərpa etməyə çalışa bilər. Ukraynadakı vəziyyət və digər regional münaqişələr bu məqsədə xidmət etmir, buna görə onun nəzərdə tutula biləcək istiqamətləri Belarusun anneksiyası və ya Baltik ölkələrinə hərbi əməliyyat ola bilər.

Klimenko əlavə edir ki, Rusiya və Belarus hərbi təlimləri, o cümlədən “Qərb-2025” təlimləri, həmçinin dron və simulyasiya edilmiş əməliyyatlar bu ssenarilərin mümkünlüyünü göstərir.

Ekspert vurğulayır ki, Rusiya, əslində, adi dövlət deyil, xüsusi xidmətlər strukturudur və qərarlarını xüsusi xidmət orqanları prinsipləri üzrə verir. Onun sözlərinə görə, Rusiya xaosdan istifadə etməyi bacarır və NATO-nun hazırkı koordinasiyasızlığı bəzi kiçik hərbi əməliyyatlar üçün əlverişli şərait yaradır.

Klimenko hipotetik olaraq göstərir ki, kiçik miqyaslı əməliyyatlar, hətta Baltik ərazilərdə nümayiş və sabotaj, Moskvanın böyük resurslarını sərf etmədən həyata keçirilə bilər.

Rusiya niyə Baltik ölkələrinə maraqlıdır?

Ekspert qeyd edir ki, Putin üçün Baltik ölkələri geosiyasi əl gücləri və dialoq üstünlükləri təmin edir, əks halda ABŞ və Çin dünyanı “iki tərəfli” bölüşdürür və Rusiya kənarda qalır. Bununla yanaşı, tarixi motivlər, xüsusilə Leninqrad bloku və Sovet nostaljiyası onun qərarlarında rol oynayır.

Rəsmi Kremlin mövqeyi Baltik ölkələrinə hücum planlarını inkar edir. Rusiya Xarici İşlər Nazirliyi dekabrda Avropa və NATO-ya qarşı hücum etməyəcəyinə dair hüquqi təminatlar verməyə hazır olduğunu açıqlayıb. Buna baxmayaraq, NATO baş katibi Mark Rütte bildirib ki, Alyans Rusiyanın növbəti hədəfi ola bilər: “Çoxlu müttəfiqlər vəziyyətin təcili olduğunu hiss etmir və vaxtın onların xeyrinə işlədiyini düşünür. Lakin belə deyil.”

Estoniya Kəşfiyyat Xidmətinin sabiq müavini, hazırda İsraildə Estoniya səfiri Andres Vosman hesab edir ki, Rusiya Baltik ölkələrinə qarşı açıq hərbi əməliyyatlara hazırlaşmır. O, əsas sarsıdıcı faktoru NATO-nun beşinci maddəsi ilə izah edir. Vosman əlavə edir ki, Moskva ehtiyatlı davranır, təzyiq vasitələrini seçərkən birbaşa qarşıdurmadan qaçır və gizli əməliyyatlar belə Kremlin müəyyən etdiyi sərhədləri aşmır. Həmçinin, Ukraynada davam edən müharibə Rusiya resurslarının böyük hissəsini cəlb etdiyindən NATO ilə açıq konflikt Moskva üçün çox sərfəli deyil, lakin təhlükə tamamilə aradan qalxmayıb.

Rasim

“AzPolitika.info”