Əsədin devrilməsi İran rialını tarixi minimuma endirib

İran valyutası Suriya rejiminin başçısı Bəşər Əsədin devrilməsindən sonra tarixi minimumu yeniləyib. Rial son həftədə 20%-dən çox dəyər itirib. ABŞ dolları Tehranın qara bazarında 750 000 rial həddini, avro isə 780 000 rial həddini aşıb.

Teleqraf.com xəbər verir ki, valyuta ticarətçiləri daha da dəyər itkisindən narahatdırlar və bəzi analitiklər regional qeyri-sabitlik davam edərsə, dolların 1 000 000 rial səviyyəsinə çata biləcəyinə dair xəbərdar edirlər.

Rəsmi Tehran hazırda beş fərqli dollar məzənnəsini saxlayır – sərbəst bazar, NIMA, SENA, ticarət və bank məzənnələri. Bu sistem isə qiymətləri süni şəkildə aşağı saxlamaq üçün dövlət xəzinəsini sürətlə boşaldır.

İdxal üçün istifadə edilən NIMA məzənnəsi ilin əvvəlində 400 000 rialdan 530 000 riala yüksəlib, sərbəst bazar məzənnələri isə təxminən 700 000 riala çatıb. Bu artan fərq, xüsusən də qızıl ticarətinə təsir edən spekulyativ təzyiqlər barədə narahatlıq doğurub.

Mövsimi qiymətləri nəzərə almadan qiymət artımlarını ölçən baza inflyasiya artıq 40% səviyyəsində olduğu halda, yerli analitiklər məhdudiyyətlər aradan qaldırılarsa, mövcud valyuta məzənnəsi basqısı siyasətinin daha kəskin düşüşlərə səbəb ola biləcəyini xəbərdarlıq edirlər. Rialın davamlı dəyər itirməsi, idxal mallarının daha baha olması ilə İranda qiymətlərin daha da artacağını göstərir.

İranın maliyyə naziri Əbdunnasir Hemmati artıq bəyan edib ki, valyuta məzənnəsini basdırmaq təxminən 1 000 trilyon büdcə kəsiri yaradıb.

Hökumətin hesablamasına görə, çoxsaylı məzənnə sisteminin təxminən 1 kvatrilyon 700 trilyon iqtisadi icarə yaradıb.

İslam hökuməti qurulmazdan əvvəl, 1979-cu ildə ABŞ dolları cəmi 70 rial dəyərində idi.