Əsədin iflasında “Sepah” generalları birbirini ittiham edir

Suriya prezidenti Bəşər Əsədin devrilməsi ilə bağlı İran Silahlı Qüvvələri arasında qəzəbli ittiham oyunu gedir. İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusunun (“Sepah”) rəsmiləri bildiriblər ki, elit hərbi qüvvələrin komandirləri Əsəd rejiminin süqutunda və İranın bölgədəki təsirini itirməkdə bir-birini “qəzəbli ifadələrlə” ittiham edirlər.
Reyting.az xəbər verir ki, bu barədə “The Telegraph” yazıb.
Britaniya nəşrinin təhlilində qeyd olunur:
“Atmosfer sanki bir-birini yumruqlamaq, divarları döyəcləmək, bir-birinin üstünə qışqırmaq və zibil qutularını təpikləmək kimi bir haldadır. Onlar bir-birini günahlandırır və heç kim məsuliyyəti öz üzərinə götürmür”, - deyə Tehrandan bir məmur “The Telegraph”-a bildirib. - Heç kimin ağlına belə gəlməzdi ki, Əsədin qaçdığını görəcəyik, çünki 10 il ərzində diqqət yalnız onu hakimiyyətdə saxlamaqda olub. Bu, ona aşiq olduğumuz üçün deyil, İsraillə mübarizədə “Hizbullah” arasında yaxınlığımızı qorumaq istədiyimiz üçün idi”.
İran 2010-cu illərin ortalarında Suriyadakı vətəndaş müharibəsinə müdaxilə etdikdən sonra Əsəd rejimini dəstəkləmək üçün milyardlarla dollar xərcləyib.
Onun hökuməti həm də İranın Ali lideri Ayətullah Əli Xamnəi və 2020-ci ildə ABŞ-nın hava zərbəsi nəticəsində öldürülən “Sepah”ın Qüds Qüvvələrinin keçmiş komandiri Qasim Süleymaninin təşkil etdiyi regional “Müqavimət oxu”nun mayası idi. Bu şəbəkə artıq son 14 ay ərzində İsrailin Qəzzada HƏMAS və Livanın cənubundakı “Hizbullah”a qarşı apardığı müharibələr və Yəməndə Husilərə qarşı Britaniya və Amerikanın hava hücumları nəticəsində ciddi şəkildə məhv edilmişdi. Lakin Suriyanın itirilməsi ölümcül ola bilər, çünki bu, Livanın cənubundakı arsenalı - İranın hərbi gücünü birbaşa “Hizbullah”ı təchiz etmək üçün əsas yol idi.
“Orada silah göndərmək üçün kimsə lazımdır, amma onlar ya öldürülür, ya da qaçır. İndi əsas diqqət bu çıxılmaz vəziyyətdən necə irəliləyəcəyimizə yönəlib, - deyə ikinci “Sepah” rəsmisi “The Telegraph”-a bildirib. - Hələlik silahla bağlı heç bir müzakirə aparılmır, çünki hamı həqiqətən nə baş verdiyini və bunun İran üçün nə qədər təhlükəli olduğunu anlamağa çalışır”.
O əlavə edib ki, bəziləri Əsəd ordusunun dağılmasına icazə verməkdə Qüds Qüvvələrinin hazırkı komandiri general İsmayıl Qaanini günahlandırır:
“Heç kim onun üzünə deməyə cəsarət etməz, amma... cavabdehlik daşıyan və atəş açan odur”.
“O, İranın maraqlarının çökməsinin qarşısını almaq üçün heç nə etməyib. Müttəfiqlər bir-birinin ardınca iflas edib və o, Tehranda oturub buna baxırdı. Bundan da pis günlər ola bilər!”
İranın Ali lideri çərşənbə günü (dekabrın 11-də-red.) "son regional hadisələr" haqqında xalqa müraciət etməlidir.
İslam Respublikası rəsmi bəyanatında Suriya ilə “dostluq” əlaqələrinin davam edəcəyinə ümid etdiyini bildirib. Xarici İşlər Nazirliyi İran və Suriya arasında tarixi əlaqələrin davam edəcəyini vurğulayıb:
“İki İran və Suriya xalqları arasındakı münasibətlər uzun tarixə malikdir və həmişə dost olub və bu əlaqələrin davam edəcəyi gözlənilir”.
Amma pərdə arxasında Tehran böhran içindədir.
İlk “Sepah” rəsmisi general-mayor Xamnəinin Qaanini əvəz edəcəyinə dair şayiələri xatırladıb, çünki “indi çoxları buna çağırış edir”.
Onun sözlərinə görə, son günlər Suriya üsyançıları Dəməşqə doğru irəliləyərkən Xamnəi bir neçə dəfə komandirləri yanına çağırıb: "Vəziyyət qəribədir, qızğın və qəzəbli müzakirələr gedir. Digər narahatlıq onun İrandakı tərəfdarlara nə deyəcəyidir".
2020-ci ilin yanvarında Bağdad yaxınlığında öldürülən Süleymani illərlə Suriyada olub və Dəməşqi xilas etməklə tanınıb. Xamnəi o zaman İran İnqilabı Keşikçiləri Korpusuna “Əsədi xilas etmək” göstərişini vermiş və Qüds Qüvvələrini “sərhədsiz əsgərlər” adlandırmışdı. Keçmiş xarici işlər naziri Məhəmməd Cavad Zərif Süleymanini “terrorla mübarizədə komandir” kimi tərifləyib, İraq və Suriyada İŞİD-i məğlub etməyə kömək göstərdiyinə görə ABŞ və Avropanın ona borclu olduğunu iddia edib.
“Sepah” rəsmisi deyib: "Ancaq bu, ağ-qara yaddaşdır və müqavimət layihəsi demək olar ki, artıq mövcud deyil. Onilliklər ərzində ən zəif və ən həssas vəziyyətimizdə olduğumuzu görmək üçün ekspert olmağa ehtiyac yoxdur və burada çoxları bunu etiraf edir".
İran hələ də dəniz yolu da daxil olmaqla, etibarlı tərəfdaşlarını təmin etmək üçün bəzi seçimlərə malikdir və çətin ki, öz şəbəkəsindən sadəcə imtina etsin.
“İran Tramp administrasiyasının gəlişini və sanksiyaların maksimum təzyiqi yenidən yaşamanı gözləyir. O, həm də regiondakı tərəfdaşlarının əhəmiyyətli dərəcədə zəiflədiyini görür, - bunu “Chatham House”-un Yaxın Şərq və Şimali Afrika proqramının direktoru Sənam Vəkil deyib. - Ancaq düşünürəm ki, İran bu dəstəyi təmin etmək üçün yeni yollar tapacaq.
Xanım Vəkil deyib: "İranın keçmişdə daha uğurlu etdiyi şey başqa dövlətin zəifliyindən, eləcə də regiondakı imkanlardan istifadə etməkdir və o, həmin zəiflik və fürsət məqamlarını yenidən axtaracaq. Ancaq indi bu olmaya bilər".
İranlı tarixçi və Qasim Süleymani haqqında kitabın müəllifi Araş Əzizi deyib ki, Tehran rəhbərliyində olan digər şəxslər xarici siyasətin əsaslı şəkildə yenidən qurulması fürsətindən istifadə edə bilərlər.
Y. QACAR

Ana səhifəyə dön