“Ət və ərzaq bahalaşır, insanların gücü çatmır” “Bahalaşma davam edəcək?”

Azərbaycanın sosial-iqtisadi gündəmində əhalinin alıcılıq qabiliyyəti və ərzaq bazarındakı bahalaşma yenidən müzakirə mövzusuna çevrilib. Milli Məclisin son iclasında deputat Qüdrət Həsənquliyev ölkədə keyfiyyətli ərzaq və ət məhsullarının qiymətlərinin xeyli artdığını bildirib. Onun sözlərinə görə, bahalaşma nəticəsində aztəminatlı ailələrin bu məhsullara çıxışı ciddi şəkildə məhdudlaşıb və əhalinin sosial vəziyyətində yaranan problemlər diqqətdən qaçırılmamalıdır.

İqtisadçı ekspert Elşən Bağırzadə AZXEBER.COM-a açıqlamasında deyib ki, Azərbaycan Dünya Bankının təsnifatına əsasən orta gəlirli ölkədir:

"Azərbaycan Dünya Bankının təsnifatına əsasən orta gəlirli ölkədir. Orta gəlirli ölkədə maddi problemlərin olması, həyat səviyyəsinin yüksək olmaması qeyri-adi bir məsələ deyil. Biz cəmiyyət olaraq, yüksək gəlirli ölkələr sırasına necə daxil ola bilərik – bu haqda düşünməli və çalışmalıyıq. Ona görə də ölkədə kimsə əhalinin rifah halı aşağıdır deyəndə burada nəsə yeni bir fikir yoxdur və bunu demək də qəhrəmanlıq kimi qəbul edilməməlidir. Bütün orta gəlirli ölkələrdə əhali maddi çətinliklər yaşayır və xüsusilə həmin ölkədə gəlir bölgüsü ədalətli deyilsə, bu problemlər daha qabarıq şəkildə ortaya çıxır. Problemin fundamental, köklü səbəbi budur”.

İqtisadçı bildirib ki, biz yüksək gəlirli ölkələr sırasına keçsək, bu problemlərin də önəmli hissəsini həll edə biləcəyik:

"Biz yüksək gəlirli ölkələr sırasına keçsək, bu problemlərin də önəmli hissəsini həll edə biləcəyik. Ərzaq məhsullarının qiymətinin artmasına gəldikdə isə burada iki məsələni ayırd etmək lazımdır. Birincisi, qiymət artımının bir hissəsi qlobal tendensiyalarla əlaqəlidir – enerji və logistika xərclərinin yüksəlişi, idxaldan asılılığımız və regional bazarlardakı dalğalanmalar daxili qiymətləri qaçılmaz şəkildə təsir altında saxlayır. İkincisi isə yerli istehsalın struktur problemləridir. Kənd təsərrüfatında məhsuldarlıq aşağıdır, istehsal dövriyyəsi qeyri-sabitdir, bazarda rəqabət tam formalaşmayıb, bəzi seqmentlərdə inhisarçı davranışlar qiymətə təsir göstərir. Bu faktorlar da aztəminatlı əhalinin daha çox zərər görməsinə səbəb olur”.

Ekspert vurğulayıb ki, istənilən halda bu məsələləri emosional deyil, analitik çərçivədə qiymətləndirmək lazımdır:

"Qiymət artımının həm xarici, həm daxili səbəbləri var və sosial rifahın qorunması üçün iqtisadi siyasətdə daha dəqiq hədəflənmiş yanaşmalar tələb olunur. Bu baxımdan bazar mexanizminin işləməsi qarşısındakı maneələrin aradan qaldırılması, qeyri-neft sektorunun inkişafı, iqtisadiyyatda – xüsusilə də kənd təsərrüfatında məhsuldarlığın artımına xidmət edən işlərin intensivləşdirilməsi, gəlir bölgüsünü yaxşılaşdıracaq siyasətlərin tətbiqi çox vacibdir. Bunların bəziləri qısamüddətdə, bəziləri isə orta müddətdə reallaşdırıla biləcək addımlardır. Ancaq istənilən halda qısamüddətli dövrdə hökumət çalışmalıdır ki, aztəminatlı əhali bu iqtisadi proseslərdən daha az təsirlənsin”.