ETAP Araz Əsgərli yazır...

Bəzən bir nəticəyə baxırıq və onun necə yarandığını unuduruq.

Uğuru görürük, amma ona gətirən yolu görmürük. Bir insanın çatdığı yeri görürük, amma o yerə qədər keçdiyi mərhələləri düşünmürük. Halbuki həyatda çox az şey bir anda formalaşır.

İnsan da, düşüncə də, peşəkarlıq da, məsuliyyət də zamanın içində, mərhələ-mərhələ yetişir.

Hər etap insana nəsə öyrədir, nəyisə sınayır, qarşısına yeni bir məsuliyyət qoyur. Sonra bütün bunlar növbəti mərhələyə daşınır.

Etap keçilmiş məsafə deyil, qazanılmış keyfiyyətdir.

Zaman keçir. Amma insanı dəyişdirən yalnız zaman olmur.

İnkişaf yaşananlardan nəticə çıxarmaqla, səhvi görməklə, məsuliyyət daşımaqla, öyrənməklə və öyrəndiyini həyatına gətirməklə yaranır.

İki insan eyni illəri yaşaya bilər, amma həmin illər hər ikisində eyni iz buraxmaya bilər. Birinin bir ili digərinin on ilindən daha çox təcrübə gətirə bilər. Çünki təcrübənin ölçüsü təqvimdə deyil, insanın yaşadıqlarından nə götürdüyündədir.

Hər mərhələnin öz dərsi var:

Bilik.
Təcrübə.
Səbir.
Məsuliyyət.
Düşüncə.
Dinləmək bacarığı.
Səhvdən nəticə çıxarmaq.
Özünə kənardan baxa bilmək.

İnsan hər mərhələdən növbəti mərhələyə özü ilə nəsə aparır.

Mənimsənilməyən dərslər isə yolun bir yerində qalmır. Onlar insanla birlikdə davam edir və bir gün başqa bir vəziyyətdə yenidən özünü göstərə bilir.

Ona görə hər mərhələnin haqqını vermək vacibdir.

Çünki növbəti mərhələnin keyfiyyəti çox vaxt əvvəlkinin nə qədər dərindən yaşandığından asılı olur.

Bu, yalnız şəxsi inkişafın qanunu deyil.

Təhsildə bilik mərhələ-mərhələ dərinləşir. Peşəkarlıq təcrübə ilə möhkəmlənir. Məsuliyyət artdıqca qərar vermək bacarığı formalaşır.

Hüquqda nəticəyə gedən yolun hər addımı öz əhəmiyyətini daşıyır: faktlar araşdırılır, sübutlar qiymətləndirilir, mövqelər dinlənilir, hallar bütün tərəfləri ilə nəzərdən keçirilir və nəticə bundan sonra formalaşır.

Elmdə də sual müşahidəyə, müşahidə araşdırmaya, araşdırma yoxlamaya, yoxlama isə nəticəyə aparır.

Sahələr fərqli olsa da, qanunauyğunluq eynidir:

Nəticənin keyfiyyəti çox vaxt ona aparan mərhələlərin keyfiyyətindən doğur.

Bəzən insanın yoluna uğursuzluq da çıxır.

Səhv, məğlubiyyət, gözləmə, yenidən başlamaq…

Bəzən yolun ən qiymətli dərsləri məhz belə etaplarda öyrənilir.

Düzgün dərk edilmiş bir səhv gələcəkdə veriləcək daha doğru qərarın başlanğıcına çevrilə bilər. Yaşanmış bir çətinlik səbir qazandıra bilər. Gözləmək insana tələsməməyi, itirmək isə sahib olduqlarının dəyərini öyrədə bilər.

Beləcə insan yalnız nəticələr toplamır.

Nəticə yaratmaq qabiliyyəti qazanır.

Bəlkə də inkişafın ən qiymətli tərəfi elə budur.

Ona görə insanı yalnız bu gün olduğu yerdən tanımaq çətindir. Onun keçdiyi yola da baxmaq lazımdır.

Nələri öyrənib?
Hansı məsuliyyətləri daşıyıb?
Nələrdən keçib?
Nələri anlayıb?
Hansı səhvlər onu dəyişib?

Çünki insanın bu günü çox vaxt dünən keçdiyi etapların izlərini daşıyır. Sabahı isə bu gün topladığı hazırlıqdan doğur.

Cəmiyyətlər üçün də eyni həqiqət keçərlidir.

Davamlı inkişaf yalnız yaxşı nəticələr əldə etməklə gəlmir. Həmin nəticələri yarada biləcək insanların yetişməsi ilə başlayır.

Buna görə bəzən “kim uğur qazandı?” sualından daha maraqlısı budur:

“Bu uğurun arxasında hansı yol var?”

Çünki görünən nəticənin arxasında görünməyən bir zəhmət, öyrənilən dərslər, keçilən sınaqlar və zamanla formalaşan keyfiyyətlər dayanır.

Həyatın hər etabı insandan öz payını istəyir: öyrənmək, mənimsəmək, məsuliyyət daşımaq və nəticə çıxarmaq.

Sonra yol davam edir.

Bir mərhələ digərinə çevrilir. Kiçik təcrübələr böyük hazırlıqlara, ayrı-ayrı seçimlər daha böyük məsuliyyətlərə, zamanla qazanılan keyfiyyətlər isə nəticələrə çevrilir.

Böyük nəticələr həmişə böyük sıçrayışlarla gəlmir.

Çox vaxt onlar bir-birinin ardınca layiqincə keçilmiş kiçik etapların səssiz nəticəsidir.

Bəlkə də həyatın ən böyük həqiqətlərindən biri budur:

İnsan etapdan-etapa keçmir.
Hər etapda bir az da formalaşır.

Nəticə bir gün görünür.

Onu yaradan yol isə uzun müddət görünmədən davam edir.

Və bir gün gördüyümüz nəticə, əslində, çoxdan başlayan həmin yolun görünən tərəfi olur.

Araz Əsgərli

Gununsesi.info