“Eurovision qaydaları dəyişdi: Bir neçə ölkə hələ də iştirakını təsdiqləmir“ BBC

"EBU səsvermə qaydalarını yeniləyir - yarımfinala münsiflərin qaytarılması və reklam məhdudiyyətləri..."

"Eurovision" mahnı müsabiqəsində səsvermə qaydaları yenilənib. Avropa Yayım Birliyi (EBU) yeni dəyişiklikləri elan edib. 

Moderator.az xəbər verir ki, bu barədə "bbc.com"' nəşri yazıb.

Onların arasında yarımfinal mərhələsinə yenidən peşəkar münsiflərin qaytarılması və iştirakçıların reklamına dair məhdudiyyətlər var. Bu qərarlar təsadüfi deyil. 2025-ci ildə keçirilən müsabiqədən sonra tamaşaçı səsverməsinin nəticələri ilə bağlı narazılıqlar, şübhələr və mübahisələr uzun müddət gündəmdə qalıb.

İsrail ətrafında gərginlik və iştirakçıların şərti tələbi

Hazırda bir neçə ölkə, o cümlədən Niderland, İrlandiya və İspaniya  2026-cı ildə Vyanada keçiriləcək müsabiqədə iştirakını hələ təsdiqləməyib. Onların şərti açıqdır: İsrail müsabiqədən kənarlaşdırılmalıdır. Bu tələb Qəzza ilə bağlı davam edən hərbi əməliyyatlarla əlaqələndirilir.

Yeni qaydalar nələri dəyişir?

EBU-nun açıqlamasına görə, dəyişikliklərin məqsədi "etik davranışı gücləndirmək, şəffaflığı artırmaq və tamaşaçı etimadını bərpa etməkdir". Dəyişikliklər həm EBU üzvlərinin rəyinə əsaslanır, həm də müstəqil audit nəticəsində hazırlanıb.

Əsas məqamlar belədir: 2026-cı ildən həm iştirakçılar, həm də onları təmsil edən yayım şirkətləri reklam kampaniyalarında fəal iştirak edə bilməyəcək. Üçüncü tərəflər,  o cümlədən dövlət qurumlarının təşkil etdiyi reklamtanıtım kampaniyaları da qadağaya düşür. Səsvermə nəticəsinə təsir etməyə cəhd edənlər cəzalandırılacaq.

EBU qaydaların niyə dəyişdirildiyini açıq şəkildə deməsə də, səbəb məlumdur: 2025-ci ildə İsraili təmsil edən Yuval Rafaelə hökumət tərəfindən sosial media və reklam dəstəyi göstərildiyi barədə məlumat geniş müzakirə olunub.

Rafael tamaşaçı səsverməsində rekord - 297 xal qazansa da, münsiflər siyahısında cəmi 14-cü ola bilib. Nəticədə ikinci yeri tutub. Aparılmış yoxlamadan sonra EBU qayda pozuntusu olmadığını açıqlayıb, lakin qalmaqal yadda qalıb.

Səsvermə sistemi yenilənir

2026-cı ildə tamaşaçılar yalnız SMS, zəng və ya onlayn istənilən üsulla, əvvəlki illərdəki kimi 20 deyil, 10 dəfə səs verə biləcək. Yarımfinallarda münsiflərin səsi bərpa olunur: nəticə 50 faiz münsiflərin, 50 faiz tamaşaçıların səsi ilə müəyyən ediləcək.

Hər ölkədə münsiflər heyəti 5 nəfər yox, 7 nəfərdən ibarət olacaq və onlardan ən azı ikisi 18-25 yaş arasında olmalıdır. Məqsəd - gənc auditoriyanın marağını daha real əks etdirməkdir. EBU həmçinin səsvermədə manipulyasiyanı müəyyən etmək üçün texniki mexanizmləri gücləndirəcəyini bildirib.

Kimlər iştirak edəcək?

Dekabrda EBU-nun Baş Assambleyasında üzv ölkələr yeni qaydalarla rəsmi tanış olacaq və qərar verəcək: iştirak edəcəklər, ya yox. Tərəflərdən gözlənti odur ki, tam iştirakçı siyahısı Milad bayramına qədər açıqlansın. Artıq məlumdur ki, Bolqarıstan, Moldova və Rumıniya pauzadan sonra müsabiqəyə qayıdır.

Bununla yanaşı, bir neçə ölkə, xüsusilə Niderland, İrlandiya və İspaniya İsrailin müsabiqədən uzaqlaşdırılması barədə qərar verilməyənə qədər iştirak məsələsini açıq saxlayır. Bu mövzu üzrə səsvermə noyabrda keçirilməli idi, lakin Yaxın Şərqdə vəziyyətin dəyişməsi fonunda dekabra təxirə salınıb.

Müsabiqə nə vaxt keçiriləcək?

"Eurovision-2026" Avstriyanın paytaxtı Vyanada 12-16 may tarixlərində baş tutacaq. Bu dəyişikliklər bir şeyi göstərir: "Eurovision" artıq sadəcə musiqi yarışması deyil, o, həm mədəni, həm də siyasi mövqelərin toqquşduğu beynəlxalq platformaya çevrilib. Bu dəfə qaydalar musiqidən daha çox qaydaların özünün müzakirə mövzusu olacaq.