Fermerlərin bitməyən problemləri: Kənd təsərrüfatı bu yük altında əzilir

Azərbaycanda 2026-cı ildə kənd təsərrüfatında həm bitkiçilik, həm heyvandarlıq problemlərinin aradan qaldırılmasına yönələn 16-dan artıq modul hazırlanacaq. 

Bunu Kənd Təsərrüfatı Nazirliyinin Aqrar Süni İntellekt layihəsinin rəhbəri Surxay Novruzov Milli Məclisin Təbii ehtiyatlar, energetika və ekologiya komitəsinin "İqlim dəyişikliyi ilə mübarizədə süni intellektin perspektivləri" mövzusunda elmi-praktik konfransda bildirib. 

Onun sözlərinə görə, Kənd Təsərrüfatı Nazirliyi "McKınsey and Company" şirkəti ilə böyük, ambisiyalı yol xəritəsi hazırlayıb: 

"Bu sənəd iki ili əhatə edir. Bu yol xəritəsi çərçivəsində kənd təsərrüfatında həm bitkiçilik, həm heyvandarlıq problemlərinin aradan qaldırılmasına yönələn modullar hazırlamaq nəzərdə tutulur. Bunlardan bir qismi - təxminən 10-a yaxını ya bitib, ya da ki, artıq bitmə perioduna yaxınlaşır". 

O əlavə edib ki, hazırda kənd təsərrüfatı sahəsində problemlər əsasən bitki xəstəlikləri, məhsul proqnozu, sahələrin xəritələnməsi, iqlim məlumatları və heyvandarlıq sahəsinin üzləşdiyi problemləri əhatə edir: 

"2026-cı ildə biz 16-dan artıq modulu istifadəyə verməyi planlaşdırdıq. Ümumilikdə, bu layihə 30-dan artıq modulu əhatə edir". 

Yeni layihənin uğurlu tətbiqi ilk növbədə kənd təsərrüfatında mövcud problemlərin dərindən öyrənilməsinə, düzgün planlaşdırması ilə nəticə verə bilər. Hazırda kənd təsərrüfatı sektorunda əsas problemlər nələrdir? 

Mövzu ilə bağlı "Cümhuriyət”-ə açıqlama verən iqtisadçı-ekspert Akif Nəsirli bildirib ki, kənd təsərrüfatında bu gün ən çox hiss olunan problemlər əsasən istehsal prosesindəki qeyri-sabitliklərdən, təbii və texnoloji risklərdən, həm də bazar şəraitindən qaynaqlanır: 

“Bitkiçilikdə xəstəlik və zərərvericilərin artması, iqlim dəyişikliyi səbəbindən su çatışmazlığı, məhsuldarlığın qeyri-sabitliyi və torpaq münbitliyinin zəifləməsi kimi çətinliklər daha çox nəzərə çarpır. Heyvandarlıqda xəstəliklərin vaxtında aşkarlanmaması, effektiv yemləmənin yoxluğu, genetik keyfiyyət və istehsal xərclərinin artması əsas problemlər sırasındadır. Bu sahələrdə məlumat çatışmazlığı, operativ monitorinq imkanlarının məhdudluğu və təcrübəyə əsaslanan idarəetmənin üstünlük təşkil etməsi də prosesləri çətinləşdirir”. 

Ekspert qeyd edib ki, fermerlərin ən çox ehtiyac duyduğu dəstək əsasən praktiki və elmi biliklərə, operativ məsləhət xidmətlərinə, maliyyə resurslarına və müasir texnologiyalara çıxışla bağlıdır: 

“Onlar vaxtında xəstəlik proqnozu, suvarma tövsiyələri, torpaq və iqlim məlumatları, optimal gübrələmə və becərmə üzrə rəqəmsal rəhbərlik kimi xidmətlərə ehtiyac duyurlar. Dövlət və bazar üzrə subsidiyalara, sərfəli kreditlərə, keyfiyyətli toxum və yem təminatına, satış kanallarının genişləndirilməsinə və məhsulun ədalətli qiymətləndirilməsinə də ehtiyac böyükdür.

Ümumilikdə, həm bilik, həm də resurs çatışmazlığı fermerlərin məhsuldarlığa və dayanıqlı istehsala nail olmasını çətinləşdirən əsas amillər kimi qalır”. 

Gülər Həsənli
"Cebheinfo.az"

Problemlərinizi bizə yazın, şahidi olduğunuz hadisələri çəkib göndərin