Finlandiya da hərbi xərcləri artırır?

Finlandiya Prezidenti Alexander Stubb Rusiyanı “uzunmüddətli təhlükə” hesab edir. Lazım gələrsə, bir həftə ərzində 280 min nəfəri orduya səfərbər edəcəyini bildirir. Ölkə parlamenti müdafiə xərclərinin ÜDM-in 3 faizə qədər artırılmasını istisna etmir. NATO-ya üzvlüklə bağlı xərclərin dəqiq hesabını vermək mümkün olmadığından büdcənin milyardlarla avroya bərabər olacağı proqnozlaşdırılır. Bu xərclərə NATO-nun ümumi büdcəsinə ödəmə də daxildir.

Finlandiya, Latviya və Estoniya liderləri Britaniyanın “The Independent” nəşri ilə söhbətində etiraf ediblər ki, onların ölkələri ABŞ-nin iştirakı olmadan Rusiya ilə mümkün silahlı münaqişə aparmaq iqtidarında deyil. Qəzet yazır ki, “NATO ABŞ olmadan Rusiyaya qarşı döyüşməyə hazır deyil” deyən üç müttəfiq ölkə liderləri müttəfiqləri müdafiə xərclərini əhəmiyyətli dərəcədə artırmağa çağırıblar”. Materialda ABŞ-nin yeni seçilmiş prezidenti Donald Trampın Şimali Atlantika Alyansı üzvlərindən müdafiə xərclərini ÜDM-in 5 faizə çatdırmağı tələb etdiyi xatırladılıb.

2023-cü ildə NATO-ya daxil olan Finlandiya milli müdafiə xərclərini əhəmiyyətli dərəcədə artırıb. 2022-ci ildən bəri hərbi xərclər, təxminən, 6,5 milyard avroya çatıb. Cənab Stubb xərclərin yüksək olmasını 64 ədəd F-35 qırıcı təyyarəsinin alınması ilə əlaqələndirib.

Finlandiya Prezidenti müsahibədə “Rusiya təhlükəsi” ilə əlaqədar istənilən vaxt Müdafiə Qüvvələrinin sayını artırmağa hazır olduğunu da açıqlayıb: “Finlandiya bir həftə ərzində 280 minə qədər hərbçini səfərbər etmək iqtidarındadır. Onların hamısı dişlərinə qədər silahlanacaqlar. Lazım gələrsə, biz bunu edəcəyik”. Mütəxəssislər bildirirlər ki, Finlandiya ordusu Avropanın ən böyük ordularından biri hesab olunur. Sülh dövründə ölkənin Müdafiə Qüvvələrində, təxminən, 35 min nəfər xidmət edir, onlardan 22 mini çağırışçı, qalanları isə müqaviləli əsgərlərdir.

Parlamentin müdafiə komitəsinin sədri Jukka Kopra müdafiə xərclərinin ÜDM-in 3 faizinə qədər artacağını proqnozlaşdırır. Bu, onun fikrincə, həm NATO qarşısında öhdəliklərin yerinə yetirilməsi, həm də Ukraynaya dəstək ilə bağlıdır. Müxalifətdəki Sosial Demokrat Partiyasının lideri Antti Lindtman bu qərarla razıdır. Onun sözlərinə görə, hazırkı təhlükəsizlik şəraitində Helsinki öz müdafiəsinə daha çox sərmayə qoymalıdır. Bu fonda Finlandiyanın Baş naziri Petteri Orpo müdafiə xərclərinin artırılması ilə bağlı kabinet üzvləri və parlamentarilərlə müzakirələrə başlamağa hazır olduğunu bildirib.

Cənab Stubbın fikrincə, ölkənin hərbi resursları onun ehtiyaclarına uyğun olmalıdır. “Təhlükəsizliyimiz şəraitində heç bir şey müdafiə resurslarına ehtiyacın azalacağını göstərmir” deyən prezident bunu “Rusiya hərbi maşınını yenidən silahlandıracaq” və “Finlandiya üçün təhlükəsi uzunmüddətli olacaq” deməklə əsaslandırıb.

Təbii ki, Rusiya ilə 1340 kilometr sərhədi olan Finlandiyanın hərbiləşdirilməsi Moskvanı narahat etməyə bilməz. O, Helsinkiyə xəbərdarlıq edib ki, NATO-nun sərhədlərində hərbi mövcudluğunun artırılmasını cavabsız qoymayacaq və “Finlandiyanın, eləcə də onun NATO müttəfiqlərinin təcavüzkar qərarlarına qarşı çıxmaq üçün hərbi-texniki xarakterli lazımi tədbirləri görəcək”.

S.ELAY
XQ