“Fitch”dən İKZF ilə bağlı mühüm qərar reytinq təsdiqləndi

"Fitch Ratings" beynəlxalq reytinq agentliyi İpoteka və Kredit Zəmanət Fondunun (İKZF) xarici və milli valyutada uzunmüddətli emitentin defolt reytinqini (EDR) "BBB-" səviyyəsində təsdiqləyib.

Modern.az "Fitch"ə istinadən verdiyi xəbərə görə, reytinqlər üzrə proqnoz "Sabit"dir.

Agentlik qeyd edib ki, İKZF-nin kredit statusu Azərbaycanın suveren reytinqinə (sabit proqnozlu "BBB-") bərabər tutulur.

"Fitch" fondu hökumətlə sıx əlaqələri olan və əhalinin əlçatan mənzillə təmin olunması üzrə dövlət siyasətinin həyata keçirilməsində mühüm rol oynayan dövlət qurumu (GRE) kimi qiymətləndirir.

İKZF-nin maliyyə dayanıqlığı müntəzəm dövlət dəstəyi ilə möhkəmləndirilir. 2024–2025-ci illərdə fondun sosial ipoteka proqramlarının maliyyələşdirilməsi üçün dövlət tərəfindən ümumilikdə 172,7 milyon manat məbləğində kapital inyeksiyası həyata keçirilib.

Azərbaycan Mərkəzi Bankı (AMB) Fondun istiqrazlarının geri alınması mexanizmini təmin edir (hazırda AMB İKZF-nin buraxdığı bütün qiymətli kağızların təxminən 80 %-nə sahibdir). Bundan başqa, fond gəlir vergisindən azad edilib, istiqrazları isə güzəştli risk təsnifatına malikdir ki, bu da onları bank sektoru üçün daha cəlbedici edir.

Cari ildə dövlət planlaşdırıldığı kimi İKZF-yə 100 milyon manat vəsait ayırıb (əsasən sosial ipotekaya, həmçinin kiçik və orta biznes kreditlərinin subsidiyalaşdırılmasına). Bununla belə, 2026-cı ilin iyun ayında sahibkarlığa dəstək funksiyaları başqa bir dövlət qurumuna ötürülüb.

"Fitch"in məlumatına görə, İKZF mənfəətli dövlət agentliyi olaraq qalır. 2025-ci ilin yekunları üzrə fondun xalis mənfəəti 2024-cü ildəki 23,2 milyon manata qarşı 26,8 milyon manat təşkil edib ki, bu da kredit portfelinin genişlənməsi ilə şərtlənib. Aktivlərin keyfiyyəti yüksək qiymətləndirilir: məcmu ipoteka və lizinq portfelində problemli kreditlərin payı 0,1 %-dən çox deyil.

Fond öz seqmentində dominant mövqe tutur və ölkədə ev təsərrüfatları üçün ipoteka krediti bazarının təxminən 80 %-nə nəzarət edir.

Fond qeyri-kommersiya təşkilatı statusuna malikdir, onun ləğvi və ya yenidən təşkili yalnız ölkə Prezidentinin fərmanı ilə mümkündür. Əməliyyat fəaliyyətinə dövlət başçısı tərəfindən formalaşdırılan, Prezident Administrasiyası, nazirliklər və AMB-nin nümayəndələrindən ibarət Müşahidə Şurası nəzarət edir.